Cải cách thủ tục hải quan: Chuyển từ 'ban ơn' sang 'phục vụ'

Đây là nhận định của Chủ tịch Phòng thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) Vũ Tiến Lộc tại Hội thảo công bố kết quả khảo sát năm 2015 về mức độ hài lòng của doanh nghiệp đối với thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan tổ chức ngày 12/11 tại Hà Nội.

Cuộc khảo sát do VCCI, Tổng cục Hải quan, Dự án Quản trị Nhà nước nhằm tăng trưởng toàn diện (GIG) của Cơ quan Phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID) phối hợp thực hiện từ tháng 4 đến tháng 6/2015 dựa trên sự phản hồi của hơn 3.123 doanh nghiệp (DN) hoạt động xuất nhập khẩu về bốn lĩnh vực chính, gồm: Tiếp cận thông tin về thủ tục hành chính hải quan; thực hiện thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan; sự phục vụ của công chức hải quan; và kết quả giải quyết công việc của cơ quan hải quan.

Theo ông Đậu Anh Tuấn – Trưởng Ban Pháp chế VCCI, kết quả khảo sát cho thấy, có tới 94% DN tham gia khảo sát đánh giá sự chuyển biến của các chính sách, pháp luật hải quan trong giai đoạn 2010-2015 là tích cực và khá tích cực.

Công chức Hải quan Lào Cai giải quyết thủ tục xuất nhập khẩu. Ảnh: Thanh Nga.
Công chức Hải quan Lào Cai giải quyết thủ tục xuất nhập khẩu. Ảnh: Thanh Nga.

Theo đó, việc tiếp cận thông tin trên Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Hải quan được đánh giá cao nhất, với 89% DN hoàn toàn hài lòng. Tiếp đến là các hình thức tham gia các lớp tập huấn, tham dự đối thoại do cơ quan hải quan tổ chức, trực tiếp tới gặp, gọi điện và gửi công văn. Kết quả khảo sát cũng cho thấy các DN đã chủ động hơn trong nắm bắt thông tin về pháp luật hải quan. Tỷ lệ DN tự tìm hiểu từ khi dự thảo văn kiện được xây dựng đã tăng từ 24% năm 2013 lên 29% năm 2015.

Bên cạnh đó, những cải thiện trong chất lượng dịch vụ công của cơ quan hải quan cũng đã được ghi nhận, khi tỷ lệ DN tiếp cận được văn bản pháp luật do cơ quan hải quan thông báo từ khi dự thảo văn bản được xây dựng tăng đáng kể từ 12% năm 2013 lên 20% năm 2015. Công tác hỗ trợ DN trong thực hiện thủ tục hành chính về hải quan có chuyển biến đáng khen ngợi. Đặc biệt, thời gian chuẩn bị hồ sơ xuất nhập khẩu hoặc số lần đi lại của DN để hoàn tất hồ sơ miễn thuế, hoàn thuế đã giảm đáng kể trong những năm gần đây. 

94% DN hài lòng về cải cách thủ tục hải quan. Ảnh chỉ có tính chất minh họa.
94% DN hài lòng về cải cách thủ tục hải quan. Ảnh chỉ có tính chất minh họa.

Báo cáo cho thấy, đã có 92% DN đề nghị cơ quan hải quan hỗ trợ và 83% DN trong số này đánh giá sự hỗ trợ của hải quan là phần lớn hoặc hoàn toàn hiệu quả. Tuy nhiên, cũng có 56% DN cho rằng ngành hải quan vẫn cần nâng cao chất lượng của các hình thức cung cấp thông tin hải quan. Đánh giá sự hỗ trợ của cơ quan hải quan khi DN gặp khó khăn trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan, đại đa số DN đều đánh giá sự hỗ trợ này là tích cực. Cụ thể, 77% DN cho biết sự hỗ trợ của cơ quan hải quan phần lớn là kịp thời, có 83% DN cho biết sự hỗ trợ này là hoàn toàn hiệu quả. 

Bên cạnh đó, Báo cáo cho biết, vẫn có khoảng 35% DN được khảo sát từ chối trả lời câu hỏi về việc phải trả phí ngoài quy định. Tuy vậy vẫn có 28% DN cho biết họ phải trả thêm chi phí ngoài quy định trong quá trình thực hiện các thủ tục hành chính về hải quan. Một số DN cho biết họ e ngại sẽ bị phân biệt đối xử nếu không chi trả thêm chi phí ngoài quy định. 

Tại buổi Hội thảo, ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI đánh giá, kết quả cải cách thủ tục hành chính cho thấy ngành hải quan đang có bước chuyển lớn từ ban ơn sang phục vụ. “Đã có một sự thay đổi, chuyển đổi rất lớn từ tư duy Nhà nước quản lý và quản lý là đặc quyền, ban ơn, ban phát… sang tư duy Nhà nước cung cấp dịch vụ công, Nhà nước phục vụ, đồng hành với sự phát triển. Tuy nhiên, cộng đồng DN tiếp tục mong chờ những cải cách mới của ngành Hải quan trong thời gian tới”. Ông Lộc nói.

Đánh giá về những tiến bộ trong cải cách thủ tục hành chính hải quan, ông Đỗ Hoàng Anh Tuấn, Thứ trưởng Tài chính, cho biết kim ngạch xuất nhập khẩu 10 tháng qua đã vượt 302 tỷ USD, lớn hơn 1,6 lần GDP là kết quả cụ thể của nền kinh tế hội nhập. 

Ông Đỗ Hoàng Anh Tuấn cho rằng, kết quả trên có đóng góp quan trọng từ những cải cách về thể chế chính sách trong lĩnh vực hải quan. Đồng thời, ngoài việc áp dụng thông quan điện tử, ngành hải quan sẽ tiếp tục cập nhật những tiến bộ của thế giới để nâng cấp hoạt động thông quan điện tử. Đặc biệt ngày 5/12 tới tại Hải Phòng sẽ đưa vào hoạt động một cửa hải quan mới, cho phép một số loại hàng hóa có xuất phát từ những quốc gia không rủi ro sẽ không phải kiểm tra.

Lưu Hiệp

Các tin khác

Hầu hết các cây xăng trên địa bàn Hà Nội đã chuyển sang bán xăng E5, E10

Bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho hệ thống phân phối

Trước biến động của thị trường xăng dầu thế giới, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước yêu cầu các doanh nghiệp đầu mối và phân phối chủ động tạo nguồn, bảo đảm cung ứng đầy đủ cho thị trường, không để xảy ra gián đoạn nguồn cung trong mọi tình huống.

Giải pháp tài trợ thương mại VietinBank Digital L/C

Giải pháp tài trợ thương mại VietinBank Digital L/C

Chuyển đổi số đang dần trở thành năng lực vận hành cốt lõi của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Khi các quy trình được đưa lên môi trường số, doanh nghiệp không chỉ rút ngắn thời gian xử lý mà còn kiểm soát tốt hơn chi phí, tiến độ và rủi ro trong giao dịch thương mại quốc tế.

HAUS Da Lat giành 4 giải thưởng tại International Property Awards 2026

HAUS Da Lat giành 4 giải thưởng tại International Property Awards 2026

International Property Awards 2026 – hệ thống giải thưởng được ví như “Oscar của ngành bất động sản” – công bố HAUS Da Lat chiến thắng 4 hạng mục tại vòng quốc gia Việt Nam. Đặc biệt, hai hạng mục quan trọng sẽ tiếp tục đại diện Việt Nam tranh tài tại vòng Châu Á – Thái Bình Dương.

VIB tích cực tham gia cùng Bộ Công an trong công tác phòng chống tội phạm

VIB tích cực tham gia cùng Bộ Công an trong công tác phòng chống tội phạm

Ngân hàng Quốc Tế (VIB) chủ động và tích cực tham gia cùng Bộ Công an trong nhiều chương trình trọng điểm về dữ liệu, định danh số và phòng chống tội phạm công nghệ cao. Những nỗ lực này đã hình thành và liên tục hoàn thiện một lớp bảo vệ xuyên suốt cho khách hàng, từ thời điểm bắt đầu mối quan hệ với ngân hàng cho đến từng giao dịch diễn ra hàng ngày.

Vinamik gây bất ngờ tại giải thưởng danh giá ngành sữa

Vinamik gây bất ngờ tại giải thưởng danh giá ngành sữa

Không phải những tập đoàn sữa lâu đời tại châu Âu hay Bắc Mỹ, cái tên được xướng lên nhiều nhất tại Giải thưởng Đổi mới Ngành sữa Thế giới (World Dairy Innovation Awards) 2026 lại đến từ Việt Nam. Vinamilk gây bất ngờ lớn khi giành chiến thắng áp đảo với 5 hạng mục giải thưởng, tạo nên một kỷ lục chưa từng có trong lịch sử giải. Điều gì giúp đại diện từ Việt Nam tạo nên kỳ tích đặc biệt này?

Agribank nhận Bằng khen của Bộ Công an vì có thành tích trong phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc

Agribank nhận Bằng khen của Bộ Công an vì có thành tích trong phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc

Ngày 30/6/2026, tại Hội nghị tổng kết công tác xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 do Cục An ninh kinh tế (Bộ Công an) tổ chức, Agribank vinh dự được Bộ Công an tặng Bằng khen vì có thành tích trong công tác xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc.

Nam A Bank nhận giải thưởng quốc tế về báo cáo phát triển bền vững

Nam A Bank nhận giải thưởng quốc tế về báo cáo phát triển bền vững

Ngày 26/6, tại Malaysia, Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank) đã vinh dự được trao tặng giải thưởng Asia Responsible Enterprise Awards (AREA) 2026 ở hạng mục Báo cáo Phát triển bền vững (Corporate Sustainability Reporting). Đây là cột mốc khẳng định vị thế tiên phong của ngân hàng trong hành trình chuẩn hóa ESG và thúc đẩy tài chính xanh tại Việt Nam.