Theo chỉ đạo trong Nghị quyết 88 của Chính phủ, Bộ GTVT được chỉ định xây dựng đề án hạn chế và lộ trình cấm xe môtô, xe gắn máy tham gia giao thông tại các thành phố lớn, trình Thủ tướng Chính phủ vào quý 4-2012. Liên quan đến vấn đề này, chiều 28/9, Bộ trưởng Bộ GTVT Đinh La Thăng đã có cuộc trao đổi với báo chí.
- Thưa Bộ trưởng, trước chỉ đạo của Chính phủ về việc lập đề án hạn chế phương tiện cá nhân tham gia giao thông trong nội đô, vậy đến thời điểm này, Bộ GTVT đã chuẩn bị được những gì cho đề án? Và dựa vào cơ sở nào để hạn chế xe máy trong nội đô khi cả cơ sở hạ tầng và phương tiện công cộng chưa thể đáp ứng được thực tế nhu cầu?
- Bộ trưởng Đinh La Thăng: Bộ Giao thông vận tải và Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia không cấm xe máy. Tất cả mọi chính sách xuất phát từ đông đảo người dân chứ không phải một bộ phận người dân. Hiện nay, dân số thành phố Hồ Chí Minh là 5 triệu, Hà Nội là 7 triệu, quỹ đất dành cho giao thông tĩnh chỉ chiếm có 6%. Theo quy hoạch, đất cho giao thông là 15% - 20%, bây giờ muốn đủ đất cho giao thông cả giao thông tĩnh và động thì hai thành phố này phải phá bớt nhà đi mới đáp ứng được nhu cầu mà điều này thì không thể. Vì vậy, trước điều kiện đặt ra, các thành phố lớn cần phải có giải pháp đồng bộ để xử lý cả về lâu dài và trước mắt.
Trước thực trạng này, Bộ sẽ xây dựng và trình sang Ủy ban An toàn giao thông quốc gia vào quý IV năm nay và sang quý I năm 2012 sẽ trình Chính phủ phê duyệt đề án hạn chế 3 loại phương tiện bao gồm: ôtô, xe máy và taxi.
Bộ trưởng Bộ GTVT Đinh La Thăng.
- Bộ trưởng có thể cho biết rõ hơn vì sao 3 loại phương tiện này lại bị hạn chế mà không phải là các loại hình vận tải khác?
- Bộ trưởng Đinh La Thăng: Việc hạn chế là cả 3 loại chứ không phải chỉ môtô xe máy và hạn chế dần chứ không phải cấm hẳn xe máy. Trước mắt, xe máy sẽ hạn chế ở những tuyến phố đông đúc. Đối với taxi thì Bộ sẽ làm việc với từng địa phương để rà soát quy hoạch phát triển vận tải taxi để từng bước hạn chế.
Ôtô thì sắp tới sẽ đề xuất tăng phí nhập khẩu lên, tăng phí sử dụng xe, tăng phí đỗ, chi phí để sử dụng ôtô là rất cao. Bởi 1 ôtô chiếm chỗ bằng 5, 6 xe máy. Các quốc gia Singapore, Trung Quốc mua xe ôtô giá rẻ hơn nhưng phải bỏ ra gấp 5 - 6 lần để lưu hành, trong quá trình hoạt động phải chịu nhiều loại phí.
Đối với môtô, xe máy thì đây là một lực lượng đông đảo và những người đi xe máy chủ yếu là bình dân. Về lâu dài cũng phải hạn chế đến mức tối đa có thể, nhưng trước mắt sẽ phải có sự đồng bộ. Khi cân đối được phương tiện vận tải công cộng đến đâu, hạ tầng giao thông đến đâu thì sẽ hạn chế đến đó.
Hiện, cả nước có khoảng 1,8 triệu ôtô và hơn 35 triệu môtô với dân số là hơn 80 triệu. Bình quân mỗi năm cả nước tăng thêm một triệu xe máy, vài trăm nghìn ôtô. Như vậy cứ 2 người dân thì có 1 ôtô, xe máy. Mật độ như vậy là quá lớn nên hạn chế là việc phải làm. Những giải pháp này chỉ hiệu quả khi người dân thực hiện cùng cơ quan chức năng. Làm sao để có cuộc vận động toàn dân nâng cao ý thức về chấp hành luật lệ giao thông. Đó phải là một cuộc cách mạng thực sự và giảm ùn tắc giao thông là trách nhiệm của từng người dân, chứ không phải chỉ là trách nhiệm của ngành giao thông vận tải, chính quyền địa phương.
- Với hàng loạt giải pháp quyết liệt đang và sắp triển khai, Bộ trưởng có thể dự tính đến thời điểm nào thì nạn ùn tắc có thể được hạn chế?
- Bộ trưởng Đinh La Thăng: Bây giờ triển khai nhưng sang năm chúng ta thực hiện Nghị quyết 88 và năm giao thông 2012 thì chắc chắn đến cuối năm an toàn giao thông sẽ được cải thiện đáng kể và ùn tắc giảm. Chắc chắn là làm được. Một giải pháp đồng bộ, cả hệ thống chính trị vào cuộc, người dân đồng tình ủng hộ, công luận ủng hộ về chủ trương, nguyên tắc thì chắc chắn thành công. Trước mắt, thành phố Hà Nội đang có thí điểm xây các cầu vượt nhẹ ở các nút giao cắt ngã tư đồng mức cho xe tải, xe taxi, gắn máy có thể đi trên đó, cũng giảm được ùn tắc. Thành phố cũng dự tính sắp làm thí điểm một số tuyến và sẽ áp dụng phổ biến rộng. Cầu vượt này kết cấu khung thép được thi công nhanh trong khoảng 3 tháng.
- Xin cảm ơn Bộ trưởng!
