Biển chiều nay còn hát?

Ngày 21/3, nhạc sĩ Hồng Đăng, cây đại thụ của làng âm nhạc Việt Nam đã rời xa cõi thế, để lại niềm tiếc thương vô hạn với đông đảo văn nghệ sĩ và công chúng yêu mến ông.

Với những người thân quen, thông tin nhạc sĩ Hồng Đăng ra đi không quá bất ngờ. Nhạc sĩ, NSND Phạm Ngọc Khôi, Phó Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam cho biết, nhạc sĩ Hồng Đăng bị bệnh tim đã khá lâu. Mới đây, khi đến viếng nhạc sĩ Ngọc Châu, người thân trong gia đình của nhạc sĩ Hồng Đăng cho biết, ông đã rất yếu, khó qua khỏi trong năm nay.

Sáng 21/3 thì nhạc sĩ Nguyễn Lân Cường, Phó Chủ tịch Hội Âm nhạc Hà Nội gọi điện rất sớm, báo tin nhạc sĩ Hồng Đăng mất. Tiếc thương người nhạc sĩ tài hoa nhưng nhiều nhạc sĩ, trong đó có nhạc sĩ Nguyễn Lân Cường và nhạc sĩ Phạm Ngọc Khôi đều đang trên đường đi công tác nên chưa kịp về thăm ông lần cuối.

Nhắc đến nhạc sĩ Hồng Đăng, người yêu âm nhạc thường nhớ ngay đến các ca khúc nổi tiếng rất quen thuộc như “Hoa sữa”, “Biển hát chiều nay”, “Kỷ niệm thành phố tuổi thơ”, “Lênh đênh”… Tuy nhiên, với người trong giới, Hồng Đăng không chỉ nổi tiếng với các ca khúc, nói như nhạc sĩ, NSND Phạm Ngọc Khôi thì nhạc sĩ Hồng Đăng là “người tài hoa toàn diện”. Ông đã sáng tác khoảng hơn 700 tác phẩm thuộc nhiều thể loại: Ca khúc, hợp xướng, ca cảnh khí nhạc, nhạc phim… 

Nhiều ca khúc nổi tiếng của ông vốn là nhạc phim. Điển hình là ca khúc “Hoa sữa” được viết cho phim “Hà Nội mùa chim làm tổ”, “Lênh đênh” viết cho phim “Đời hát rong”, ca khúc “Biển hát chiều nay” được sử dụng trong nhiều phim về đề tài biển… Nhạc sĩ Hồng Đăng cũng là nhạc sĩ đầu tiên được kết nạp vào Hội Điện ảnh Việt Nam.

nhac si hong dang1.jpg -0
Nhạc sĩ Hồng Đăng.

Riêng với mảng sáng tác ca khúc của nhạc sĩ Hồng Đăng, nhiều người trong giới và công chúng yêu âm nhạc từng được nghe ông kể khá nhiều chuyện vui. Đặc biệt trong đó phải kể đến ca khúc “Hoa sữa”. Đây là nhạc phẩm ông viết theo “đơn đặt hàng” của nữ đạo diễn Đức Hoàn cho phim “Hà Nội mùa chim làm tổ”. Khi ông đang bế tắc về đề tài thì được một nhà thơ gợi ý viết về hoa sữa. Dù chưa biết gì về loài hoa này và chỉ được nghe nói đây là loài hoa rất thơm, được trồng nhiều ở đường Nguyễn Du, Hà Nội, nhạc sĩ Hồng Đăng đã hoàn thành tác phẩm “Hoa sữa” rất nhanh.

Khi ca khúc này nổi tiếng, câu chuyện trên mới được nhiều người biết đến. Thời điểm nhiều địa phương đồng loạt trồng hoa sữa, có người “trách yêu” nhạc sĩ Hồng Đăng là vì ông viết “Hoa sữa” nên mới sinh ra phong trào “nhà nhà cùng trồng hoa sữa”. Hương hoa sữa thơm nhưng đậm đặc quá rất khó chịu. Nghe chuyện, nhạc sĩ Hồng Đăng cũng hiền hậu “nhận lỗi” rất chân thành.

Nói về bậc “trưởng bối” với tất cả sự nể trọng, nhạc sĩ, NSND Phạm Ngọc Khôi cho biết, nhạc sĩ Hồng Đăng là một trong những người có đóng góp lớn cho Nhạc viện Hà Nội (nay là Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam tại Hà Nội) trong công tác đào tạo. Bên cạnh sự nghiệp sáng tác đồ sộ, nhạc sĩ Hồng Đăng cũng là một trong những người đầu tiên viết sách về giảng dạy âm nhạc, là người thầy đáng kính của nhiều nhạc sĩ, nghệ sĩ nổi tiếng, giảng viên của Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam.

“Nhạc sĩ Hồng Đăng thuộc thế hệ đi trước, mở đường và góp phần xây dựng nền tảng về đào tạo âm nhạc. Ông viết nhiều, sáng tác đa dạng và đề tài nào cũng thành công nhưng sống rất cởi mở, hoà đồng với lớp trẻ. Nhạc sĩ Hồng Đăng là người hóm hỉnh, nhẹ nhàng. Các sự kiện có mặt ông, kể cả các đợt chấm thi, liên hoan đều rất vui.

Nhạc sĩ có vốn âm nhạc, văn hoá rất sâu, kể cả của phương Đông và phương Tây. Trong các chuyến đi, các đợt làm việc cùng ông, các nhạc sĩ thế hệ  ”hậu bối” chúng tôi thường học hỏi được rất nhiều. Có lẽ đọc nhiều, đi nhiều, trải nghiệm nhiều nên có khi ông chỉ thoáng bắt được “tứ” là âm nhạc bật lên rất nhanh. Từ cách sống đến các sáng tác của ông đều thấm đẫm văn hoá Việt Nam, đầy ắp tình yêu và sự gắn bó với quê hương, đất nước. Có lẽ vì thế nên ca sĩ trong Nam, ngoài Bắc, ca sĩ hải ngoại đều chọn hát nhiều và hát rất thành công các ca khúc của ông. Người yêu nhạc nghe ca khúc của ông đều đồng cảm, dễ thấy mình thấp thoáng đâu đó ở trong giai điệu, trong ca từ”, nhạc sĩ, NSND Phạm Ngọc Khôi chia sẻ.

Nhớ về nhạc sĩ Hồng Đăng, PGS.TS, nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam khẳng định: Nhạc sĩ Hồng Đăng là một trong những nhạc sĩ thế hệ đầu của nền âm nhạc cách mạng Việt Nam. Ông là người đi nhiều, viết nhiều, sáng tác đa dạng. Tất cả các bài hát của ông đều có giọng điệu riêng. Mặc dù xuất thân là một người con xứ Nghệ nhưng sáng tác âm nhạc của ông bao hàm cả những giai điệu, âm hưởng của âm nhạc các vùng miền, tạo ra một ngôn ngữ ca khúc rất riêng của nhạc sĩ Hồng Đăng.

Cũng theo PGS.TS, nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, hiện nay, phần lớn công chúng mới chỉ biết đến một số sáng tác nhạc phim, sáng tác thuộc mảng ca khúc. Nhiều tác phẩm về khí nhạc rất giá trị của ông chưa được dàn dựng, quảng bá rộng rãi.

Năm 2021, nhạc sĩ Hồng Đăng là 1 trong 5 nhạc sĩ được Hội đồng cơ sở, Hội đồng chuyên ngành và Hội đồng Trung ương xét Giải thưởng Nhà nước, Giải thưởng Hồ Chí Minh đồng thuận đề nghị Nhà nước phong tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật. Điều đáng tiếc là ông chưa kịp đón nhận vinh dự này thì đã qua đời. Nhạc sĩ Hồng Đăng ra đi để lại sự tiếc nuối rất lớn trong giới âm nhạc Việt Nam.

Chia sẻ về nhạc sĩ Hồng Đăng, Thiếu tướng, nhạc sĩ Nguyễn Đức Trịnh, Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam cũng nhấn mạnh: Nhạc sĩ Hồng Đăng là người rất uyên bác về âm nhạc. Trong cuộc sống đời thường, ông được người trong giới, các nhạc sĩ nhiều thế hệ kính trọng, yêu quý bởi sự chan hoà, gần gũi, chân thành. Những tác phẩm của nhạc sĩ luôn để lại dấu ấn sâu đậm với công chúng bởi sự dung dị, mộc mạc. Nhạc sĩ ra đi là sự mất mát lớn đối với âm nhạc Việt Nam, để lại sự tiếc thương vô bờ với người thân, đồng nghiệp và người yêu âm nhạc.

Nhạc sĩ Hồng Đăng sinh năm 1936 tại Nghệ An. Ông là cháu ruột của nhà cách mạng Phan Đăng Lưu. Nhạc sĩ Hồng Đăng từng học lớp sáng tác khoá đầu tiên của Trường Âm nhạc Việt Nam, nguyên là Phó Tổng Thư ký Hội Nhạc sĩ Việt Nam, Tổng Biên tập tạp chí Âm nhạc và Thế giới Âm nhạc, là nhạc sĩ đầu tiên được kết nạp vào Hội Điện ảnh Việt Nam, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Giao lưu Văn hoá Việt - Nhật, Ủy viên Ủy ban Quốc gia Thập kỷ Phát triển Văn hoá quốc tế…

Trong sự nghiệp sáng tác âm nhạc, nhạc sĩ Hồng Đăng đã để lại hơn 700 tác phẩm, bao gồm nhiều thể loại: ca khúc, hợp xướng, ca cảnh, khí nhạc, nhạc phim, nhạc sân khấu... Ngoài sáng tác âm nhạc, ông còn có nhiều đóng góp trong hoạt động giảng dạy, viết sách, tham gia làm báo… Năm 2001, nhạc sĩ Hồng Đăng vinh dự nhận Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật cho các tác phẩm: Biển hát chiều nay, Hoa sữa, Quà tháng năm, Kỷ niệm thành phố tuổi thơ, hợp xướng Lửa rực cháy. Năm 2021, ông được trao Giải thưởng Lớn "Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội".

N.Nguyễn

Các tin khác

Dinh Độc Lập hướng đến không gian sáng tạo và kết nối di sản

Dinh Độc Lập hướng đến không gian sáng tạo và kết nối di sản

Sáng 11/11, Di tích quốc gia đặc biệt Dinh Độc Lập - Hội trường Thống Nhất phối hợp với Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch tổ chức tọa đàm khoa học với chủ đề “Ký ức - Di sản - Sáng tạo đương đại”, hướng tới Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam lần thứ nhất (24/11/2026).

Nghệ sĩ mang áo lính lan toả sức sống của âm nhạc dân tộc

Nghệ sĩ mang áo lính lan toả sức sống của âm nhạc dân tộc

Với thanh âm của Sáo trúc, đàn Tranh, đàn Bầu, Tỳ bà, Tam thập lục, đàn Nhị, K’ni, Trống dân tộc, trong chương trình “Âm vang non nước - Khát vọng vươn xa” các nghệ sĩ Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội đã mang đến với khán giả Thái Nguyên không gian âm nhạc đậm bản sắc Việt Nam.

Cuộc đối thoại nghệ thuật giữa văn chương, âm nhạc và nhiếp ảnh

Cuộc đối thoại nghệ thuật giữa văn chương, âm nhạc và nhiếp ảnh

Lấy cảm hứng từ tiểu thuyết “Trăm năm cô đơn” - tác phẩm mang về giải Nobel văn học năm 1982 cho nhà văn Colombia Gabriel García Márquez, chương trình “Bóng hình Macondo” mang đến những gam màu mới lạ với khán giả Thủ đô Hà Nội vào tối 9-10/11. Đây cũng là lần đầu tiên, tại Nhà hát Hồ Gươm có một chương trình kết hợp độc tấu piano với nghệ thuật nhiếp ảnh.

Triển lãm tài liệu lưu trữ về kiến trúc, đô thị Việt Nam, đang đề cử UNESCO ghi danh

Triển lãm tài liệu lưu trữ về kiến trúc, đô thị Việt Nam, đang đề cử UNESCO ghi danh

Khối tài liệu lưu trữ gốc do Việt Nam và Pháp cùng bảo quản, hiện đang được hai bên phối hợp xây dựng hồ sơ đề cử UNESCO ghi danh vào Danh mục Ký ức thế giới sẽ được giới thiệu tại Không gian giới thiệu di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu, Hà Nội.

Mở rộng trải nghiệm nghệ thuật, thu hút khán giả đến Nhà hát Hồ Gươm

Mở rộng trải nghiệm nghệ thuật, thu hút khán giả đến Nhà hát Hồ Gươm

Sự kết hợp giữa dàn nhạc giao hưởng lâu đời cùng nữ nhạc trưởng, nhà soạn nhạc, nghệ sĩ piano trẻ Alma Deutscher với những dấu ấn sáng tạo đương đại đã mang đến những trải nghiệm khó quên cho khán giả đến Nhà hát Hồ Gươm trong hai đêm 7 – 8/11. Đây cũng là một trong những chương trình có nhiều đổi mới nhằm thu hút khán giả trong dịp cuối năm 2026.

Hà Nội có thêm 46 không gian văn hóa sáng tạo

Hà Nội có thêm 46 không gian văn hóa sáng tạo

Tối 8/11, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội đã tổ chức Lễ trao quyết định công nhận 46 không gian văn hóa sáng tạo năm 2026, khai trương không gian văn hoá Lũng Trăng, tăng tổng số không gian văn hoá sáng tạo của Thủ đô được công nhận lên 128 không gian.

Kiến tạo sức mạnh quốc gia từ văn hóa kinh doanh

Kiến tạo sức mạnh quốc gia từ văn hóa kinh doanh

Chiều 8/11, Diễn đàn quốc gia “Văn hóa với Doanh nghiệp” năm 2026 chủ đề “Văn hóa kinh doanh Việt Nam – Trụ cột quan trọng chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, góp phần kiến tạo sức mạnh tổng hợp quốc gia” đã diễn ra tại Hà Nội. Đồng chí Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ gửi lẵng hoa chúc mừng.

TP Hồ Chí Minh tổ chức nhiều hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam

TP Hồ Chí Minh tổ chức nhiều hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam

Chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 và Ngày hội Đại đoàn kết dân tộc, TP Hồ Chí Minh tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt kết hợp bắn pháo hoa tại 3 địa điểm ở phường Sài Gòn, phường Bình Dương và phường Vũng Tàu cùng nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật quy mô lớn khác cũng được triển khai trên địa bàn thành phố.

Tài hoa nghệ sĩ, bản lĩnh người lính trên sân khấu nhạc dân tộc

Tài hoa nghệ sĩ, bản lĩnh người lính trên sân khấu nhạc dân tộc

Với 15 tiết mục được đầu tư dàn dựng công phu, kết hợp giữa hoà tấu dàn nhạc và độc tấu nhạc cụ dân tộc, những nghệ sĩ mang áo lính không chỉ chinh phục người xem bằng kỹ thuật điêu luyện, sự tài hoa của từng cá nhân mà còn bằng bản lĩnh, sự chuẩn mực và tinh thần đoàn kết, hiệp đồng – phẩm chất làm nên bản sắc của người nghệ sĩ, chiến sĩ trên mặt trận văn hóa.

Nguyễn Yến Trang đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2026

Nguyễn Yến Trang đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2026

Vượt qua 24 thí sinh dự thi đêm Chung kết toàn quốc, người đẹp đến từ Hà Nội Nguyễn Yến Trang đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2026. Danh hiệu Á hậu 1 thuộc về Trần Xuân Khánh Linh; Á hậu 2 thuộc về Lê Phương Nghi.

Giám định hiện vật giống thuyền độc mộc tìm thấy dưới sông Kỳ Lộ

Giám định hiện vật giống thuyền độc mộc tìm thấy dưới sông Kỳ Lộ

Một hiện vật bằng cây gỗ có hình dáng như chiếc thuyền độc mộc được tìm thấy dưới sông Kỳ Lộ qua địa phận xã Đồng Xuân, tỉnh Đắk Lắk sẽ được tổ giám định do Bảo tàng Phú Yên chủ trì, phối hợp với chính quyền địa phương nghiên cứu, xác định đặc điểm, tính chất, niên đại, giá trị để lập hồ sơ hiện vật.

Các đại biểu tập trung trao đổi giải pháp phát huy tiềm năng, thế mạnh văn hóa của tỉnh Vĩnh Long sau hợp nhất.

Vĩnh Long định vị bản sắc, phát triển công nghiệp văn hóa

Vĩnh Long định hướng khai thác các giá trị di sản, văn hóa truyền thống và lợi thế sinh thái của ba vùng đất Vĩnh Long, Bến Tre, Trà Vinh (cũ), gắn bảo tồn với phát triển sản phẩm du lịch, công nghiệp văn hóa, tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương.

Làng cổ Đông Hòa Hiệp rực rỡ “Sắc màu di sản”

Làng cổ Đông Hòa Hiệp rực rỡ “Sắc màu di sản”

Với chủ đề “Sắc màu di sản”, Lễ hội Văn hóa - Du lịch Làng cổ Đông Hòa Hiệp lần thứ VII năm 2026 diễn ra từ ngày 19 đến 22/11 tại xã Cái Bè, tỉnh Đồng Tháp. Lễ hội có nhiều hoạt động tái hiện không gian văn hóa sông nước, giới thiệu kiến trúc nhà cổ, làng nghề truyền thống, nghệ thuật và ẩm thực, góp phần tôn vinh giá trị di sản, quảng bá hình ảnh đất và người Đông Hòa Hiệp đến du khách.

150 hoạt động trong 16 ngày tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội

150 hoạt động trong 16 ngày tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội

Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ”, chủ đề “Kinh tế Sáng tạo” sẽ diễn ra từ ngày 13 - 28/11. Trong 16 ngày, 150 hoạt động sẽ được tổ chức tại 5 cụm khu vực chính trên toàn thành phố, với sự tham gia gần 1.000 nghệ nhân, nghệ sĩ, trong đó có gần 100 nghệ sĩ quốc tế và người Việt Nam ở nước ngoài, đến từ 21 quốc gia.

TP Hồ Chí Minh tìm cơ chế tháo gỡ điểm nghẽn, phát triển văn hóa và thể thao đô thị

TP Hồ Chí Minh tìm cơ chế tháo gỡ điểm nghẽn, phát triển văn hóa và thể thao đô thị

Ngày 5/11, Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh phối hợp với Vụ Pháp chế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Phát triển văn hóa, thể thao trong đô thị: Từ cơ chế, chính sách của Luật Phát triển đô thị và Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa đến thực tiễn các địa phương”.

UNESCO ghi danh “Văn bia phố Hiến”, “Ma nhai trên núi Non Nước, tỉnh Ninh Bình”

UNESCO ghi danh “Văn bia phố Hiến”, “Ma nhai trên núi Non Nước, tỉnh Ninh Bình”

Chiều 5/11, tại Kỳ họp thứ 11 diễn ra ở Thành phố Jakarta (Indonesia), Ủy ban Chương trình Ký ức thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương của UNESCO (MOWCAP) đã thông qua việc ghi danh hồ sơ “Văn bia phố Hiến”, tỉnh Hưng Yên và “Ma nhai trên núi Non Nước, tỉnh Ninh Bình” vào Danh mục Di sản tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Tôn vinh, quảng bá ẩm thực, thúc đẩy ngoại giao văn hoá

Tôn vinh, quảng bá ẩm thực, thúc đẩy ngoại giao văn hoá

Với gần 100 gian hàng ẩm thực Việt Nam và các nước, Liên hoan Văn hóa ẩm thực quốc tế 2026 tôn vinh, quảng bá những giá trị đặc sắc của văn hóa ẩm thực Việt Nam và thế giới, góp phần thúc đẩy ngoại giao văn hóa, mở rộng hợp tác quốc tế, lan tỏa hình ảnh Việt Nam thân thiện, sáng tạo, hội nhập.

406 hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hoá Việt Nam trên cả nước

406 hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hoá Việt Nam trên cả nước

Đến ngày 5/11, 406 hoạt động, chương trình văn hóa, nghệ thuật, thể dục, thể thao, trưng bày, triển lãm đã được Trung ương và các địa phương chuẩn bị tổ chức hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026. Các hoạt động hướng tới tôn vinh bản sắc văn hóa dân tộc, khơi dậy tinh thần đoàn kết, tạo điều kiện để nhân dân trực tiếp tham gia, sáng tạo, thụ hưởng văn hóa.