Đề xuất xử lý hình sự luật sư không tố giác thân chủ chuẩn bị hoặc tiếp tục phạm tội:

Cân bằng giữa bảo mật nghề nghiệp và trách nhiệm công dân

Bộ Công an đã hoàn thiện dự thảo hồ sơ chính sách dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) để lấy ý kiến đóng góp của các cơ quan, tổ chức và cá nhân đến 7/5. Trong đó có nội dung đáng chú ý liên quan đến trách nhiệm của luật sư khi biết thân chủ đang chuẩn bị hoặc tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội. Đề xuất này thu hút sự quan tâm của dư luận bởi liên quan trực tiếp đến mối quan hệ đặc thù giữa luật sư và thân chủ, cũng như yêu cầu bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.

Theo quy định của khoản 3 Điều 19 Bộ luật Hình sự, người bào chữa không phải chịu trách nhiệm hình sự nếu không tố giác tội phạm do thân chủ mình đang chuẩn bị thực hiện, đang thực hiện hoặc đã thực hiện đối với các tội ít nghiêm trọng, nghiêm trọng và rất nghiêm trọng (trừ các tội xâm phạm an ninh quốc gia).

Tuy nhiên, từ thực tiễn áp dụng, Bộ Công an cho rằng, quy định trên bộc lộ những điểm chưa phù hợp. Bởi lẽ, thời điểm người bào chữa tham gia tố tụng để bào chữa cho thân chủ thì hành vi phạm tội đã diễn ra trước đó, người bào chữa thực hiện nhiệm vụ của mình để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thân chủ liên quan đến hành vi thân chủ của họ đã thực hiện trước đó nên không phải chịu trách nhiệm hình sự nếu họ không tố giác tội phạm liên quan đến hành vi này là hợp lý.

Đề xuất xử lý hình sự luật sư không tố giác thân chủ chuẩn bị phạm tội: Cân bằng giữa bảo mật nghề nghiệp và trách nhiệm công dân -0
Các luật sư bào chữa tại một phiên tòa (Ảnh minh họa)

Tuy nhiên, đối với những hành vi phạm tội mà thân chủ của người bào chữa chuẩn bị thực hiện hoặc đang thực hiện (phạm một tội mới hoặc tiếp diễn hành vi đã phạm tội trước đó) không thuộc phạm vi nhiệm vụ của người bào chữa nên nếu người bào chữa không tố giác đối với các hành vi này sẽ vi phạm nguyên tắc của pháp luật hình sự “mọi hành vi phạm tội do người thực hiện phải được phát hiện kịp thời”. Do vậy, không truy cứu trách nhiệm hình sự đối với họ về hành vi không tố giác các tội phạm đang chuẩn bị thực hiện hoặc đang thực hiện là không hợp lý.

Từ thực tiễn hoạt động của cơ quan Cảnh sát điều tra, Đại tá Lê Khắc Sơn, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát hình sự cho biết, việc Bộ Công an đề xuất nội dung này nhằm bảo đảm các nguyên tắc cơ bản của pháp luật. Việc đề xuất sửa đổi theo hướng quy định trách nhiệm hình sự đối với người bào chữa khi không tố giác tội phạm là nhằm đảm bảo các nguyên tắc tại điểm a, b Khoản 1 Điều 3 Bộ luật Hình sự.

Cụ thể, luật xác định, mọi hành vi phạm tội do người thực hiện phải được phát hiện kịp thời, xử lý nhanh chóng, công minh theo đúng pháp luật. Mọi người phạm tội đều bình đẳng trước pháp luật, không phân biệt giới tính, dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo, thành phần, địa vị xã hội. Người bào chữa cũng như mọi công dân khác, đều phải có trách nhiệm trong phòng, chống tội phạm, nhất là khi họ là người hiểu biết pháp luật, được pháp luật trao cho một số quyền nhất định. Ngoài ra, việc quy định trách nhiệm như trên cũng không tác động đến các quyền của người bào chữa trong vụ án, vụ việc họ đang tham gia.

Dưới góc nhìn nghề nghiệp, luật sư Lê Trung Hiếu, Văn phòng luật sư Thành Vinh cho biết, việc đề xuất thu hẹp phạm vi miễn trừ trách nhiệm hình đối với luật sư, người bảo chữa theo dự thảo nhằm cân bằng giữa đạo đức nghề nghiệp, nghĩa vụ bảo mật thông tin của luật sư với trách nhiệm bảo vệ an toàn xã hội và ngăn chặn tội phạm từ sớm, từ xa theo tinh thần "lấy phòng ngừa là chính" là phù hợp. Đồng thời, việc luật sư thực hiện trách nhiệm như một công dân trong việc tố giác tội phạm là đúng. Tuy nhiên, Luật sư Lê Trung Hiếu cũng chia sẻ về việc làm thế nào để xác định hành vi của thân chủ có đủ điều kiện là hành vi phạm tội hay không, và cần phù hợp với một số luật hiện hành..  

Có thể thấy, đề xuất của Bộ Công an không chỉ nhằm hoàn thiện khung pháp lý mà còn hướng tới mục tiêu lớn hơn nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm ngay từ giai đoạn manh nha. Dự thảo hiện đang trong quá trình lấy ý kiến, những đóng góp từ các chuyên gia, luật sư và dư luận xã hội sẽ là cơ sở quan trọng để hoàn thiện chính sách, bảo đảm hài hòa giữa quyền con người, quyền công dân và yêu cầu giữ vững an ninh, trật tự trong tình hình mới.

Theo quy định của Điều 19 Bộ luật Hình sự hiện hành về không tố giác tội phạm:

- Người nào biết rõ tội phạm đang được chuẩn bị, đang được thực hiện hoặc đã được thực hiện mà không tố giác, thì phải chịu trách nhiệm hình sự về tội không tố giác tội phạm quy định tại Điều 390 của Bộ luật này.

- Người không tố giác là ông, bà, cha, mẹ, con, cháu, anh chị em ruột, vợ hoặc chồng của người phạm tội không phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định tại khoản 1 Điều này, trừ trường hợp không tố giác các tội quy định tại Chương XIII của Bộ luật này hoặc tội khác là tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.

- Người không tố giác là người bào chữa không phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định tại khoản 1 Điều này, trừ trường hợp không tố giác các tội quy định tại Chương XIII của Bộ luật này hoặc tội khác là tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do chính người mà mình bào chữa đang chuẩn bị, đang thực hiện hoặc đã thực hiện mà người bào chữa biết rõ khi thực hiện việc bào chữa.

Theo điều Điều 390: Tội không tố giác tội phạm:

- Người nào biết rõ một trong các tội phạm quy định tại khoản 2 hoặc khoản 3 Điều 14  của Bộ luật này đang được chuẩn bị hoặc một trong các tội phạm quy định tại Điều 389  của Bộ luật này đang được thực hiện hoặc đã được thực hiện mà không tố giác, nếu không thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 19 của Bộ luật này, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.

- Người không tố giác nếu đã có hành động can ngăn người phạm tội hoặc hạn chế tác hại của tội phạm, thì có thế được miễn trách nhiệm hình sự hoặc miễn hình phạt.

PV

Các tin khác

Hành trình triệt phá đường dây đánh bạc và rửa tiền xuyên quốc gia

Hành trình triệt phá đường dây đánh bạc và rửa tiền xuyên quốc gia

Ngày 10/8, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh An Giang cho biết vừa phối hợp với Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh và các đơn vị liên quan đấu tranh, triệt phá thành công chuyên án tổ chức đánh bạc, đánh bạc và rửa tiền xuyên quốc gia.

 Khánh Hòa: Tìm bị hại trong vụ án lừa đảo trên không gian mạng

Khánh Hòa: Tìm bị hại trong vụ án lừa đảo trên không gian mạng

Cho rằng người mua hàng đã chuyển tiền nhầm vào tài khoản đăng ký gói bảo hiểm hàng hóa, những kẻ lừa đảo cung cấp các Website, tài khoản Facebook, hướng dẫn một số thao tác "để được hoàn trả lại tiền", nhưng thực chất là câu nhử nạn nhân tiếp tục sập bẫy lừa trên không gian mạng.

 Phạt 6 người Nigeria tạm trú quá hạn và hai cơ sở lưu trú

Phạt 6 người Nigeria tạm trú quá hạn và hai cơ sở lưu trú

Cùng với việc xử phạt hành chính một nhóm người nước ngoài quá hạn tạm trú trên 1 năm, cơ quan chức năng cũng đã xử phạt hai cơ sở lưu trú có liên quan. Sau khi chấp hành xong quyết định xử phạt, nhóm người nước ngoài này sẽ bị trục xuất ra khỏi lãnh thổ Việt Nam.

Giang hồ mạng Tiến “bịp” lĩnh 8 năm tù

Giang hồ mạng Tiến “bịp” lĩnh 8 năm tù

Từng nổi tiếng trên mạng xã hội với những phát ngôn gây chú ý, Nguyễn Thành Long (Tiến “bịp”) vừa bị TAND khu vực 6 (TP Hải Phòng) tuyên phạt 8 năm tù về tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy”. Đồng phạm của Tiến "bịp" là Nguyễn Văn Tuấn cũng nhận mức án tương tự.

Bàn giao 8 đối tượng truy nã đỏ Interpol cho Hàn Quốc

Bàn giao 8 đối tượng truy nã đỏ Interpol cho Hàn Quốc

Trong hai ngày 5 và 6/8/2026, tại Sân bay quốc tế Nội Bài, Công an tỉnh Bắc Ninh (Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh, Phòng Cảnh sát Cơ động) đã phối hợp với Cục Đối ngoại - Bộ Công an bàn giao 8 đối tượng truy nã đỏ Interpol cho lực lượng chức năng Hàn Quốc để xử lý theo quy định.

Tiếp tục dẫn độ đối tượng truy nã cho Kazakhstan

Tiếp tục dẫn độ đối tượng truy nã cho Kazakhstan

Đối tượng Kamza Kaisar Bakytzhanuly bị Cơ quan có thẩm quyền của Kazakhstan truy nã về hành vi tiếp tay tổ chức hoạt động sòng bạc trực tuyến bất hợp pháp không có giấy phép, thu lợi bất chính với quy mô đặc biệt lớn đã được dẫn độ từ Việt Nam về Kazakhstan để truy cứu trách nhiệm hình sự.

Dùng kéo đâm thủng ruột bạn nhậu

Dùng kéo đâm thủng ruột bạn nhậu

Nguyễn Trung Hiếu cùng nhóm bạn ngồi ăn uống với nhau, sau đó nảy sinh mâu thuẫn. Nguyễn Trung Hiếu rời khỏi chiếu nhậu bỏ ra ngoài. Sau đó mấy phút, Hiếu quay lại dùng kéo đâm bạn nhậu…

Lừa "chạy" chứng chỉ Anh Văn rồi lấy tiền tiêu xài

Lừa "chạy" chứng chỉ Anh Văn rồi lấy tiền tiêu xài

Dù không có khả năng thực hiện việc cấp chứng chỉ Anh Văn bậc B2 nhưng Hồng vẫn “nổ” với nhiều người có khả năng “chạy” được chứng chỉ khiến nhiều người rơi vào bẫy và đưa tiền cho Hồng…