Cách nào để tránh "bẫy" gian lận thương mại quốc tế

Gần đây, Thương vụ Việt Nam tại nhiều thị trường nước ngoài liên tục cảnh báo doanh nghiệp Việt Nam cần cẩn trọng để tránh bị gian lận thương mại quốc tế. Trên thực tế, lừa đảo thương mại không phải là vấn đề mới nhưng gần đây câu chuyện thận trọng khi giao thương lại trở nên nóng hơn trước những cảnh báo từ các thị trường xuất khẩu (XK).

Theo Bộ Công Thương, từ cuối năm 2023 đến nay, số doanh nghiệp (DN) Việt Nam gặp phải tình trạng gian lận, lừa đảo nhiều hơn với những thủ đoạn tinh vi hơn và không ít doanh nghiệp đã bị lừa vài chục nghìn USD, thậm chí lên đến hàng triệu USD. Điều đáng nói là hầu hết các vụ việc sau khi phát hiện bị gian lận thương mại, lừa đảo, đa số DN Việt Nam mới đề nghị Đại sứ quán, Thương vụ Việt Nam tại các nước hỗ trợ, tìm DN lừa đảo để đòi lại số hàng hóa, tiền đã mất. Tuy nhiên, việc tìm lại được hàng hóa hay tiền DN đã bị lừa rất khó khăn và tốn kém.

Mới đây, tháng 4/2024, Vụ Thị trường châu Á - châu Phi (Bộ Công Thương) đã phát đi cảnh báo về nghi vấn có dấu hiệu lừa đảo liên quan đến lô hàng nhập khẩu từ thị trường Các tiểu Vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE). Theo đó, DN Việt Nam đã ký 3 hợp đồng mua 1.000 tấn nhựa PET với đối tác UAE với trị giá 665.500 USD. Tuy nhiên, sau khi nhận đặt cọc 526.257 USD, đối tác UAE đã tiến hành giao 25 container hàng cho DN Việt Nam với trọng lượng hàng thực tế trong mỗi container chỉ bằng 15-20% so với hóa đơn chứng từ.

Sau khi trao đổi với đối tác để cùng giải quyết sự cố, DN Việt Nam cho biết phía bạn không có phản hồi tích cực. Trước tình hình đó, DN Việt Nam đã liên hệ với Bộ Công Thương Việt Nam, Thương vụ Việt Nam tại UAE đề nghị hỗ trợ giải quyết vụ việc. Ngay sau khi nhận được đề nghị của DN, Bộ Công Thương đã chỉ đạo Thương vụ Việt Nam tại UAE khẩn trương có Công hàm gửi các cơ quan chức năng ở sở tại, đồng thời trực tiếp làm việc với đối tác của DN Việt Nam, cũng như lãnh đạo ngân hàng tiến hành giao dịch đề nghị hỗ trợ tạm giữ số tiền giao dịch giữa hai bên để làm rõ sự việc, bảo đảm lợi ích hợp pháp cho DN.

Trên tinh thần làm việc khẩn trương, quyết liệt và can thiệp kịp thời của Bộ Công Thương và Thương vụ Việt Nam tại UAE, đến ngày 11/4/2024, DN Việt Nam đã nhận lại đủ số tiền tạm ứng cho đối tác UAE và giúp công ty tránh được thiệt hại là 526.257 USD (tương đương với 13,4 tỷ đồng).

Tương tự, câu chuyện đối tác cung ứng điều thô ở Tây Phi trong các tháng gần đây có biểu hiện "lật kèo" là chỉ cung ứng 50% sản lượng điều thô theo hợp đồng thu mua hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng, lấy hàng bán cho người mua khác với giá cao hơn trong lúc giá cả tăng vọt.

hang-hoa.jpg -0
Khi các đơn hàng có dấu hiệu nghi ngờ, doanh nghiệp cần thận trọng và xác minh kỹ qua kênh Đại sứ quán và Thương vụ Việt Nam tại khu vực.

Theo các chuyên gia thương mại, số lượng vụ việc ngày một tăng thêm và diễn ra ở mọi thị trường từ châu Phi, Trung Đông, Ấn Độ đến các quốc gia phát triển như Hoa Kỳ, Hà Lan, Italy… Đó cũng là một bài học để DN Việt cần phát triển thêm cơ chế quản lý rủi ro cũng như không nên mạo hiểm trước rủi ro lớn trong giao thương. Nguyên nhân dẫn đến việc DN Việt XK bị đối tác nước ngoài đưa vào "bẫy" lừa đảo thương mại do việc tiếp cận còn chủ quan, soạn thảo hợp đồng sơ hở và thiếu cam kết chặt chẽ. Do đó, các chuyên gia cho rằng khi giao dịch quốc tế, DN phải thật "nhạy cảm" trước những thay đổi và tình huống mới phát sinh, nhất là pháp lý.

Về thị trường Arab Saudi, ông Trần Trọng Kim, Phụ trách Thương vụ Việt Nam tại Arab Saudi cho hay, trước tình hình thực tế khi xung đột tại Biển Đỏ vẫn đang gia tăng, đề nghị DN tăng cường tìm các đầu mối nhập khẩu hàng hóa mà không đi qua khu vực Biển Đỏ (hiện nay hàng hóa đến Arab Saudi qua cảng khô Riyadh, cảng Dammam và Yanbu không bị ảnh hưởng).

Bà Nguyễn Cẩm Trang, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết, Bộ Công Thương và Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài đã liên tục cảnh báo nhưng vẫn có một số vụ việc đáng tiếc. Điều này một phần do tâm lý chủ quan, phần nữa từ hiểu biết trong giao dịch thương mại. Hay có trường hợp đã nắm được thông tin nhưng thực tế những phát sinh xảy ra ngày càng phức tạp và đa dạng mà DN không lường trước được. Việc tìm kiếm đối tác tin cậy là quan trọng nên DN cần tìm hiểu, xác minh đối tác và cần yêu cầu DN trung gian cung cấp thông tin cụ thể về đối tác; tìm hiểu hình thức bảo hiểm, công cụ phái sinh cho hàng hoá để giảm bớt thiệt hại.

Để hỗ trợ DN, ông Hoàng Minh Chiến, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho biết, Bộ Công Thương đã phối hợp với địa phương, hiệp hội ngành hàng, bộ, ban, ngành liên quan tới cơ quan đại diện của Việt Nam ở nước ngoài để cung cấp cho DN thông tin, kinh nghiệm trong giao dịch thương mại quốc tế. Tới đây, Bộ Công Thương sẽ triển khai hoạt động liên quan đến đào tạo, nâng cao năng lực cho DN tham gia hoạt động thương mại quốc tế.

Ngoài ra, Bộ Công Thương cũng giao cơ quan Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài cung cấp, cập nhật thông tin về tình hình thị trường cũng như khuyến cáo DN Việt Nam. Đồng thời, Thương vụ cũng sẽ là cầu nối giúp DN xác minh thông tin liên quan đến đối tác, bạn hàng mà DN đang tiến hành giao dịch quốc tế; hỗ trợ DN giải quyết tranh chấp thương mại nếu có xảy ra, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho DN.

Phan Đức

Các tin khác

Quảng Trị tăng tốc xây dựng các công trình trọng điểm

Quảng Trị tăng tốc xây dựng các công trình trọng điểm

Quảng Trị là địa phương đang triển khai nhiều dự án hàng nghìn tỷ đồng như: Cảng hàng không Quảng Trị, Dự án Nhà máy điện gió LIG - Hướng Hóa 1, Dự án Trung tâm điện lực Quảng Trạch… nên lãnh đạo tỉnh Quảng Trị đang chỉ đạo các cấp ủy, chính quyền tập trung cao nhất, nỗ lực cao nhất tìm giải pháp để đẩy nhanh tiến độ.

Những điểm nhấn đắt giá của nhà phố biển Sông Town sắp bàn giao tại CaraWorld

Những điểm nhấn đắt giá của nhà phố biển Sông Town sắp bàn giao tại CaraWorld

Sở hữu vị trí tâm điểm thương mại tại đô thị biển CaraWorld, phân khu Sông Town đang bước vào cột mốc quan trọng khi chuẩn bị bàn giao hàng trăm căn nhà phố trong Quý 4/2026 và đợt bàn giao đầu tiên dự kiến trong tháng 10 tới. Thiết kế đa công năng kết hợp mô hình “Nhà bên sông, phố bên Vịnh” hướng đến hai giá trị song hành: nâng chất lượng sống nghỉ dưỡng và gia tăng giá trị tài sản trong quá trình sử dụng, khai thác.

Phê duyệt Đề án phát triển mô hình outlet tại Việt Nam đến năm 2030

Phê duyệt Đề án phát triển mô hình outlet tại Việt Nam đến năm 2030

Bộ Công Thương vừa phê duyệt Đề án phát triển các mô hình outlet tại Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, hướng tới hình thành các điểm đến mua sắm - du lịch - trải nghiệm, góp phần kích cầu tiêu dùng, phát triển thương mại - dịch vụ và nâng cao năng lực cạnh tranh của thị trường bán lẻ Việt Nam.

MSB mở rộng hệ sinh thái tài chính, hướng tới mô hình đa dịch vụ

MSB mở rộng hệ sinh thái tài chính, hướng tới mô hình đa dịch vụ

Với mục tiêu hướng đến việc hoàn thiện hệ sinh thái tài chính toàn diện lấy hoạt động ngân hàng làm nền tảng cốt lõi, Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) đã lấy ý kiến cổ đông bằng văn bản về các nội dung chiến lược: Tăng cường nguồn lực vốn, thành lập ngân hàng thương mại TNHH MTV do MSB sở hữu 100% vốn tại Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam, mở rộng sang chứng khoán, bảo hiểm nhân thọ - phi nhân thọ và sửa đổi, bổ sung một số văn bản về tổ chức, quản trị.

Giá vàng giảm sâu, thủng mốc 140 triệu đồng/lượng

Giá vàng giảm sâu, thủng mốc 140 triệu đồng/lượng

Giá vàng liên tục giảm đã đẩy chiều thu mua của các doanh nghiệp xuống chỉ còn mức 138 triệu đồng/lượng. So với chiều hôm qua, giá vàng mất thêm 1,4 triệu đồng/lượng, tổng cộng từ sáng hôm qua tới nay, giá vàng giảm tới 3,4 triệu đồng/lượng.

Vietjet khẳng định vị thế tại giải thưởng du lịch quốc tế năm 2026

Vietjet khẳng định vị thế tại giải thưởng du lịch quốc tế năm 2026

Ngày 28/9, Vietjet tiếp tục ghi dấu ấn toàn cầu với giải thưởng “Thương hiệu hàng không dẫn đầu châu Á năm 2026” (Asia’s Leading Airline Brand 2026) tại lễ trao giải World Travel Awards ở Maldives, đánh dấu cột mốc mới trong hành trình xây dựng thương hiệu hàng không Việt Nam có sức cạnh tranh quốc tế.

Petrovietnam: Làm chủ năng lực tổng thầu EPC công trình dầu khí ngoài khơi

Petrovietnam: Làm chủ năng lực tổng thầu EPC công trình dầu khí ngoài khơi

Qua nhiều thế hệ dự án, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) đã hình thành và làm chủ năng lực tổng thầu EPC/ EPCI/ EPCIC công trình ngoài khơi. Năng lực ấy được tập trung tại những lực lượng kỹ thuật nòng cốt, được kiểm chứng bằng các công trình trọng điểm quốc gia và những hợp đồng lớn tại thị trường quốc tế.

Sôi động các hoạt động hướng tới kỷ niệm 90 năm Ngày Truyền thống ngành Than

Sôi động các hoạt động hướng tới kỷ niệm 90 năm Ngày Truyền thống ngành Than

Mới đây, đồng chí Vũ Quyết Tiến, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) thành phố Quảng Ninh chủ trì buổi làm việc với Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) về công tác chuẩn bị, phối hợp tổ chức Lễ kỷ niệm 90 năm Ngày Truyền thống Công nhân Vùng mỏ - Truyền thống ngành Than 12/11 (1936 - 2026).

BIM Land khai trương Văn phòng bán hàng Thanh Phú Centre Point

BIM Land khai trương Văn phòng bán hàng Thanh Phú Centre Point

Ngày 27/9/2026, BIM Land chính thức khai trương Văn phòng bán hàng Thanh Phú Centre Point, đón tiếp hơn 400 khách hàng, chủ sở hữu, đối tác và đội ngũ kinh doanh. Sự kiện đánh dấu bước tiến mới trong hành trình giới thiệu “Tâm điểm trù phú” đang được định hình tại cửa ngõ phía Tây TP Hồ Chí Minh.

Transerco và V-Green hợp tác phát triển hệ thống trạm sạc xanh tại Hà Nội

Transerco và V-Green hợp tác phát triển hệ thống trạm sạc xanh tại Hà Nội

Chiều ngày 27/7/2026, tại Hà Nội, Tổng công ty Vận tải Hà Nội (Transerco) và Công ty Cổ phần Phát triển Trạm sạc toàn cầu V-Green đã tổ chức Lễ ký kết thỏa thuận khung về hợp tác phát triển kinh doanh dịch vụ trạm sạc, đánh dấu bước tiến quan trọng trong mối quan hệ hợp tác giữa hai đơn vị, hướng tới mục tiêu phát triển hạ tầng sạc đồng bộ, hiện đại, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh trong lĩnh vực giao thông vận tải.

Trung tâm khai thác bến xe Hà Nội ra mắt dịch vụ xe trung chuyển Yên Nghĩa Connect

Trung tâm khai thác bến xe Hà Nội ra mắt dịch vụ xe trung chuyển Yên Nghĩa Connect

Thông tin từ Tổng Công ty Vận tải Hà Nội cho biết, với định hướng xây dựng hệ sinh thái dịch vụ ngày càng hoàn thiện, đáp ứng tốt hơn nhu cầu đi lại của hành khách, ngày 22/9/2026, Trung tâm Khai thác bến xe Hà Nội và Công ty Cổ phần Công nghệ dịch vụ vận tải đầu cuối An Vui tổ chức Lễ ký kết thỏa thuận hợp tác triển khai dịch vụ xe trung chuyển “Yên Nghĩa Connect” tại Bến xe Yên Nghĩa.

Đảng bộ Transerco tham gia trực tuyến Hội nghị nghiên cứu, học tập, quán triệt kế hoạch của Thành ủy

Đảng bộ Transerco tham gia trực tuyến Hội nghị nghiên cứu, học tập, quán triệt kế hoạch của Thành ủy

Sáng ngày 15/9/2026, Đảng ủy Tổng công ty Vận tải Hà Nội và các cơ sở Đảng trực thuộc đã tham gia trực tuyến Hội nghị nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện các kế hoạch, chương trình hành động, văn bản của Thành ủy, Ban Thường vụ Thành ủy thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV và một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị qua ứng dụng Zoom Meeting từ Đảng ủy Phường Cửa Nam, TP Hà Nội.

Chương trình “Diễu hành xe hoa - Đêm hội trăng rằm” Lễ hội Nghinh Ông - TP Hồ Chí Minh năm 2026 tại xã Cần Giờ, thu hút đông đảo người dân và du khách.

TP Hồ Chí Minh tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, khẳng định vị thế đầu tàu

Nỗ lực triển khai đồng bộ nhiều giải pháp chiến lược, hoạt động Công thương và Du lịch của TP Hồ Chí Minh trong 9 tháng năm 2026 đã ghi nhận những kết quả tăng trưởng đầy ấn tượng. Để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số cho cả năm, TP Hồ Chí Minh đang tập trung nhận diện rõ các điểm nghẽn, chủ động tháo gỡ khó khăn nhằm tạo đà bứt tốc quyết liệt trong giai đoạn nước rút.