Bỏ tiền kiểm về phòng cháy tạo điều kiện cho phát triển kinh tế - xã hội

Dự thảo luật bổ sung, hoàn thiện các quy định về cách thức, quy trình giải quyết thủ tục hành chính, tạo thuận lợi nhất cho cơ quan, tổ chức, cá nhân trong giải quyết thủ tục hành chính, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Sáng 18/11, dưới sự điều hành của Uỷ viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội họp Phiên thứ 8, cho ý kiến về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ và Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Thượng tướng Lê Quốc Hùng, Uỷ viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình các dự án luật cho biết, sau khi Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 2, Chính phủ đã chỉ đạo nghiên cứu, tiếp thu, giải trình đầy đủ, thấu đáo ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các đại biểu Quốc hội, đồng thời chỉnh lý những nội dung cơ bản của dự thảo luật.

Tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ

Báo cáo giải trình tiếp thu dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ và Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Thứ trưởng Lê Quốc Hùng cho biết Bộ Công an đã rà soát để bảo đảm các nội dung sửa đổi, bổ sung đồng bộ, thống nhất với các luật có liên quan, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

202611180830503904-1794965529091-260319990806707077-g3587189976484290001-35706841c341f63497d6498f7001276c.jpg
Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến điều hành nội dung họp.

Dự thảo luật đã bổ sung, hoàn thiện các quy định và nội dung sửa đổi, bổ sung các văn bản quy định chi tiết thi hành, nhằm xác định đầy đủ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong hoạt động phòng cháy, chữa cháy; trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước và việc xử lý vi phạm để kiểm soát, phòng ngừa, bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy.

Đồng thời, bảo đảm an toàn, chất lượng phương tiện phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ khi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy, bỏ thủ tục cấp phép trước khi lưu thông đối với phương tiện phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; bảo đảm cơ sở pháp lý để tổ chức thực hiện khi luật được ban hành, có hiệu lực.

202611180830504217-1794965559082-260319990806707077-g3587189976484290001-b45ae3fca6977fcc0c5d022e37090e13.jpg
Thứ trưởng Lê Quốc Hùng báo cáo giải trình tiếp thu dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ và Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

Dự thảo luật cũng bổ sung, hoàn thiện các quy định về cách thức, quy trình giải quyết thủ tục hành chính, tạo thuận lợi nhất cho cơ quan, tổ chức, cá nhân trong giải quyết thủ tục hành chính, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Bên cạnh đó, bổ sung các quy định về giải pháp tiếp tục tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong xử lý các công trình, cơ sở hiện hữu đang tồn tại.

Bộ Công an cũng đã rà soát, hoàn thiện quy định về xử lý chuyển tiếp khi bãi bỏ các thủ tục hành chính, nhằm tránh vướng mắc, bất cập trong quá trình tổ chức thực hiện; đồng thời chỉnh lý, hoàn thiện các nội dung kỹ thuật của dự thảo luật.

Cơ bản nhất trí với nội dung tiếp thu, chỉnh lý của dự thảo luật

Thay mặt Thường trực Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, Thượng tướng Lê Tấn Tới, Chủ nhiệm Ủy ban trình bày báo cáo tóm tắt một số nội dung đáng chú ý của dự án luật cho biết, Uỷ ban nhất trí với việc Chính phủ tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo luật để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Dự thảo luật cơ bản bảo đảm chất lượng, đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, thông qua.

202611180840047974-1794966117109-260319990806707077-g3587189976484290001-ff74981f02ee3014e7b233a329cf6916.jpg
Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội Lê Tấn Tới trình bày Báo cáo tóm tắt ý kiến về việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo luật.

Đối với nội dung được quan tâm là việc bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy và phát huy hiệu quả phương thức quản lý theo hướng hậu kiểm trong lĩnh vực này, một số đại biểu bày tỏ lo ngại về nguy cơ cháy, nổ tại nhà cao tầng, chung cư, chung cư mini, trung tâm thương mại, cơ sở hóa chất nếu thiếu cơ chế hậu kiểm hiệu quả. Chính phủ đã tiếp thu, chỉnh lý theo hướng quy định chủ đầu tư, chủ sở hữu tự nghiệm thu đúng thiết kế và chịu trách nhiệm pháp lý; đồng thời bổ sung thẩm quyền kiểm tra từ khi thi công và trong quá trình hoạt động. Thường trực Ủy ban thống nhất với phương án chỉnh lý và đề nghị Chính phủ hướng dẫn thi hành việc kiểm tra theo mức độ nguy cơ cháy, nổ; khuyến khích đào tạo nhân lực hỗ trợ tự nguyện nghiệm thu; đẩy mạnh chia sẻ dữ liệu liên ngành và hoàn thiện chế tài xử phạt có tính răn đe cao nhưng không phát sinh chi phí tuân thủ không cần thiết.

Về quy định chuyển tiếp và ban hành văn bản quy định chi tiết thi hành, Thường trực Ủy ban đánh giá cao việc bổ sung điều khoản chuyển tiếp để xử lý hồ sơ lưu thông phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ đang giải quyết. Đồng thời, đề nghị Chính phủ hướng dẫn thống nhất, không yêu cầu thực hiện lại các thủ tục đã hoàn thành hợp pháp, tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, nhập khẩu phương tiện phòng cháy, chữa cháy theo pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và truy xuất nguồn gốc.

Ngoài ra, Thường trực Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát, bổ sung các báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý để bảo đảm thống nhất với các dự thảo luật đã được tiếp thu, chỉnh lý; rà soát, bảo đảm sự thống nhất trong hệ thống pháp luật và chuẩn bị các văn bản quy định chi tiết để có hiệu lực đồng thời với luật.

Quản lý chặt UAV, không để bị lợi dụng gắn vũ khí, vật liệu nổ

Phát biểu tại phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đánh giá cao báo cáo của Chính phủ về việc tiếp thu, giải trình các ý kiến đại biểu Quốc hội đối với dự án luật. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, cân nhắc kỹ, nhất là hai vấn đề liên quan đến hành vi gắn vũ khí, vật liệu nổ lên thiết bị bay không người lái (UAV) và chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm trong công tác phòng cháy, chữa cháy.

Về hành vi gắn vũ khí, vật liệu nổ lên UAV, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho biết, theo thông tin cập nhật, trong 6 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận nhiều vụ UAV và phương tiện bay xâm nhập vùng cấm bay tại các cảng hàng không khiến hành khách bị ảnh hưởng, gây thiệt hại lớn cho hoạt động hàng không do tình trạng này. Điều đáng lưu ý là phần lớn các vụ việc xuất phát từ nguyên nhân vô ý như quay phim, theo dõi tiến độ công trình hoặc phục vụ mục đích giải trí.

202611180901552243-1794967345639-260319990806707077-g3587189976484290001-c90cf81453231920bb4e53efb304b3c4.jpg
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đánh giá cao báo cáo của Chính phủ về việc tiếp thu, giải trình các ý kiến đại biểu Quốc hội đối với dự án luật.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho rằng, nếu một thiết bị bay phục vụ mục đích giải trí đã có thể khiến một sân bay lớn phải tạm ngừng hoạt động hơn 2 giờ đồng hồ thì một UAV bị cố ý gắn chất nổ, vũ khí có thể gây ra hậu quả rất khó lường; thực tiễn các cuộc xung đột gần đây trên thế giới cho thấy, UAV giá rẻ được gắn chất nổ đã trở thành phương tiện tấn công phổ biến.

Phó Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, theo giải trình của Chính phủ, hoạt động của UAV đã được điều chỉnh tại Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, Luật Hàng không dân dụng Việt Nam, Luật Phòng không nhân dân và dự kiến sẽ được quy định trong Luật Phương tiện bay không người lái do Bộ Công an chủ trì xây dựng và đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu thêm vấn đề này. Bởi theo Phó Chủ tịch Quốc hội, luật về phương tiện bay không người lái chủ yếu điều chỉnh các hoạt động như đăng ký, cấp phép bay, quản lý vùng trời. Trong khi đó, hành vi cố ý gắn vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ lên phương tiện bay không người lái về bản chất là hành vi sử dụng vũ khí, vật liệu nổ trái phép, thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ.

Từ phân tích trên, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát. Trường hợp các luật chuyên ngành chưa có quy định trực tiếp thì cần bổ sung vào luật hiện hành hành vi nghiêm cấm tự ý cải tiến, lắp đặt, gắn vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ lên tàu bay không người lái, phương tiện tự hành.

Theo đồng chí, đây là nội dung sửa đổi ngắn gọn, không ảnh hưởng đến quyền của người dân khi sử dụng các thiết bị bay hợp pháp, đồng thời không đặt ra yêu cầu đánh giá tác động phức tạp như một số nội dung khác.

Chuyển sang hậu kiểm nhưng không buông lỏng an toàn phòng cháy, chữa cháy

Vấn đề thứ hai được Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đặc biệt quan tâm là chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm trong công tác phòng cháy, chữa cháy.

Theo đồng chí, việc bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy từ ngày 1/5/2026 là bước cải cách mạnh mẽ, được cộng đồng doanh nghiệp đồng tình. Tuy nhiên, cần bảo đảm việc chuyển sang hậu kiểm không làm phát sinh những hậu quả đáng tiếc. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh dẫn số liệu cháy nổ trong 6 tháng đầu năm 2026 và phân tích điểm chung của nhiều vụ việc là công trình được xây dựng, cải tạo, cơi nới hoặc sử dụng sai thiết kế, thiếu lối thoát nạn. Đây chính là những sai phạm phát sinh sau khâu thẩm định thiết kế mà cơ chế hậu kiểm phải bao quát.

202611180901552868-1794967370842-9069874860937922503-g3587189976484290001-ddf4e870ac6ca15f284248b1a5d98fdd.jpg
Các đại biểu tại phiên họp.
1.jpg
Các đại biểu dự phiên họp.

Từ thực tiễn trên, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu một số vấn đề. Cụ thể, cần áp dụng cơ chế hậu kiểm theo phân loại rủi ro. “Tôi tôn trọng định hướng cắt giảm triệt để thủ tục, không tái lập giấy phép con. Tuy nhiên, hậu kiểm phải được phân tầng theo mức độ rủi ro. Do đó, đề nghị luật giao Chính phủ quy định danh mục các công trình có nguy cơ cháy, nổ cao như chung cư cao tầng, nơi tập trung đông người, kho hóa chất; đồng thời quy định thời hạn tối đa mà cơ quan quản lý nhà nước bắt buộc phải kiểm tra kể từ khi chủ đầu tư khai báo đưa công trình vào sử dụng”, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh và cho rằng, đây là nghĩa vụ của Nhà nước, không phải thủ tục của doanh nghiệp, do đó không làm phát sinh thủ tục hành chính mới.

Thứ hai, cần có cơ chế bảo vệ người mua nhà. “Tại phiên thảo luận tổ, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã nhấn mạnh người mua nhà không thể phải gánh chịu hậu quả từ sai phạm của chủ đầu tư, bởi người dân không có khả năng tự kiểm chứng hệ thống phòng cháy, chữa cháy của tòa nhà mình mua”, Phó Chủ tịch Quốc hội nêu. Đồng thời, đề nghị bổ sung yêu cầu công khai kết quả nghiệm thu trên cơ sở dữ liệu phòng cháy, chữa cháy để người mua, người thuê nhà có thể tra cứu. Cần quy định rõ trách nhiệm bồi thường của chủ đầu tư, tiêu chuẩn năng lực và trách nhiệm cá nhân của các tổ chức tư vấn nghiệm thu, giám sát.

Thứ ba, cần bảo đảm tính đồng bộ về chế tài xử lý vi phạm. Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, hậu kiểm chỉ thực sự hiệu quả khi có chế tài đủ sức răn đe. Tuy nhiên, theo báo cáo, việc tăng mức phạt và bổ sung các biện pháp cưỡng chế như ngừng cung cấp điện, nước, internet, niêm phong công trình còn phải chờ sửa đổi Nghị định 106 sau khi luật này và Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi được thông qua. Trong khi đó, thủ tục tiền kiểm đã được bãi bỏ từ ngày 1/5/2026. Vì vậy, đồng chí đề nghị Chính phủ sớm ban hành nghị định sửa đổi theo trình tự, thủ tục rút gọn, bảo đảm có hiệu lực cùng thời điểm với luật, không để xảy ra khoảng trống pháp lý.

Thứ tư, cần quan tâm đến năng lực thực thi và xử lý cơ sở dữ liệu hiện hữu. Việc phát hiện các hành vi cơi nới, chia nhỏ căn hộ, thay đổi công năng công trình sẽ đặt thêm áp lực lên lực lượng Công an và chính quyền cấp xã, trong khi đội ngũ cán bộ chuyên môn ở cơ sở còn mỏng. Cơ sở dữ liệu phòng cháy, chữa cháy và cơ chế liên thông giữa lực lượng Công an, cơ quan xây dựng và chính quyền địa phương cũng đang trong quá trình hoàn thiện. Do đó, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị Chính phủ có lộ trình cụ thể về bố trí nhân lực, hoàn thiện dữ liệu trước khi luật có hiệu lực.

Giải trình ý kiến của của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Thứ trưởng Lê Quốc Hùng nhấn mạnh, việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, vấn đề này đã được thực hiện xuyên suốt từ ngày 1/5/2026 đến nay. Trong thực tiễn, chủ trương này cũng đang phát huy rất tốt, tạo điều kiện cho phát triển kinh tế - xã hội, cho các doanh nghiệp cũng như các đối tượng trong nền kinh tế. “Vấn đề ở đây là các quy định trong luật như thế nào để bảo đảm theo kịp với quy định này. Đây là một quy định không thể thay đổi được, mang tính cải cách hành chính mạnh mẽ và đã được thực tiễn kiểm chứng. Chúng ta cần có các quy định kèm theo, các quy định trong luật như thế nào để bảo đảm tính thống nhất và kịp thời”, Thứ trưởng Lê Quốc Hùng nhấn mạnh và khẳng định Bộ Công an có trách nhiệm tham mưu sửa đổi các nghị định của Chính phủ và các quy định liên quan. Các văn bản này sẽ có hiệu lực cùng thời điểm với thời điểm luật có hiệu lực.

“Chúng tôi sẽ cố gắng thực hiện việc này để bảo đảm tính thống nhất, xuyên suốt trong hệ thống pháp luật của chúng ta liên quan đến công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ”, Thứ trưởng Lê Quốc Hùng khẳng định.

Phương Thuỷ

Các tin khác

Luật An ninh dữ liệu: Bảo vệ dữ liệu theo cấp độ rủi ro

Luật An ninh dữ liệu: Bảo vệ dữ liệu theo cấp độ rủi ro

Về phân loại dữ liệu, phân loại bảo vệ dữ liệu theo cấp độ rủi ro, dự thảo luật đã xác định cấp độ rủi ro là căn cứ áp dụng biện pháp bảo vệ tương xứng, không đồng nhất và không thay thế việc phân loại dữ liệu cốt lõi, dữ liệu quan trọng theo pháp luật về dữ liệu.

Hoàn thiện chính sách trong bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia

Hoàn thiện chính sách trong bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia

Bộ Công an đã chỉnh lý hoàn thiện quy định về quyền của tổ chức, cá nhân trong bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, đặc biệt là quyền được bồi thường, hỗ trợ khi bị thiệt hại, quyền khiếu nại, tố cáo, quyền được cung cấp thông tin về phạm vi bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.

55 năm quan hệ Việt Nam - Đan Mạch: Từ hỗ trợ phát triển đến quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện

55 năm quan hệ Việt Nam - Đan Mạch: Từ hỗ trợ phát triển đến quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện

“Nhân dịp kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Đan Mạch, tôi muốn gửi gắm thông điệp rằng Châu Âu và Đan Mạch sẽ tiếp tục là những đối tác đáng tin cậy của Việt Nam. Từ bàn tay hỗ trợ cách đây 55 năm đến cái bắt tay hợp tác ngày nay, quan hệ hai nước đã phát triển thành mối quan hệ đối tác bình đẳng, nơi Việt Nam và Đan Mạch cùng học hỏi lẫn nhau" - Đại sứ Đan Mạch tại Việt Nam Lina Gandløse Hansen nói.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Diễn đàn Kết nối công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam – Vùng Vịnh Lớn Trung Quốc

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Diễn đàn Kết nối công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam – Vùng Vịnh Lớn Trung Quốc

Nhân dịp tham dự Tuần lễ Cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 33 và làm việc song phương tại Trung Quốc, chiều 17/11, tại thành phố Thâm Quyến, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu tại Diễn đàn Kết nối công nghệ và đổi mới sáng tạo Việt Nam – Vùng Vịnh Lớn Trung Quốc.

Kiến tạo tương lai phát triển và thịnh vượng ASEAN - Nhật Bản

Kiến tạo tương lai phát triển và thịnh vượng ASEAN - Nhật Bản

Sáng 17/11, tại Manila, trong khuôn khổ Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các hội nghị cấp cao liên quan, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã cùng các nhà lãnh đạo ASEAN và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN - Nhật Bản lần thứ 29.

Đại đoàn kết từ nền tảng văn hóa – sức mạnh nội sinh để kiến tạo tương lai dân tộc

Đại đoàn kết từ nền tảng văn hóa – sức mạnh nội sinh để kiến tạo tương lai dân tộc

Tháng 11 năm 2026, lần đầu tiên Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc 18/11 được kết nối với Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, hình thành Tuần văn hóa đại đoàn kết dân tộc, đúng dịp 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất và trong năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Sự kết nối ấy không đơn thuần là ghép hai ngày kỷ niệm. Nó đặt ra một vấn đề chiến lược: xây nền tảng văn hóa cho khối đại đoàn kết và chuyển hóa sức mạnh tinh thần ấy thành nguồn lực phát triển đất nước.

Việt Nam - Trung Quốc tiếp tục nâng tầm tin cậy chiến lược, xác lập tầm cao mới cho hợp tác kinh tế - thương mại

Việt Nam - Trung Quốc tiếp tục nâng tầm tin cậy chiến lược, xác lập tầm cao mới cho hợp tác kinh tế - thương mại

Nhân dịp tham dự Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 33 và làm việc song phương tại Trung Quốc, trưa 17/11, tại Thâm Quyến, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình.