Cách nào để tránh "bẫy" gian lận thương mại quốc tế

Gần đây, Thương vụ Việt Nam tại nhiều thị trường nước ngoài liên tục cảnh báo doanh nghiệp Việt Nam cần cẩn trọng để tránh bị gian lận thương mại quốc tế. Trên thực tế, lừa đảo thương mại không phải là vấn đề mới nhưng gần đây câu chuyện thận trọng khi giao thương lại trở nên nóng hơn trước những cảnh báo từ các thị trường xuất khẩu (XK).

Theo Bộ Công Thương, từ cuối năm 2023 đến nay, số doanh nghiệp (DN) Việt Nam gặp phải tình trạng gian lận, lừa đảo nhiều hơn với những thủ đoạn tinh vi hơn và không ít doanh nghiệp đã bị lừa vài chục nghìn USD, thậm chí lên đến hàng triệu USD. Điều đáng nói là hầu hết các vụ việc sau khi phát hiện bị gian lận thương mại, lừa đảo, đa số DN Việt Nam mới đề nghị Đại sứ quán, Thương vụ Việt Nam tại các nước hỗ trợ, tìm DN lừa đảo để đòi lại số hàng hóa, tiền đã mất. Tuy nhiên, việc tìm lại được hàng hóa hay tiền DN đã bị lừa rất khó khăn và tốn kém.

Mới đây, tháng 4/2024, Vụ Thị trường châu Á - châu Phi (Bộ Công Thương) đã phát đi cảnh báo về nghi vấn có dấu hiệu lừa đảo liên quan đến lô hàng nhập khẩu từ thị trường Các tiểu Vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE). Theo đó, DN Việt Nam đã ký 3 hợp đồng mua 1.000 tấn nhựa PET với đối tác UAE với trị giá 665.500 USD. Tuy nhiên, sau khi nhận đặt cọc 526.257 USD, đối tác UAE đã tiến hành giao 25 container hàng cho DN Việt Nam với trọng lượng hàng thực tế trong mỗi container chỉ bằng 15-20% so với hóa đơn chứng từ.

Sau khi trao đổi với đối tác để cùng giải quyết sự cố, DN Việt Nam cho biết phía bạn không có phản hồi tích cực. Trước tình hình đó, DN Việt Nam đã liên hệ với Bộ Công Thương Việt Nam, Thương vụ Việt Nam tại UAE đề nghị hỗ trợ giải quyết vụ việc. Ngay sau khi nhận được đề nghị của DN, Bộ Công Thương đã chỉ đạo Thương vụ Việt Nam tại UAE khẩn trương có Công hàm gửi các cơ quan chức năng ở sở tại, đồng thời trực tiếp làm việc với đối tác của DN Việt Nam, cũng như lãnh đạo ngân hàng tiến hành giao dịch đề nghị hỗ trợ tạm giữ số tiền giao dịch giữa hai bên để làm rõ sự việc, bảo đảm lợi ích hợp pháp cho DN.

Trên tinh thần làm việc khẩn trương, quyết liệt và can thiệp kịp thời của Bộ Công Thương và Thương vụ Việt Nam tại UAE, đến ngày 11/4/2024, DN Việt Nam đã nhận lại đủ số tiền tạm ứng cho đối tác UAE và giúp công ty tránh được thiệt hại là 526.257 USD (tương đương với 13,4 tỷ đồng).

Tương tự, câu chuyện đối tác cung ứng điều thô ở Tây Phi trong các tháng gần đây có biểu hiện "lật kèo" là chỉ cung ứng 50% sản lượng điều thô theo hợp đồng thu mua hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng, lấy hàng bán cho người mua khác với giá cao hơn trong lúc giá cả tăng vọt.

hang-hoa.jpg -0
Khi các đơn hàng có dấu hiệu nghi ngờ, doanh nghiệp cần thận trọng và xác minh kỹ qua kênh Đại sứ quán và Thương vụ Việt Nam tại khu vực.

Theo các chuyên gia thương mại, số lượng vụ việc ngày một tăng thêm và diễn ra ở mọi thị trường từ châu Phi, Trung Đông, Ấn Độ đến các quốc gia phát triển như Hoa Kỳ, Hà Lan, Italy… Đó cũng là một bài học để DN Việt cần phát triển thêm cơ chế quản lý rủi ro cũng như không nên mạo hiểm trước rủi ro lớn trong giao thương. Nguyên nhân dẫn đến việc DN Việt XK bị đối tác nước ngoài đưa vào "bẫy" lừa đảo thương mại do việc tiếp cận còn chủ quan, soạn thảo hợp đồng sơ hở và thiếu cam kết chặt chẽ. Do đó, các chuyên gia cho rằng khi giao dịch quốc tế, DN phải thật "nhạy cảm" trước những thay đổi và tình huống mới phát sinh, nhất là pháp lý.

Về thị trường Arab Saudi, ông Trần Trọng Kim, Phụ trách Thương vụ Việt Nam tại Arab Saudi cho hay, trước tình hình thực tế khi xung đột tại Biển Đỏ vẫn đang gia tăng, đề nghị DN tăng cường tìm các đầu mối nhập khẩu hàng hóa mà không đi qua khu vực Biển Đỏ (hiện nay hàng hóa đến Arab Saudi qua cảng khô Riyadh, cảng Dammam và Yanbu không bị ảnh hưởng).

Bà Nguyễn Cẩm Trang, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết, Bộ Công Thương và Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài đã liên tục cảnh báo nhưng vẫn có một số vụ việc đáng tiếc. Điều này một phần do tâm lý chủ quan, phần nữa từ hiểu biết trong giao dịch thương mại. Hay có trường hợp đã nắm được thông tin nhưng thực tế những phát sinh xảy ra ngày càng phức tạp và đa dạng mà DN không lường trước được. Việc tìm kiếm đối tác tin cậy là quan trọng nên DN cần tìm hiểu, xác minh đối tác và cần yêu cầu DN trung gian cung cấp thông tin cụ thể về đối tác; tìm hiểu hình thức bảo hiểm, công cụ phái sinh cho hàng hoá để giảm bớt thiệt hại.

Để hỗ trợ DN, ông Hoàng Minh Chiến, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho biết, Bộ Công Thương đã phối hợp với địa phương, hiệp hội ngành hàng, bộ, ban, ngành liên quan tới cơ quan đại diện của Việt Nam ở nước ngoài để cung cấp cho DN thông tin, kinh nghiệm trong giao dịch thương mại quốc tế. Tới đây, Bộ Công Thương sẽ triển khai hoạt động liên quan đến đào tạo, nâng cao năng lực cho DN tham gia hoạt động thương mại quốc tế.

Ngoài ra, Bộ Công Thương cũng giao cơ quan Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài cung cấp, cập nhật thông tin về tình hình thị trường cũng như khuyến cáo DN Việt Nam. Đồng thời, Thương vụ cũng sẽ là cầu nối giúp DN xác minh thông tin liên quan đến đối tác, bạn hàng mà DN đang tiến hành giao dịch quốc tế; hỗ trợ DN giải quyết tranh chấp thương mại nếu có xảy ra, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho DN.

Phan Đức

Các tin khác

Nam A Bank phát hành thành công 1.000 tỷ đồng trái phiếu bổ sung vốn cấp 2

Nam A Bank phát hành thành công 1.000 tỷ đồng trái phiếu bổ sung vốn cấp 2

Ngân hàng TMCP Nam Á (HOSE: NAB) vừa hoàn tất thành công đợt phát hành 1.000 tỷ đồng trái phiếu ra công chúng vào cuối năm 2025. Toàn bộ lượng trái phiếu đã được phân phối hết cho gần 300 nhà đầu tư, thể hiện mức độ quan tâm lớn của thị trường và niềm tin của nhà đầu tư với đợt chào bán.

Phát triển điện khí LNG, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Phát triển điện khí LNG, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, nhu cầu điện tiếp tục gia tăng mạnh, đặt ra yêu cầu cấp thiết về bảo đảm nguồn cung ổn định. Hội thảo tại Đà Nẵng ngày 14/8 đã tập trung nhận diện những điểm nghẽn, đề xuất giải pháp phát triển điện khí LNG đồng bộ, biến “công suất trên bản quy hoạch” thành năng lực bảo đảm an ninh năng lượng thực tế.

Buộc tiêu hủy 7,7 tấn chân gà đông lạnh hết “đát”

Buộc tiêu hủy 7,7 tấn chân gà đông lạnh hết “đát”

Ngày 14/8, UBND TP Đồng Nai đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty TNHH SX TM và DV Lạc Anh Food ở phường Hố Nai với 4 hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo quản, sử dụng nguyên liệu thực phẩm…

Meey Group chuẩn hoá năng lực vận hành theo mô hình CMMI

Meey Group chuẩn hoá năng lực vận hành theo mô hình CMMI

Khi doanh nghiệp công nghệ mở rộng quy mô, thách thức dần chuyển từ tốc độ phát triển sản phẩm sang khả năng duy trì chất lượng và vận hành nhất quán. Chuẩn hóa quy trình vì thế trở thành nền tảng để giảm phụ thuộc vào cá nhân, tăng khả năng đo lường và hình thành năng lực vận hành bền vững ở cấp tổ chức.

Đại diện T&T Group và Yusys Technologies ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược.

T&T Group “bắt tay” Yusys xây dựng hệ sinh thái công nghệ tài chính vươn tầm ASEAN

Ngày 12/8, T&T Group và Yusys Technologies – Tập đoàn công nghệ tài chính hàng đầu Trung Quốc đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược, qua đó đặt nền móng cho việc nghiên cứu các cơ hội hợp tác chiến lược trong lĩnh vực công nghệ tài chính, chuyển đổi số và dịch vụ tài chính tại Việt Nam và các thị trường trọng điểm Đông Nam Á.

Gamuda Land hoàn thành cất nóc dự án căn hộ cao cấp Eaton Park

Gamuda Land hoàn thành cất nóc dự án căn hộ cao cấp Eaton Park

Ngày 12/8 vừa qua, chủ đầu tư Gamuda Land cùng tổng thầu Coteccons đã tổ chức Lễ cất nóc Cove và Lagoon (A3 & A4) – hai tòa tháp cuối cùng thuộc khu phức hợp căn hộ hạng sang Eaton Park. Sự kiện mang ý nghĩa vô cùng quan trọng trong quá trình phát triển dự án, đánh dấu cột mốc hoàn thành toàn bộ phần thô theo đúng tiến độ đề ra, bước vào giai đoạn thi công hoàn thiện chuẩn bị bàn giao cho khách hàng.

Cảnh báo những thủ đoạn lừa đảo trong mùa thu hoạch sầu riêng

Cảnh báo những thủ đoạn lừa đảo trong mùa thu hoạch sầu riêng

Bằng các chiêu trò như “ký hợp đồng thu mua với cam kết giá cao hơn thị trường”, “tuyển nhân viên thu mua sầu riêng hoa hồng cao”, “tạo lòng tin nhập sầu riêng trước, trả tiền sau”…, nhiều người dân đã sập bẫy của nhóm đối tượng lừa đảo dẫn đến nợ nần chồng chất, vật vã trả lãi ngân hàng chỉ vì bị doanh nghiệp thu mua xù nợ…

Vốn ưu đãi tiếp sức thanh niên tỉnh Bắc Ninh khởi nghiệp

Vốn ưu đãi tiếp sức thanh niên tỉnh Bắc Ninh khởi nghiệp

Nguồn vốn vay ưu đãi dành cho thanh niên khởi nghiệp đang trở thành “đòn bẩy” giúp nhiều bạn trẻ trong tỉnh Bắc Ninh mạnh dạn đầu tư sản xuất, kinh doanh, góp phần phát triển kinh tế địa phương, đồng thời khẳng định hiệu quả từ các chính sách đồng hành của tổ chức Đoàn.

Sinh kế cho người lầm lỡ

Sinh kế cho người lầm lỡ

Thực hiện Quyết định số 08/2026/QĐ-TTg ngày 3/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người sau cai nghiện, có hiệu lực từ ngày 1/5/2026, thời gian qua, chi nhánh NHCSXH tỉnh Lạng Sơn đã phối hợp với các đơn vị liên quan triển khai giải ngân nguồn vốn kịp thời đến đối tượng đủ điều kiện.