Tuổi thơ bất hảo
Chiều muộn tại trại tạm giam tỉnh Gia Lai, Phan Văn Vũ, cậu thanh niên sinh năm 1990 kể cho tôi nghe trong nước mắt về tuổi thiếu niên bỏ học ham chơi đi trộm cắp, sau đó giết người rồi rủ bạn gái chạy trốn.
Vũ là con thứ 3 trong một gia đình có 6 anh chị em, cha mẹ làm nghề kinh doanh vật liệu xây dựng. Nhà có điều kiện về vật chất nên Vũ và các anh em được cha mẹ đầu tư học hành đến nơi đến chốn. Trong khi các anh chị em của Vũ đều chăm chỉ bút sách thì chỉ có mình Vũ lười biếng, ham chơi. Vũ muốn được tự do tự tại chứ không muốn trói buộc mình trong khuôn khổ của nhà trường và gia đình. Những lời căn dặn của cha mẹ, sự dạy dỗ uốn nắn của thày cô khiến Vũ cảm thấy bức bối, luôn muốn thoát ra khỏi sự quản lý đó.
Ngay từ nhỏ, Vũ đã có những biểu hiện của một đứa trẻ bướng bỉnh, thích làm những trò trái khoáy và ham nghịch những trò oái ăm. Lên 7 tuổi, Vũ đã cùng lũ trẻ chăn trâu đi lùa bắt vịt dưới sông, sau đó đập cho đến khi con vịt què chân rồi quẳng vào đống rơm nhà hàng xóm đang cháy rừng rực đã đươc Vũ nhóm lửa trước đó. Cả lũ trẻ hư cứ thế đứng cười hô hô khi nhìn thấy những con vịt kêu quàng quạc, đập cánh trong đống lửa cố gắng thoát ra vì đau đớn.
Lên 14 tuổi, Vũ đã khiến cha mẹ bẽ mặt xấu hổ khi ăn trộm xe đạp của hàng xóm, đi cầm đồ rồi lấy tiền chơi điện tử. Xem nhiều phim kiếm hiệp nên ở ngoài đời, Vũ cũng nhập vai, trở thành đầu gấu chuyên đi bắt nạt các học sinh lớp dưới trong trường học.
Sau những trận gây gổ đánh nhau trong trường cấp 2 và thời gian bỏ lớp triền miên Vũ bị nhà trường đình chỉ học. Trong khi bố mẹ khóc lóc than phiền vì con bao nhiêu thì Vũ lại thấy hả hê bấy nhiêu vì không phải đến trường nữa. Một thời gian ngắn sau, vì lo lắng cho tương lai của con nên ba mẹ Vũ lo lót để con đến học ở một trường cấp 2 khác trong tỉnh.
Bị ép đến trường, Vũ không cãi nhưng lại chống đối bằng việc bỏ học, chơi bài bạc và tiếp tục việc gây gổ đánh nhau khiến ban giám hiệu ở trường mới phải ra quyết định đình chỉ học tạm thời với học sinh Phan Văn Vũ. “Mày không hợp với trường lớp đâu, tốt nhất là đi theo các anh, vui hơn nhiều”. Nghe lời rủ rê của “các anh lớn” – vốn là những kẻ đầu trộm đuôi cướp trong thành phố, Vũ lập tức gật đầu đi theo.
Những lời khuyên của anh em, ba mẹ trong gia đình với Vũ chỉ như nước đổ lá khoai. Với Vũ, cuộc sống lang thang ngoài xã hội, việc đi bắt nạt, ức hiếp những kẻ yếu hơn mình mới là niềm vui, sự hả hê của kẻ mới lớn. Những vụ giật điện thoại trên phố, cùng những vụ móc túi ở chợ hay bến xe bến tàu khiến Vũ càng trở nên thích thú.
Năm 15 tuổi, sau khi bị Công an thành phố Bình Định bắt quả tang trong một lần ăn trộm xe đạp ở chợ, Vũ được gửi vào trại giáo dưỡng nơi giáo dục nhân phẩm cho trẻ em trong độ tuổi vị thành niên. ở đây, Vũ được tiếp tục học lên lớp 8, đồng thời được học nghề mộc và sửa chữa điện. Những ngày tháng lao động và được học hành trong trại giáo dưỡng khiến Vũ dần dần ngộ ra được những sai lầm trước đây bởi sự ngông cuồng ở tuổi mới lớn.
Hơn 2 năm được học hành, giáo dục trong trại Vũ trở nên đằm tính, bớt hung hăng hơn trước. Ngày trở về với gia đình và xã hội, nhìn thấy cha mẹ ngày càng già đi vì suy nghĩ chuyện con cái, trong lòng Vũ thôi thúc mong muốn được trở thành người lao động bình thường trong xã hội chứ không muốn lang thang, phiêu bạt giang hồ như trước nữa.
Ban ngày Vũ ở nhà giúp bố mẹ khuân vác xi măng, sắt thép, giao hàng cho khách. Tối đến, để tránh việc bị lũ bạn xấu rủ rê, Vũ không la cà quán xá như trước nữa. Thực ra nhìn khuôn mặt khá khôi ngô và nụ cười hiền hòa của Vũ, không ai nghĩ cậu là kẻ đã từng vác dao đi đâm chém và có một tuổi thơ bất hảo như thế.
Ít lâu sau, Vũ có bạn gái. Bạn gái Vũ tên Thùy là một cô bé xinh xắn, ngoan ngoãn, là học sinh giỏi ở một trường cấp 3 trong huyện. Đối với Thùy, Vũ không đáng ghét và đáng sợ như suy nghĩ của nhiều đứa con gái khác khi biết về quá khứ lai lịch của cậu. Ngược lại, Vũ trong con mắt của Thùy giống như hình ảnh của các nhân vật trong phim Hàn Quốc, đẹp trai, ga lăng, nổi tiếng trong giới giang hồ nhưng lại rất chung thủy trong tình yêu. Có lẽ chính suy nghĩ và tư tưởng đó mà sau này, Thùy quyết định chạy trốn cùng Vũ để thử cảm giác của cuộc sống phiêu bạt giang hồ như trong phim.
Nửa năm chạy trốn lệnh truy nã
Cuộc sống của Vũ sau những ngày quyết tâm làm lại cuộc đời tưởng chừng như sẽ trôi đi êm đềm cùng với sự cố gắng của bản thân cậu cùng sự động viên giúp đỡ của gia đình, của người bạn gái ngoan ngoãn, học thức. Thế nhưng, thật đáng buồn thay, bản tính hung hăng của Vũ lại trỗi dậy sau lần uống rượu say trong đám cưới một người bạn ở làng bên để rồi sau này Vũ phải chôn vùi toàn bộ quãng đời còn lại của mình trong tù giam. Sau khi xích mích với đám thanh niên trong đám cưới, bản thân mất kiểm soát vì men rượu nên Vũ đã gây gổ đánh nhau rồi cầm dao đâm thấu tim một thanh niên bằng tuổi trong nhóm.
Tận sáng hôm sau, khi đã tỉnh rượu, Vũ mới nhận ra rằng nhát dao đêm qua đã khiến người thanh niên làng bên chết sau khi được đưa vào bệnh viện vì mất quá nhiều máu. Biết mình đã phạm tội giết người nên Vũ sợ hãi vô cùng. Hoảng hốt, Vũ nghĩ chỉ có cách chạy trốn thì mới không bị bỏ tù. Lấy toàn bộ số tiền tiết kiệm của cha mẹ trong két sắt, Vũ rủ bạn gái cùng chạy trốn ra Vũng Tàu.
Thùy khi ấy đang ôn thi học sinh giỏi môn Sinh của thành phố, nghe bạn trai nói về kế hoạch bỏ nhà đi chơi, cô bé liền hưởng ứng và đồng ý việc “chạy trốn” ba mẹ như trong phim Hàn để theo Vũ. Thùy ngây thơ hoàn toàn không biết nguyên nhân mà Vũ “chạy trốn” là vì đâm chết người, cô bé hoàn toàn tin tưởng rằng đó là một cuộc dạo chơi bất ngờ mà bạn trai dành tặng cho mình.
Quãng thời gian trong trại giáo dưỡng khiến Vũ quen thân nhiều bạn bè đồng trang lứa khắp các tỉnh Bắc-Trung-Nam nên trong suốt quãng thời gian chạy trốn lệnh truy nã về tội giết người, ngoài số tiền mang theo phòng thân, Vũ cũng được “các anh em” hào phóng bao bọc giúp đỡ về chỗ ăn ở. Ban đầu, có nhiều tiền, Vũ và bạn gái còn ở khách sạn, ăn uống tại nhà hàng nhưng không kiếm mà tiêu nên khi số tiền trong túi cạn dần, Vũ phải tìm nhà trọ để ở và ăn cơm bình dân để sống qua ngày.
Thỉnh thoảng được anh em bạn bè giúp đỡ, Vũ cũng có tiền tiêu nhưng đó không phải là cách lâu dài để Vũ và bạn gái có thể tiếp tục phiêu du như thế nữa. “Lúc đó, em thương bạn gái em quá. Bình thường cô ấy ăn sung mặc sướng chứ đâu phải chịu khổ như khi đi cùng em” – Vũ kể lại. Khi thấy Thùy gầy đi và ốm liên tục vì hoàn cảnh sống khắc nghiệt và đi lại di chuyển liên tục nên, Vũ xót xa nghĩ đến chuyện đưa Thùy về nhà rồi sau đó tiếp tục trốn lệnh truy nã của Công an.
Thế nhưng ngay ngày thứ 2 đặt chân đến đất Bình Định, Vũ đã bị Công an bao vây và bắt gọn. Ngày ra tòa, Vũ mới gặp lại cô bạn gái tên Thùy. Cô bé vẫn không hề hay biết chuyện người yêu giết người và trốn lệnh truy nã cho đến ngày Vũ bị đưa ra xét xử. Giờ đây, khi Vũ đã ở trong trại giam thụ án chung thân cũng là lúc người yêu cậu tham gia vào kì thi tuyển sinh đại học.
Không muốn người yêu tiếp tục yêu thương đợi chờ nên lần nào Thùy vào thăm, Vũ cũng tránh mặt không gặp. Tôi nói tiếc cho em vì tuổi em còn quá trẻ để phải ngồi tù toàn bộ quãng thời gian còn lại của cuộc đời mình, nhưng Vũ cười nói rằng: “Nếu ở ngoài đời, em sẽ mãi mãi phải chạy trốn, như thế mệt mỏi hơn việc ngồi tù chị ạ. Cuộc đời em tốt nhất là nên dừng chân ở chốn tù giam”
