Đề xuất xử lý hình sự luật sư không tố giác thân chủ chuẩn bị hoặc tiếp tục phạm tội:

Cân bằng giữa bảo mật nghề nghiệp và trách nhiệm công dân

Bộ Công an đã hoàn thiện dự thảo hồ sơ chính sách dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) để lấy ý kiến đóng góp của các cơ quan, tổ chức và cá nhân đến 7/5. Trong đó có nội dung đáng chú ý liên quan đến trách nhiệm của luật sư khi biết thân chủ đang chuẩn bị hoặc tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội. Đề xuất này thu hút sự quan tâm của dư luận bởi liên quan trực tiếp đến mối quan hệ đặc thù giữa luật sư và thân chủ, cũng như yêu cầu bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.

Theo quy định của khoản 3 Điều 19 Bộ luật Hình sự, người bào chữa không phải chịu trách nhiệm hình sự nếu không tố giác tội phạm do thân chủ mình đang chuẩn bị thực hiện, đang thực hiện hoặc đã thực hiện đối với các tội ít nghiêm trọng, nghiêm trọng và rất nghiêm trọng (trừ các tội xâm phạm an ninh quốc gia).

Tuy nhiên, từ thực tiễn áp dụng, Bộ Công an cho rằng, quy định trên bộc lộ những điểm chưa phù hợp. Bởi lẽ, thời điểm người bào chữa tham gia tố tụng để bào chữa cho thân chủ thì hành vi phạm tội đã diễn ra trước đó, người bào chữa thực hiện nhiệm vụ của mình để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thân chủ liên quan đến hành vi thân chủ của họ đã thực hiện trước đó nên không phải chịu trách nhiệm hình sự nếu họ không tố giác tội phạm liên quan đến hành vi này là hợp lý.

Đề xuất xử lý hình sự luật sư không tố giác thân chủ chuẩn bị phạm tội: Cân bằng giữa bảo mật nghề nghiệp và trách nhiệm công dân -0
Các luật sư bào chữa tại một phiên tòa (Ảnh minh họa)

Tuy nhiên, đối với những hành vi phạm tội mà thân chủ của người bào chữa chuẩn bị thực hiện hoặc đang thực hiện (phạm một tội mới hoặc tiếp diễn hành vi đã phạm tội trước đó) không thuộc phạm vi nhiệm vụ của người bào chữa nên nếu người bào chữa không tố giác đối với các hành vi này sẽ vi phạm nguyên tắc của pháp luật hình sự “mọi hành vi phạm tội do người thực hiện phải được phát hiện kịp thời”. Do vậy, không truy cứu trách nhiệm hình sự đối với họ về hành vi không tố giác các tội phạm đang chuẩn bị thực hiện hoặc đang thực hiện là không hợp lý.

Từ thực tiễn hoạt động của cơ quan Cảnh sát điều tra, Đại tá Lê Khắc Sơn, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát hình sự cho biết, việc Bộ Công an đề xuất nội dung này nhằm bảo đảm các nguyên tắc cơ bản của pháp luật. Việc đề xuất sửa đổi theo hướng quy định trách nhiệm hình sự đối với người bào chữa khi không tố giác tội phạm là nhằm đảm bảo các nguyên tắc tại điểm a, b Khoản 1 Điều 3 Bộ luật Hình sự.

Cụ thể, luật xác định, mọi hành vi phạm tội do người thực hiện phải được phát hiện kịp thời, xử lý nhanh chóng, công minh theo đúng pháp luật. Mọi người phạm tội đều bình đẳng trước pháp luật, không phân biệt giới tính, dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo, thành phần, địa vị xã hội. Người bào chữa cũng như mọi công dân khác, đều phải có trách nhiệm trong phòng, chống tội phạm, nhất là khi họ là người hiểu biết pháp luật, được pháp luật trao cho một số quyền nhất định. Ngoài ra, việc quy định trách nhiệm như trên cũng không tác động đến các quyền của người bào chữa trong vụ án, vụ việc họ đang tham gia.

Dưới góc nhìn nghề nghiệp, luật sư Lê Trung Hiếu, Văn phòng luật sư Thành Vinh cho biết, việc đề xuất thu hẹp phạm vi miễn trừ trách nhiệm hình đối với luật sư, người bảo chữa theo dự thảo nhằm cân bằng giữa đạo đức nghề nghiệp, nghĩa vụ bảo mật thông tin của luật sư với trách nhiệm bảo vệ an toàn xã hội và ngăn chặn tội phạm từ sớm, từ xa theo tinh thần "lấy phòng ngừa là chính" là phù hợp. Đồng thời, việc luật sư thực hiện trách nhiệm như một công dân trong việc tố giác tội phạm là đúng. Tuy nhiên, Luật sư Lê Trung Hiếu cũng chia sẻ về việc làm thế nào để xác định hành vi của thân chủ có đủ điều kiện là hành vi phạm tội hay không, và cần phù hợp với một số luật hiện hành..  

Có thể thấy, đề xuất của Bộ Công an không chỉ nhằm hoàn thiện khung pháp lý mà còn hướng tới mục tiêu lớn hơn nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm ngay từ giai đoạn manh nha. Dự thảo hiện đang trong quá trình lấy ý kiến, những đóng góp từ các chuyên gia, luật sư và dư luận xã hội sẽ là cơ sở quan trọng để hoàn thiện chính sách, bảo đảm hài hòa giữa quyền con người, quyền công dân và yêu cầu giữ vững an ninh, trật tự trong tình hình mới.

Theo quy định của Điều 19 Bộ luật Hình sự hiện hành về không tố giác tội phạm:

- Người nào biết rõ tội phạm đang được chuẩn bị, đang được thực hiện hoặc đã được thực hiện mà không tố giác, thì phải chịu trách nhiệm hình sự về tội không tố giác tội phạm quy định tại Điều 390 của Bộ luật này.

- Người không tố giác là ông, bà, cha, mẹ, con, cháu, anh chị em ruột, vợ hoặc chồng của người phạm tội không phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định tại khoản 1 Điều này, trừ trường hợp không tố giác các tội quy định tại Chương XIII của Bộ luật này hoặc tội khác là tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.

- Người không tố giác là người bào chữa không phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định tại khoản 1 Điều này, trừ trường hợp không tố giác các tội quy định tại Chương XIII của Bộ luật này hoặc tội khác là tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do chính người mà mình bào chữa đang chuẩn bị, đang thực hiện hoặc đã thực hiện mà người bào chữa biết rõ khi thực hiện việc bào chữa.

Theo điều Điều 390: Tội không tố giác tội phạm:

- Người nào biết rõ một trong các tội phạm quy định tại khoản 2 hoặc khoản 3 Điều 14  của Bộ luật này đang được chuẩn bị hoặc một trong các tội phạm quy định tại Điều 389  của Bộ luật này đang được thực hiện hoặc đã được thực hiện mà không tố giác, nếu không thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 19 của Bộ luật này, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.

- Người không tố giác nếu đã có hành động can ngăn người phạm tội hoặc hạn chế tác hại của tội phạm, thì có thế được miễn trách nhiệm hình sự hoặc miễn hình phạt.

PV

Các tin khác

Bắt giữ đối tượng cho vay lãi nặng, thu giữ súng cùng nhiều hung khí

Bắt giữ đối tượng cho vay lãi nặng, thu giữ súng cùng nhiều hung khí

Chiều 23/9, Cơ quan CSĐT (Phòng Cảnh sát hình sự) Công an tỉnh An Giang cho biết đang tạm giữ hình sự đối tượng Trần Hùng Hậu (SN 1977, cư trú khóm Tây An, phường Mỹ Thới, tỉnh An Giang) để tiếp tục điều tra về hành vi “Tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng”, “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”.

Thông báo kết thúc điều tra vụ án xảy ra tại Công ty Egroup

Thông báo kết thúc điều tra vụ án xảy ra tại Công ty Egroup

Liên quan đến vụ án xảy ra tại Công ty Egroup, ngày 22/9, Cơ quan CSĐT Bộ Công an đã ban hành Bản Kết luận điều tra bổ sung vụ án hình sự và đề nghị truy tố đối với 29 bị can về 3 tội danh: Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Đưa hối lộ và Nhận hối lộ.

Khởi tố 2 giám đốc lừa đảo bằng chiêu “xin chủ trương đầu tư”

Khởi tố 2 giám đốc lừa đảo bằng chiêu “xin chủ trương đầu tư”

Ngày 21/9, Cơ quan CSĐT (Phòng CSĐT về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường) Công an tỉnh An Giang cho biết đã khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can, lệnh tạm giam đối với Trần Nhật Trường (SN 1978) và Thái Huy Phong (SN 1976) để điều tra về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Thái Huy Phong đang bị Công an TP Cần Thơ tạm giam vì liên quan một vụ án khác.

Tìm thân nhân thanh niên tử vong trên sông Sài Gòn

Tìm thân nhân thanh niên tử vong trên sông Sài Gòn

Ngày 19/9, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đang điều tra vụ một nam thanh niên tử vong chưa rõ nguyên nhân được phát hiện trên sông Sài Gòn, đoạn qua phường Bình Quới, TP Hồ Chí Minh.

Tìm nhân chứng vụ va chạm giao thông khiến một du khách Nga tử vong

Tìm nhân chứng vụ va chạm giao thông khiến một du khách Nga tử vong

Vụ va chạm giao thông xảy ra trên đường phố Nha Trang (Khánh Hòa) giữa xe máy với xe đạp khiến du khách người Nga cầm lái xe máy đã tử vong sau 5 ngày cấp cứu và điều trị tại bệnh viện. Cơ quan Công an tìm nhân chứng, người biết việc cung cấp thông tin phục vụ công tác điều tra.

Cảnh báo thủ đoạn lừa đảo "bao đậu visa" chiếm đoạt hàng tỷ đồng

Cảnh báo thủ đoạn lừa đảo "bao đậu visa" chiếm đoạt hàng tỷ đồng

Lợi dụng nhu cầu đi nước ngoài du lịch, học tập, lao động…, đối tượng xấu đưa ra quảng cáo, như: “bao đậu visa”, “100% có visa”, “không cần phỏng vấn”, từ đó yêu cầu người dân giao hộ chiếu, ký giấy tờ, chuyển số tiền lớn. Vụ việc vừa được người dân trình báo tại TP Cần Thơ, với tổng số tiền thiệt hại theo tố giác gần 2 tỷ đồng.

Tạm giữ đối tượng đánh em rể tử vong sau khi nhậu

Tạm giữ đối tượng đánh em rể tử vong sau khi nhậu

Ngày 14/9, ‎Cơ quan CSĐT (Phòng Cảnh sát hình sự) Công an tỉnh An Giang cho biết đã ra quyết định tạm giữ hình sự đối với Dương Văn Danh (SN 1983, cư trú ấp Kinh 5B, xã Tân Hội, tỉnh An Giang) về hành vi “Giết người”.

Làm rõ vụ việc người đàn ông nước ngoài tử vong trước sảnh khách sạn

Làm rõ vụ việc người đàn ông nước ngoài tử vong trước sảnh khách sạn

Hồi 18h55 ngày 12/9, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lào Cai nhận được nguồn tin do quần chúng nhân dân cung cấp: Vào khoảng 18h45 tại khách sạn Sapaly, số 48, đường Nguyễn Huệ, tổ dân phố số 28 phường Lào Cai có người đàn ông nhảy từ tầng 17 của khách sạn rơi xuống khu vực phía trước cửa khách sạn và tử vong sau đó.