Các dự án trọng điểm vẫn đối mặt với không ít khó khăn, vướng mắc

Mặt bằng đến đâu thi công đến đó

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, tính đến thời điểm báo cáo, cả nước đã có 2.476km đường bộ cao tốc đưa vào khai thác, tăng thêm 208km so với thời điểm khánh thành ngày 19/4/2025. Bộ Xây dựng và các địa phương đang nỗ lực triển khai thi công 733km còn lại thuộc 22 dự án/dự án thành phần (DATP) để đạt mục tiêu 3.000km vào cuối năm 2025.

Thủ tướng Chính phủ cũng đã quyết định bổ sung 15 dự án (gồm 13 dự án đường bộ, 1 dự án hàng không và 1 dự án cảng biển) vào danh mục dự án thuộc Ban Chỉ đạo, nâng tổng số dự án lên 120 dự án/DATP. Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng và Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng các Đoàn kiểm tra, các địa phương đã nỗ lực, tích cực triển khai công tác giải phóng mặt bằng (GPMB), cấp mỏ và nâng công suất khai thác các mỏ  vật liệu xây dựng (VLXD) và đến nay, các công tác này đã cơ bản hoàn thành, đáp ứng tiến độ thi công cho nhiều dự án. Đối với các dự án mới khởi công, công tác GPMB cũng được triển khai đồng thời, với tỷ lệ bàn giao mặt bằng cao ở một số dự án như Hòa Bình - Mộc Châu (đoạn qua Phú Thọ) đạt 90%, Ninh Bình - Hải Phòng (dự án PPP) đạt 87%, và Chợ Mới - Bắc Kạn đạt 84%.

Lãnh đạo Bộ Xây dựng cũng thẳng thắn nhìn nhận, mặc dù đã đạt được nhiều kết quả tích cực, quá trình triển khai các dự án vẫn đối mặt với không ít khó khăn, vướng mắc cần được tập trung tháo gỡ. Cụ thể, một số địa phương chưa hoàn thành GPMB và di dời hạ tầng kỹ thuật. Việc thực hiện sắp xếp chính quyền 2 cấp ở một số địa phương đã ảnh hưởng đến tiến độ GPMB và giải ngân các dự án. Ngoài ra, vẫn tồn tại tình trạng chồng lấn quy hoạch phạm vi  như dự án Tân Phú - Bảo Lộc (khoảng 224ha, tương đương 36,4km) với quy hoạch khai thác khoáng sản Bauxite, và chồng lấn phạm vi dự án Gia Nghĩa - Chơn Thành với khu vực khai thác khoáng sản Nhân Cơ đã được cấp phép, nhưng chưa được xử lý dứt điểm. Các tỉnh Tuyên Quang, Lạng Sơn, Đồng Nai, Tây Ninh, TP Hồ Chí Minh và Quảng Trị vẫn chưa hoàn thành GPMB ở một số dự án cụ thể. Một số tỉnh còn chậm bàn giao mặt bằng các trạm dừng nghỉ.

Tương tự, một hạn chế khác được nêu ra là về nguồn cung VLXD. Đơn cử như, Dự án Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng đã cơ bản xác định được nguồn cát nhưng công suất khai thác vẫn bị hạn chế. Nếu không chủ động bổ sung nguồn cung, tăng công suất khai thác, kết hợp với điều chỉnh giải pháp kỹ thuật để rút ngắn thời gian chờ lún, dự án tiềm ẩn nguy cơ không hoàn thành đúng tiến độ yêu cầu. Dự án Cao Lãnh - An Hữu vẫn chưa xác định đủ nguồn vật liệu đá (thiếu 0,5 triệu m3 đá)…

Bên cạnh đó, một số dự án có kế hoạch hoàn thành năm 2025 do các địa phương làm cơ quan chủ quản có khối lượng còn lại lớn và đang triển khai trong mùa mưa, ảnh hưởng đến tiến độ thi công, tiềm ẩn nguy cơ không hoàn thành đúng hạn. Điển hình là DATP 3 (qua Đồng Nai, đạt 45,2%), DATP 5 (qua Bình Dương cũ, đạt 44,3%) của Vành đai 3 TP.HCM; cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu (qua Đồng Nai, đạt 48,9%); Tuyên Quang - Hà Giang (đoạn qua Tuyên Quang, đạt 43,53%). Dự án Cần Thơ - Hậu Giang, Hậu Giang - Cà Mau thi công đồng loạt móng mặt đường vào tháng 10, tháng 11, trùng với thời điểm mùa mưa, đòi hỏi phải có giải pháp huy động đầy đủ máy móc, thiết bị, nhân lực, vật tư. Dự án An Hữu - Cao Lãnh qua Đồng Tháp có sản lượng đạt 66,1%, tuy nhiên thời gian gia tải dự kiến kéo dài đến hết năm 2025, gây khó khăn cho việc hoàn thành trong năm. Với Dự án Cảng hàng không quốc tế (CHKQT) Long Thành, thông tin từ Bộ Xây dựng cũng nêu rõ: Khối lượng thi công còn lại rất lớn, phải thi công đồng thời trên cùng một mặt bằng, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà thầu và sự điều hành linh hoạt, khoa học của chủ đầu tư.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng cam kết không để gián đoạn thi công

Để giải quyết các tồn tại, khó khăn Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cam kết sẽ hoàn thiện các thủ tục đầu tư và rút ngắn tối đa thời gian thực hiện các bước để khởi công hoàn thiện 3 hầm còn lại trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017 - 2020 vào dịp 19/12/2025. Đồng thời, sẽ tiếp tục chỉ đạo các chủ đầu tư và các nhà thầu tổ chức thi công 3 ca, 4 kíp để đẩy nhanh tiến độ thi công các DATP còn lại của cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2021 - 2025 và DATP2 Biên Hòa - Vũng Tàu, đảm bảo hoàn thành trong năm 2025. Bộ cũng sẽ đôn đốc nhà đầu tư quyết liệt triển khai ngay từ giai đoạn đầu dự án Dầu Giây - Tân Phú và đẩy nhanh tiến độ thi công dự án Chợ Mới - Bắc Kạn, đường Hồ Chí Minh và DATP2 Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột.

Bộ Xây dựng cũng sẽ phối hợp với các bộ, ngành, địa phương để tổ chức lễ khởi công, khánh thành các dự án trên toàn quốc vào dịp 19/12/2025, tiếp tục tạo khí thế thi đua và động lực cho toàn ngành. Ngoài các nhiệm vụ trực tiếp của mình, Bộ Xây dựng còn kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chấp thuận bổ sung một số dự án trọng điểm như dự án mở rộng CHKQT Phú Quốc, dự án CHKQT Gia Bình và dự án cầu Cần Thơ 2 vào danh mục dự án thuộc Ban Chỉ đạo. Đồng thời, Bộ cũng kiến nghị Chính phủ sớm ban hành Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn trong triển khai Luật Địa chất và khoáng sản, một vấn đề cốt lõi để đảm bảo nguồn vật liệu ổn định cho các dự án.

Nhìn một cách tổng quan có thể nói, báo cáo của Bộ Xây dựng đã phản ánh một cách chân thực và toàn diện tình hình triển khai các công trình, dự án quan trọng quốc gia. Mặc dù, đối mặt với nhiều thách thức từ GPMB, nguồn vật liệu đến tiến độ thi công trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, những nỗ lực và giải pháp được đưa ra từ phía Bộ Xây dựng cùng sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đang tạo động lực mạnh mẽ để vượt qua khó khăn. Với các phương hướng khắc phục rõ ràng và vai trò điều phối tích cực, Bộ Xây dựng đang khẳng định quyết tâm cùng các bộ, ngành, địa phương hoàn thành các mục tiêu phát triển hạ tầng giao thông chiến lược, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững của đất nước.