Bộ Công thương: Những người "lãnh đòn" từ đa cấp phải làm gì?

Sau khi chính thức công bố kết luận kiểm tra đối với 4 công ty bán hàng đa cấp và phát hiện nhiều sai phạm, chiều 12-7, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Quốc Khánh đã có cuộc trao đổi nhanh với báo chí liên quan đến xử lý vi phạm, bảo vệ quyền lợi của người tham gia.

PV: Qua kết luận kiểm tra đối với 4 công ty đã cho thấy rất nhiều sai phạm. Vậy có phải là với các DN bán hàng đa cấp, sờ đâu cũng thấy sai phạm hay không?

TT Trần Quốc Khánh: Quá trình kinh doanh của công ty nào cũng thế, nếu họ không để ý đến các quy định của pháp luật thì rất dễ xảy ra các vi phạm hành chính. Đa cấp cũng vậy, trong quá trình kiểm tra đã phát hiện ra các vi phạm, trong đó có các vi phạm hành chính đơn thuần, nhỏ lẻ bao gồm cả những vi phạm về phương thức hoạt động bán hàng đa cấp như xây dựng mạng lưới hay ký kết hợp đồng với người tham gia chưa đúng quy định của pháp luật. Tất cả vi phạm đó đã được chúng tôi tập hợp, thông báo công khai trên các phương tiện truyền thông đại chúng và sẽ có biện pháp xử lý.

PV: Thực tế cho thấy thời gian qua có nhiều vi phạm diễn ra trong thời gian rất dài mới bị phát hiện. Phải chăng Bộ Công Thương và các Sở Công Thương đã buông lỏng quản lý sau khi cấp phép?

TT Trần Quốc Khánh: Nói về trách nhiệm, trước hết phải căn cứ vào chức năng của các Bộ và các Sở. Bộ Công Thương có 2 trách nhiệm chính là cấp giấy chứng nhận đăng ký bán hàng đa cấp cho các DN theo đúng quy định của pháp luật và sau đó là tổ chức kiểm tra. 

Chúng tôi cho rằng chúng tôi đã tích cực kiểm tra các DN bán hàng đa cấp. Ngay sau khi tiếp nhận chức năng cấp giấy chứng nhận bán hàng đã cấp về bộ, thì 6 tháng sau chúng tôi đã tiến hành đợt kiểm tra đầu tiên và tiếp tục tiến hành cho đến nay. Đợt kiểm tra lần này cũng là đợt kiểm tra ở cấp bộ, với nhiều cơ quan ở Bộ Công Thương tham gia để xem xét lại việc bán hàng đa cấp. 

Qua kiểm tra có phát hiện DN này vi phạm, DN khác vi phạm, nhưng tôi nhắc lại là vi phạm đến đâu chúng ta xử lý đến đấy. Nếu đó là lỗi hành chính thì xử lý hành chính. Còn nếu có những biểu hiện vi phạm nghiêm trọng hơn thì mọi thông tin sẽ được chuyển cho cơ quan có chức năng xem xét, xử lý.

PV: Vậy còn các Sở Công Thương các địa phương có chức năng thế nào và trách nhiệm của họ ra sao trong việc để xảy ra nhiều vi phạm?

TT Trần Quốc Khánh: Các Sở Công Thương cũng tổ chức triển khai kiểm tra, kiểm soát hoạt động bán hàng đa cấp và anh em cũng đã làm rất tích cực. Tính từ tháng 1/2016 đến nay, các Sở Công Thương đã kiểm tra và xử phạt 42 công ty, kể cả đã cấp và chưa cấp giấy chứng nhận bán hàng đa cấp, với tổng tiền phạt là 2,8 tỷ đồng. 

Đặc biệt, từ đầu năm đến nay, chúng tôi đã có sự phân cấp trách nhiệm giữa Bộ và các Sở để quản lý tốt hơn. Chúng tôi hướng đến một thị trường trật tự hơn trong thời gian tới.

PV: Thứ trưởng có thể giải thích lý do của việc chậm trễ, tại sao công bố quyết định kiểm tra 7 DN từ giữa tháng 3, nhưng đến nay mới có kết quả của 4 DN?

TT Trần Quốc Khánh: Thời gian của đoàn kiểm tra cấp Bộ dài hơn, vì bên cạnh kiểm tra hành chính đơn thuần, đoàn phải kiểm tra về phương thức kinh doanh đa cấp, như tôi vừa trình bày, gồm tổ chức mạng lưới ra sao, ký kết hợp đồng như thế nào, đòi hỏi nhiều thời gian hơn, nên việc kết luận có kéo dài hơn dự kiến. Tuy nhiên, xét ra cũng không quá dài, vì hơn 3 tháng đã có kết luận với 4 DN, 1 DN nữa cũng đã đi vào tiến trình cuối. 

Nếu trừ đi các ngày nghỉ, thì mỗi DN cũng chỉ có 15 ngày kiểm tra, với rất nhiều nội dung, một số trong đó phải về tận tỉnh để xác minh. Tất nhiên so với mong muốn của lãnh đạo Bộ Công Thương thì chúng tôi mong muốn thời gian ngắn hơn. Nhưng thời gian đã quan trọng, chất lượng cũng rất quan trọng. Chúng tôi hướng đến chất lượng, nên đã không quy định thời gian chặt chẽ cho anh em, mà chú trọng kiểm tra hết các lĩnh vực kinh doanh của DN và đưa ra kết luận rõ ràng cho dư luận biết.

PV: Dư luận vẫn muốn một lý do rõ ràng hơn cho việc vì sao chưa có kết quả kiểm tra 3 DN lớn nhất là Thiên Ngọc Minh Uy, Amway và Unicity?

TT Trần Quốc Khánh: Đối với Thiên Ngọc Minh Uy, tiến trình kiểm tra đã đi vào giai đoạn cuối. Trong quá trình kiểm tra chúng tôi nhận được một số đơn thư khiếu nại và lãnh đạo bộ chỉ đạo làm rõ từng đơn một, nên bao giờ làm rõ toàn bộ mới kết thúc. Về Unicity, trước đó, song song với đoàn kiểm tra của Bộ, Cục Quản lý cạnh tranh cũng đã tổ chức đoàn vào kiểm tra và đã ban hành quyết định xử phạt 110 triệu đồng. 

Thực hiện Nghị quyết 35 của Chính phủ về việc 1 DN ko bị kiểm tra quá 1 lần trong năm, và quan trọng hơn là từ khi xử phạt, Bộ Công Thương cũng không nhận thêm bất cứ đơn thư khiếu nại nào cũng như thông tin phản ánh hoạt động không đúng nào của công ty trên báo chí, nên Bộ Công Thương đã cân nhắc rất kỹ và loại Unicity ra khỏi đợt kiểm tra. Nếu có bất cứ thông tin nào về hoạt động sai phạm, chúng tôi sẽ xin ý kiến Chính phủ để kiểm tra DN này.

PV: Về bảo vệ quyền lợi của người tham gia mạng lưới, Bộ Công Thương có hỗ trợ gì không đối với những người đã đóng tiền vào mà không nhận được hàng, nhưng cũng không đòi lại được tiền của công ty?

TT Trần Quốc Khánh: Khi kiểm tra, chúng tôi phát hiện có 2 đối tượng tham gia mạng lưới đa cấp. Thứ nhất là những người tham gia thực sự, đưa tiền và sau đó có nhận lại hàng để đi bán, nhưng bởi lý do nào đó không tiêu thụ được, nay mong muốn trả lại hàng để nhận tiền theo quy định của pháp luật. Nếu trường hợp đó công ty không nhận lại hàng, không tuân thủ quy định của pháp luật thì chúng tôi chắc chắn sẽ vào cuộc, bảo vệ đến cùng quyền lợi của những người tham gia bán hàng đa cấp. 

Thứ hai là những người tham gia mạng lưới nhưng không với mục đích bán hàng đa cấp. Họ đưa tiền nhưng không nhận hàng, thậm chí từ chối nhận hàng mà chỉ mong chờ các khoản lãi do công ty chi trả. Đây không phải quan hệ bán hàng đa cấp nữa, nên nếu có tranh chấp giữa những người đó với nhau thì phải xử lý theo các quy định khác của pháp luật. Ví dụ nếu có tranh chấp dân sự thì ra tòa án dân sự để xử lý; hoặc một bên cho rằng bên kia có dấu hiệu lừa đảo thì báo cơ quan điều tra để vào cuộc xử lý theo quy định của pháp luật hình sự.

Xin cảm ơn ông đã trả lời phỏng vấn!

Vũ Hân

Các tin khác

Cảnh báo an toàn đối với một số sản phẩm, hàng hóa bị thu hồi tại nước ngoài

Cảnh báo an toàn đối với một số sản phẩm, hàng hóa bị thu hồi tại nước ngoài

Qua theo dõi thông tin từ các cơ quan quản lý an toàn sản phẩm và bảo vệ người tiêu dùng quốc tế trong tháng 9/2026, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia ghi nhận một số sản phẩm bị thu hồi ở nước ngoài có nguy cơ ảnh hưởng đến người tiêu dùng Việt Nam. Trên cơ sở thông tin do cơ quan chức năng nước ngoài công bố, Ủy ban cảnh báo người tiêu dùng về các sản phẩm này.

PGBank và Bảo Minh ký kết thỏa thuận hợp tác toàn diện

PGBank và Bảo Minh ký kết thỏa thuận hợp tác toàn diện

Ngày 30/9, Ngân hàng TMCP Thịnh Vượng và Phát triển (PGBank) và Tổng Công ty Cổ phần Bảo Minh (Bảo Minh) chính thức ký kết Thỏa thuận hợp tác toàn diện, mở ra giai đoạn hợp tác mới trong phát triển sản phẩm, dịch vụ và mở rộng hệ sinh thái khách hàng.

Hơn 11 triệu cổ phiếu F88 phát hành thêm chính thức giao dịch trên UPCoM

Hơn 11 triệu cổ phiếu F88 phát hành thêm chính thức giao dịch trên UPCoM

F88 đã hoàn tất thủ tục đưa cổ phiếu chào bán ra công chúng và giao dịch trong bối cảnh lợi nhuận trước thuế cả năm 2026 dự báo vượt hơn 30% kế hoạch năm. Doanh nghiệp tiếp tục bổ sung nguồn vốn, nâng hiệu quả vận hành và triển khai kế hoạch chuyển sang niêm yết trên HOSE.

Huy động vốn theo phương thức PPP cho cao tốc: Cần thiết kế đúng bài toán đầu tư

Huy động vốn theo phương thức PPP cho cao tốc: Cần thiết kế đúng bài toán đầu tư

Trước nhu cầu huy động khoảng 846.000 tỷ đồng ngoài ngân sách để phát triển đường bộ cao tốc giai đoạn 2026 - 2030, ông Hồ Minh Hoàng - Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Đèo Cả cho rằng, muốn thu hút nguồn vốn dài hạn, mỗi dự án cần được chuẩn bị trên cơ sở dữ liệu minh bạch, cấu trúc phù hợp và phân bổ rủi ro rõ ràng. Thực tiễn các dự án Đèo Cả tham gia cũng cho thấy phương thức đối tác công - tư (PPP) là giải pháp huy động hiệu quả nguồn lực tư nhân khi Nhà nước và doanh nghiệp cùng thiết kế đúng bài toán ngay từ đầu.

Hải quan trao công nhận doanh nghiệp ưu tiên cho 3 doanh nghiệp FDI

Hải quan trao công nhận doanh nghiệp ưu tiên cho 3 doanh nghiệp FDI

Ngày 29/9 tại TP Hà Nội, Cục Hải quan đã tổ chức lễ trao quyết định công nhận doanh nghiệp ưu tiên đối với 3 doanh nghiệp FDI và quyết định gia hạn áp dụng chế độ doanh nghiệp ưu tiên với 4 doanh nghiệp khác và kỷ niệm 15 năm Chương trình Doanh nghiệp ưu tiên Việt Nam.

Quảng Trị tăng tốc xây dựng các công trình trọng điểm

Quảng Trị tăng tốc xây dựng các công trình trọng điểm

Quảng Trị là địa phương đang triển khai nhiều dự án hàng nghìn tỷ đồng như: Cảng hàng không Quảng Trị, Dự án Nhà máy điện gió LIG - Hướng Hóa 1, Dự án Trung tâm điện lực Quảng Trạch… nên lãnh đạo tỉnh Quảng Trị đang chỉ đạo các cấp ủy, chính quyền tập trung cao nhất, nỗ lực cao nhất tìm giải pháp để đẩy nhanh tiến độ.

Những điểm nhấn đắt giá của nhà phố biển Sông Town sắp bàn giao tại CaraWorld

Những điểm nhấn đắt giá của nhà phố biển Sông Town sắp bàn giao tại CaraWorld

Sở hữu vị trí tâm điểm thương mại tại đô thị biển CaraWorld, phân khu Sông Town đang bước vào cột mốc quan trọng khi chuẩn bị bàn giao hàng trăm căn nhà phố trong Quý 4/2026 và đợt bàn giao đầu tiên dự kiến trong tháng 10 tới. Thiết kế đa công năng kết hợp mô hình “Nhà bên sông, phố bên Vịnh” hướng đến hai giá trị song hành: nâng chất lượng sống nghỉ dưỡng và gia tăng giá trị tài sản trong quá trình sử dụng, khai thác.

Phê duyệt Đề án phát triển mô hình outlet tại Việt Nam đến năm 2030

Phê duyệt Đề án phát triển mô hình outlet tại Việt Nam đến năm 2030

Bộ Công Thương vừa phê duyệt Đề án phát triển các mô hình outlet tại Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, hướng tới hình thành các điểm đến mua sắm - du lịch - trải nghiệm, góp phần kích cầu tiêu dùng, phát triển thương mại - dịch vụ và nâng cao năng lực cạnh tranh của thị trường bán lẻ Việt Nam.

MSB mở rộng hệ sinh thái tài chính, hướng tới mô hình đa dịch vụ

MSB mở rộng hệ sinh thái tài chính, hướng tới mô hình đa dịch vụ

Với mục tiêu hướng đến việc hoàn thiện hệ sinh thái tài chính toàn diện lấy hoạt động ngân hàng làm nền tảng cốt lõi, Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) đã lấy ý kiến cổ đông bằng văn bản về các nội dung chiến lược: Tăng cường nguồn lực vốn, thành lập ngân hàng thương mại TNHH MTV do MSB sở hữu 100% vốn tại Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam, mở rộng sang chứng khoán, bảo hiểm nhân thọ - phi nhân thọ và sửa đổi, bổ sung một số văn bản về tổ chức, quản trị.