Cấm chia nhỏ giao dịch trên 500 triệu: Bảo vệ khách hàng, phòng chống tội phạm

Muốn chuyển khoản lớn, phải làm thủ công để chống rủi ro

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa có văn bản gửi các ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài về việc rà soát, đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật hiện hành trong cung ứng dịch vụ thanh toán. Động thái này nhằm tăng cường an ninh, an toàn và ngăn chặn tình trạng lợi dụng dịch vụ ngân hàng cho các mục đích bất hợp pháp.

Điểm đáng chú ý trong văn bản này là NHNN yêu cầu các ngân hàng tuyệt đối không được tự ý chia hoặc tách các lệnh thanh toán có giá trị trên 500 triệu đồng của khách hàng thành các lệnh nhỏ hơn (dưới mức quy định) để đưa qua hệ thống bù trừ điện tử với chỉ một lần thực hiện xác nhận giao dịch. 

Trước đây, dù hệ thống chuyển tiền nhanh Napas 24/7 quy định giới hạn tối đa 500 triệu đồng mỗi giao dịch, nhiều ngân hàng vẫn cho phép khách hàng chuyển số tiền lớn hơn, rồi ngân hàng tự động chia nhỏ thành nhiều lệnh dưới ngưỡng. Nhờ đó, người nhận vẫn có thể nhận tiền gần như ngay lập tức.

Tuy nhiên, từ ngày 21/4, các ngân hàng sẽ dừng cơ chế chia nhỏ tự động này. Điều đó đồng nghĩa với việc mọi giao dịch từ 500 triệu đồng trở lên sẽ không thể đi qua kênh chuyển tiền nhanh, mà buộc phải xử lý theo phương thức chuyển khoản thông thường.

Việc chuyển qua kênh thường khiến thời gian xử lý giao dịch tăng lên đáng kể. Nếu thực hiện trong giờ hành chính, tiền có thể đến sau vài giờ. Trong khi đó, các giao dịch ngoài giờ, cuối tuần hoặc ngày nghỉ có thể bị trì hoãn đến ngày làm việc tiếp theo, thậm chí kéo dài khoảng 1 ngày hoặc hơn tùy từng ngân hàng.

Để có thể chuyển khoản nhanh các món tiền lớn, khách có thể đến trực tiếp các điểm giao dịch. Còn với kênh chuyển tiền online, ngân hàng khuyến cáo, khách hàng sẽ phải chủ động chia thành nhiều giao dịch riêng biệt, mỗi giao dịch dưới 500 triệu đồng để tiếp tục sử dụng kênh 24/7. Động thái này sẽ khiến khách hàng mất nhiều thời gian hơn nhưng là điều cần thiết.

Ngay sau khi nhận được chỉ đạo từ cơ quan điều hành, một số ngân hàng như VPBank, TPBank, Eximbank… đã đồng loạt thông báo dừng tính năng tách lệnh tự động nhằm đảm bảo tuân thủ quy định và tăng cường kiểm soát rủi ro trong hệ thống thanh toán.

Nâng cao hiệu quả phòng chống tội phạm

Theo các chuyên gia, việc cấm chẻ nhỏ giao dịch này không chỉ giúp cơ quan quản lý kiểm soát chặt chẽ dòng tiền lớn, rửa tiền, mà còn giúp làm sạch môi trường thanh toán trực tuyến, hạn chế rủi ro gian lận.

Ông Nguyễn Đức Lệnh, Phó Giám đốc NHNN Khu vực 2 nhận định: "Có thể nói việc chấm dứt tách các giao dịch trên 500  triệu trong hoạt động thanh toán, chuyển tiền, mang lại ý nghĩa lớn và hiệu quả thiết thực.

Thứ nhất  ở góc độ quản lý và tuân thủ quy định của pháp luật. Việc làm này, không chỉ là trách nhiệm trong tổ chức thực hiện, thực thi quy định của pháp luật trong hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán,  mà còn là giải pháp bảo đảm an ninh, an toàn và hiệu quả trong hoạt động thanh toán qua ngân hàng và nền kinh tế.

Thứ hai phát huy hiệu quả dịch vụ thanh toán hiện đại, thanh toán chuyển tiền điện tử. Đồng thời bảo đảm an toàn, bảo mật cho khách hàng. Với việc thực hiện hiệu quả giải pháp xác thực sinh trắc học trong thanh toán trực tuyến để bảo đảm an toàn tài sản và mang lại lợi ích tối đa cho khách hàng.

Thứ ba nâng cao hiệu quả các giải pháp phòng chống tội phạm lừa đảo, tội phạm công nghệ cao và hoạt động rửa tiền. Với việc tuân thủ các quy định trong hoạt động thanh toán điện tử liên ngân hàng, thanh toán bù trừ điện tử và cung cấp dịch vụ trung gian thanh toán, sẽ đồng thời phát huy hiệu quả các giải pháp về phòng ngừa rủi ro gian lận, lừa đảo; hiệu quả các giải pháp phối hợp trong công tác phòng chống tội phạm công nghệ cao, tội phạm rửa tiền, nhằm bảo đảm an toàn tài sản cho khách hàng, nâng cao chất lượng dịch vụ thanh toán và an ninh tiền tệ quốc gia".

Phân tích tương tự, ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính – Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, cho rằng, mốc 500 triệu đồng không chỉ là một con số kỹ thuật mà là ngưỡng để hệ thống kích hoạt các biện pháp kiểm soát rủi ro. Trong quản trị rủi ro hiện đại, không thể chỉ nhìn từng giao dịch riêng lẻ mà cần theo dõi tổng thể dòng tiền và hành vi giao dịch của khách hàng.

Khi một giao dịch lớn bị chia thành nhiều giao dịch nhỏ nhưng chỉ xác thực một lần, hệ thống sẽ không còn kiểm tra được danh tính người thực hiện ở từng lần chuyển tiền. Điều này làm suy yếu nguyên tắc “mỗi giao dịch phải đi kèm một lần xác thực” - vốn là nguyên tắc quan trọng trong quản trị rủi ro quốc tế. Khi đó, các đối tượng gian lận có thể lợi dụng kẽ hở này bằng cách chia nhỏ giao dịch để né các ngưỡng kiểm soát, từ đó tăng nguy cơ bị chiếm đoạt tài sản.Vì thế, cách làm này giúp bịt kín các kẽ hở có thể bị lợi dụng, đồng thời bảo đảm mỗi giao dịch đều được kiểm soát rõ ràng, minh bạch.

Các chuyên gia đều nhận định trong bối cảnh tội phạm công nghệ nhắm vào hệ thống ngân hàng ngày càng tinh vi, phức tạp, việc đưa ra quy định này là NHNN đang cùng với các ngân hàng thương mại gia tăng bảo mật để đảm bảo an toàn thanh toán.

Được biết, bên cạnh các giải pháp sinh trắc học, làm sạch tài khoản…, NHNN đã triển khai Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán (Hệ thống SIMO). Tính tới giữa tháng 4, đã có hơn 3,7 triệu lượt khách hàng nhận được cảnh báo, trong đó có hơn 1,2 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng hoặc hủy bỏ giao dịch sau khi nhận được cảnh báo, với tổng số tiền giao dịch là gần 4.170 tỉ đồng.

Trước đó, vào ngày 23/3, con số này mới ở mức gần 4.000 tỉ đồng. Như vậy, chỉ sau 3 tuần, đã có thêm khoảng 170 tỉ đồng được “chặn lại”, thoát khỏi nguy cơ thất thoát nhờ hệ thống SIMO.

Những con số này cho thấy hiệu quả rõ rệt của các giải pháp cảnh báo rủi ro trong thực tế, góp phần giúp khách hàng kịp thời nhận diện nguy cơ, hạn chế tổn thất tài chính và nâng cao mức độ an toàn trong quá trình giao dịch.