Tham dự phiên tòa còn có đại diện Cục Thi hành án dân sự Hà Nội; Chi cục Thi hành án dân sự quận Hai Bà Trưng; Sở Tài nguyên Môi trường Hà Nội; Ngân hàng Công thương Việt Nam; Công ty cổ phần bán đấu giá Hà Nội; bị hại, nhân chứng, những người có quyền, nghĩa vụ liên quan.
Từ một sự việc đang chờ phán quyết
Kết quả điều tra thể hiện, ngày 20/12/2007, TAND TP Hà Nội có Quyết định số 143/2007 công nhận sự thỏa thuận của các đương sự với nội dung: Công ty Bắc Sơn do anh Hoàng Ngọc Minh làm Giám đốc xác nhận còn nợ Ngân hàng Công thương Việt Nam - chi nhánh Cầu Giấy tổng số tiền cả gốc và lãi hơn 25 tỷ 500 triệu đồng. Công ty Bắc Sơn cam kết trả ngân hàng số tiền gốc 15 tỷ đồng trong ba tháng. Trong trường hợp Công ty Bắc Sơn không trả được nợ gốc thì Ngân hàng Công thương Việt Nam có quyền xử lý tài sản thế chấp theo quy định của pháp luật.
Ngày 6/1/2009, Cục Thi hành án dân sự Hà Nội ra Quyết định số 179 ủy thác cho Chi cục Thi hành án dân sự quận Hai Bà Trưng thi hành Quyết định số 143/2007. Cùng ngày, Trịnh Ngọc Chung đã ký Quyết định số 03 buộc Công ty Bắc Sơn phải thi hành khoản nợ trên và Chung trực tiếp tổ chức thi hành quyết định này. Nguyện vọng của anh Hoàng Ngọc Minh và những người có quyền, nghĩa vụ liên quan là muốn thi hành Quyết định số 143/2007 bằng khối tài sản tại xã Nam Hồng, huyện Đông Anh, Hà Nội nhưng không được chấp thuận. Ngày 24/8/2009, Công ty cổ phần Bán đấu giá Hà Nội tiến hành bán đấu giá nhà 194 Phố Huế với giá hơn 31 tỷ 500 triệu đồng. Người trúng thầu giá là ông Đặng Văn Thoán, ở quận Đống Đa, Hà Nội. Ông Thoán đã nộp đủ số tiền trên vào tài khoản của Công ty cổ phần Bán đấu giá Hà Nội, đơn vị nhận tiền là Chi cục Thi hành án dân sự quận Hai Bà Trưng. Ngày 4/9/2009, Viện trưởng Viện KSND Tối cao ra Quyết định số 29, kháng nghị Quyết định số 143/2007 của TAND TP Hà Nội, yêu cầu tạm đình chỉ thi hành Quyết định 143/2007, chờ kết quả xét xử Giám đốc thẩm của TAND Tối cao. Ngày 18/9/2009, Trịnh Ngọc Chung đã chuyển trả số tiền mà ông Đặng Văn Thoán đã nộp, giữ lại 5% tiền đặt cọc để bảo lưu kết quả bán đấu giá.
Ngày 21/12/2010, TAND Tối cao ra Quyết định Giám đốc thẩm số 18/2010, hủy Quyết định số 143/2007 của TAND TP Hà Nội, giao hồ sơ cho TAND TP Hà Nội xét xử sơ thẩm theo quy định của pháp luật. Ngày 14/4/2011, Trịnh Ngọc Chung ra Quyết định đình chỉ thi hành án, đình chỉ việc trả tiền cho Ngân hàng Công thương Việt Nam - chi nhánh Cầu Giấy...
Đến vi phạm pháp luật của Chi cục trưởng thi hành án
Theo đúng quy định, Chi cục Thi hành án dân sự quận Hai Bà Trưng phải chờ cấp có thẩm quyền ra quyết định giải quyết dứt điểm sự việc này thì mới tiến hành các biện pháp tiếp theo. Thế nhưng, trong khi sự việc vẫn đang trong thời gian Tòa án xem xét, giải quyết thì ngày 27/4/2011, Trịnh Ngọc Chung đã ký Thông báo số 03 yêu cầu ông Thoán nộp số tiền theo hợp đồng mua bán tài sản đấu giá là nhà 194 Phố Huế. Ông Thoán đã chuyển số tiền gần 30 tỷ đồng vào tài khoản của Công ty cổ phần Bán đấu giá Hà Nội. Sau đó số tiền này được chuyển đến cho đơn vị nhận tiền là Chi cục Thi hành án dân sự quận Hai Bà Trưng. Ngày 28/6/2011, Trịnh Ngọc Chung ký quyết định cưỡng chế giao nhà số 194 Phố Huế và trực tiếp chỉ đạo cưỡng chế để giao nhà cho ông Thoán. Sự việc này đã gây phản ứng mạnh của gia đình anh Minh vì họ cho rằng, việc cưỡng chế không đúng quy định của pháp luật.
Quá trình điều tra, cơ quan điều tra xác định, hồ sơ thi hành án đối với nhà 194 Phố Huế vi phạm về thủ tục, khi Trịnh Ngọc Chung đã chỉ đạo hai thư ký là Trịnh Thị Thuý Hạnh và Đoàn Thị Thu Trang viết thêm các nội dung không đúng liên quan đến việc bán nhà 194 Phố Huế để thi hành án. Cụ thể là biên bản giải quyết thi hành án ghi thêm nội dung: “Anh Minh được thay mặt… trước cơ quan thi hành án để xử lý nhà 194 Phố Huế, thanh toán nợ theo bản án và khoản nợ của Ngân hàng Công thương Việt Nam - chi nhánh Cầu Giấy”. Nhưng trên thực tế, anh Minh và những người có quyền, nghĩa vụ liên quan không biết nội dung này. Không chỉ có vậy, nội dung ghi thêm vào biên bản còn có chữ viết và chữ ký của đại diện một số đơn vị hữu quan. Kết quả điều tra xác định, các chữ viết và chữ ký đó đều là giả. Vì thế, các thủ tục liên quan đến việc kê biên tài sản có trong hồ sơ bán đấu giá nhà 194 Phố Huế không có giá trị pháp lý.
Kết quả điều tra cũng xác định, để thực hiện việc cưỡng chế giao nhà 194 Phố Huế, Trịnh Ngọc Chung đã tự làm lại mẫu quyết định cưỡng chế giao nhà không đúng với mẫu mà Bộ Tư pháp ban hành. Trịnh Ngọc Chung ra quyết định cưỡng chế nhà 194 Phố Huế nhưng không căn cứ vào bản án, quyết định… là vi phạm pháp luật. Đặc biệt, hàng loạt vi phạm của Trịnh Ngọc Chung đều mang tính cố ý, gây thiệt hại đối với gia đình anh Minh số tiền gần 6 tỷ 700 triệu đồng.
Rồi đổ tội cho cấp dưới làm sai
Trong ngày đầu xét xử, bị cáo Trịnh Ngọc Chung biện minh cho hành vi phạm tội của mình rằng, việc bị cáo ra quyết định cưỡng chế giao nhà 194 Phố Huế không trái luật vì căn cứ vào Thông tư liên tịch số 14/2010 của Bộ Tư pháp - TAND Tối cao - Viện KSND Tối cao hướng dẫn một số thủ tục thi hành án dân sự. Nhưng HĐXX đã chỉ rõ, theo quy định của pháp luật, sau khi TAND Tối cao đã ra quyết định tuyên hủy Quyết định số 143/2007 của TAND TP Hà Nội thì bị cáo phải ra quyết định đình chỉ Quyết định 143/2007 để chờ kết quả xét xử lại của TAND TP Hà Nội mới đúng luật. “Vậy vì sao trong trường hợp này, bị cáo lại cố tình thực hiện trái luật?”, vị Chủ tọa hỏi.
Không trả lời thẳng câu hỏi của HĐXX, bị cáo Trịnh Ngọc Chung đổ thừa trách nhiệm cho cấp dưới “Hồ sơ thi hành án đối với nhà 194 Phố Huế là do thư ký của tôi ghi thêm vào nên tôi không biết”. HĐXX hỏi tiếp “Bị cáo là người quản lý hồ sơ, là người ký quyết định thi hành án, sao lại nói là không biết?”. Bị cáo trả lời “Thưa tòa, chỉ đến ra cơ quan điều tra cho xem thì tôi mới biết hồ sơ đã bị ghi thêm”. Sự trả lời thiếu trách nhiệm của bị cáo đã khiến đại diện Viện Kiểm sát giữ quyền công tố phải lên tiếng “Bị cáo là người có trách nhiệm cao nhất ở Chi cục Thi hành án dân sự quận, nhưng tất cả mọi thủ tục liên quan đến thi hành án đều làm trái luật, đến cả việc cấp dưới ghi gì vào hồ sơ thi hành án cũng không biết, vậy trách nhiệm của bị cáo ở đâu?”.
Ngày 8/7, phiên tòa tiếp tục