Bệnh tiểu đường tuýp 2 là một bệnh chuyển hoá mãn tính mà người bệnh có thể kiểm soát được thông qua sự kết hợp giữa thuốc điều trị và thay đổi lối sống.
Các nghiên cứu gần đây cho thấy một số thực phẩm và phương pháp tự nhiên thường bị bỏ qua có thể giúp cải thiện các vấn đề sức khỏe khác nhau liên quan đến bệnh tiểu đường.
Một nghiên cứu cho thấy chế độ ăn yến mạch có thể làm giảm cholesterol “xấu” một cách hiệu quả, trong khi một nghiên cứu khác cho thấy ăn một quả bơ mỗi ngày có thể giúp kiểm soát lượng đường trong máu.
Một nghiên cứu khác lại cho rằng tinh dầu bạc hà có thể giúp kiểm soát huyết áp, thường liên quan đến bệnh tiểu đường loại 2.
Bệnh tiểu đường loại 2 là một bệnh mãn tính ảnh hưởng đến sức khỏe chuyển hóa, xảy ra khi cơ thể không còn sản xuất đủ hoặc không đáp ứng với insulin, dẫn đến lượng đường trong máu tăng cao.
Việc điều trị bệnh tiểu đường tuýp 2 thường bao gồm phương pháp kết hợp giữa thuốc điều trị và thay đổi lối sống, đặc biệt là tuân thủ chế độ ăn uống giúp duy trì cân nặng khỏe mạnh và kiểm soát lượng đường trong máu và cholesterol LDL (“xấu”).
Nghiên cứu gần đây được đăng tải trên Medical News Today cho thấy một số thực phẩm thông thường và phương pháp tự nhiên có thể giúp kiểm soát các khía cạnh khác nhau của bệnh tiểu đường, hoặc các vấn đề sức khỏe liên quan đến bệnh mãn tính này.
Dưới đây là những phát hiện mới nhất.
Yến mạch: Một vũ khí bí mật chống lại cholesterol xấu?
Một nghiên cứu được thực hiện bởi các nhà nghiên cứu tại Đại học Bonn, Đức, với kết quả được công bố trên tạp chí Nature Communications vào tháng 1 năm 2026, cho thấy rằng chế độ ăn yến mạch ít calo trong 2 ngày có thể làm giảm đáng kể mức cholesterol LDL.
Trong nghiên cứu này, các nhà nghiên cứu đã tiến hành hai thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên, song song, có đối chứng với những người tham gia mắc hội chứng chuyển hóa, một tình trạng phức tạp có nhiều đặc điểm trùng lặp với bệnh tiểu đường, cụ thể là: huyết áp cao, mức cholesterol cao, đường huyết cao và thừa cân.
Các tác giả nhận thấy rằng những người tham gia đã tiêu thụ chế độ ăn yến mạch gồm 300 gam (g) yến mạch mỗi ngày trong 2 ngày liên tiếp đã thấy mức cholesterol LDL giảm 10% vào cuối giai đoạn này.
Những người tham gia theo chế độ ăn yến mạch 2 ngày này có thể bổ sung bữa ăn của họ bằng rau tươi hoặc trái cây, và chế độ ăn tổng thể đã giúp họ giảm một nửa lượng calo tiêu thụ thông thường.
Mặc dù sau đó những người tham gia đã quay trở lại chế độ ăn uống bình thường của họ, nhưng mức cholesterol của họ vẫn thấp hơn sau 6 tuần kể từ khi can thiệp.
Theo nhà nghiên cứu chính Marie-Christine Simon, Tiến sĩ, chuyên gia dinh dưỡng, những tác dụng này có thể là do “liều lượng cao và sự tiếp xúc nhanh chóng với các thành phần của yến mạch — đặc biệt là các hợp chất phenolic được chuyển hóa bởi hệ vi sinh vật đường ruột — có thể kích hoạt các phản ứng sinh hóa mạnh hơn so với lượng tiêu thụ hàng ngày vừa phải.”
“Lượng yến mạch lớn này đã làm tăng đáng kể các chất chuyển hóa phenolic do vi khuẩn sản sinh, đặc biệt là axit dihydroferulic, có liên quan đến việc giảm cholesterol,” Simon gợi ý.
Tuy nhiên, Michelle Routhenstein, Thạc sĩ, chuyên gia dinh dưỡng, một Chuyên gia dinh dưỡng tim mạch phòng ngừa tại EntirelyNourished, người không tham gia vào nghiên cứu này, đã đưa ra lời cảnh báo, nhấn mạnh rằng:
“Trong các môi trường nhỏ, được quản lý chặt chẽ, việc quan sát những thay đổi ngắn hạn rõ rệt dễ dàng hơn so với những cải thiện LDL dần dần thường thấy khi yến mạch được đưa vào chế độ ăn uống hàng ngày, tự do, nơi có nhiều yếu tố khác cũng tác động.”
“Việc thường xuyên bổ sung một lượng yến mạch vừa phải vào chế độ ăn uống tốt cho tim mạch, cùng với các nguồn chất xơ hòa tan, protein thực vật và sự đầy đủ chất dinh dưỡng tổng thể, vẫn là một cách thiết thực và có dựa trên bằng chứng để hỗ trợ giảm LDL và sức khỏe tim mạch chuyển hóa, mà không cần đến các phương pháp ăn kiêng cực đoan hoặc ngắn hạn,” Routhenstein khuyên.
Ăn một quả bơ mỗi ngày có thể giúp kiểm soát lượng đường trong máu?
Gần đây, một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Current Developments in Nutrition (tạm dịch: Những phát triển hiện tại trong dinh dưỡng học) vào tháng 4 năm 2026 cho thấy việc ăn bơ thường xuyên có liên quan đến việc kiểm soát lượng đường trong máu tốt hơn.
Nghiên cứu này — được tài trợ bởi Hội đồng Bơ Hass — là một phân tích thứ cấp những dữ liệu từ Thử nghiệm Chế độ ăn uống Thường xuyên và Bơ, bao gồm những người tham gia có chu vi vòng eo lớn và ít nhất 25 tuổi.
Phương pháp can thiệp chế độ ăn uống bao gồm ăn một quả bơ lớn mỗi ngày trong 6 tháng. Những người tham gia trong nhóm đối chứng ăn hai quả bơ trở xuống mỗi tháng trong cùng thời gian.
Vào cuối giai đoạn can thiệp, các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng những người tham gia ăn 1 quả bơ lớn mỗi ngày có chỉ số đường huyết do chế độ ăn uống gây ra thấp so với những người khác.
Theo Karen Z. Berg, Thạc sĩ, một chuyên gia dinh dưỡng đã đăng ký hành nghề nhưng không tham gia vào nghiên cứu này:
“Quả bơ là một loại thực phẩm giàu chất dinh dưỡng và có nhiều lợi ích cho sức khỏe. Chúng chứa nhiều calo, chất béo không bão hòa đơn và chất xơ. Bơ rất dễ gây cảm giác no, vì vậy khi mọi người ăn nhiều bơ hơn, họ có khả năng ăn ít các loại thực phẩm khác mà có thể kém lành mạnh hơn. Đây có thể là lý do tại sao nghiên cứu này lại có kết quả tích cực như vậy.”
Tinh dầu bạc hà: Một trợ thủ đắc lực chống lại chứng tăng huyết áp?
Ngoài lượng đường trong máu cao và cholesterol cao, huyết áp cao (tăng huyết áp) là một vấn đề sức khỏe khác thường liên quan đến bệnh tiểu đường tuýp 2, ảnh hưởng đến 50-80% người mắc bệnh mãn tính này.
Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của vấn đề sức khỏe này, người bệnh có thể điều trị bằng cả thuốc và các biện pháp tự nhiên, tùy từng trường hợp cụ thể, theo lời khuyên của bác sĩ.
Một phương pháp tự nhiên ít được biết đến để điều trị chứng tăng huyết áp được nêu bật trong nghiên cứu hiện tại là tinh dầu bạc hà, một loại tinh dầu nguyên chất.
Theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí PLOS One vào tháng 4 năm 2026, những người dùng tinh dầu bạc hà đã giảm huyết áp tâm thu trung bình 8,5 milimét thủy ngân (mmHg).
Nghiên cứu này bao gồm 40 người trưởng thành có huyết áp cao, còn được gọi là “tiền tăng huyết áp”, hoặc tăng huyết áp giai đoạn 1.
Một nhóm người tham gia được chọn ngẫu nhiên, được cho dùng 100 microlít (μL) tinh dầu bạc hà mỗi ngày, và nhóm còn lại, nhóm đối chứng, được cho dùng giả dược có hương bạc hà trong 20 ngày.
Sau thời gian này, những người dùng tinh dầu bạc hà không chỉ có huyết áp tâm thu thấp hơn mà còn có nhịp tim lúc nghỉ thấp hơn.
Tác giả chính của nghiên cứu, Tiến sĩ Jonathan Sinclair, giải thích rằng ông và các đồng nghiệp “quan tâm đến tinh dầu bạc hà vì bạc hà chứa các hợp chất hoạt tính sinh học, đặc biệt là menthol và flavonoid, có liên quan đến việc điều hòa huyết áp.”
Theo Sinclair:
“Menthol có thể kích hoạt các kênh TRPM8 (một thụ thể cảm nhận nhiệt độ và hóa chất chính trong cơ thể con người), được tìm thấy trong các mô mạch máu và mô cảm giác, và sự kích hoạt này có thể góp phần làm giãn mạch thông qua tín hiệu nội mô phụ thuộc canxi, các con đường liên quan đến oxit nitric và sự thư giãn của cơ trơn mạch máu. Nói một cách đơn giản, tinh dầu bạc hà có thể giúp các mạch máu thư giãn, điều này có thể làm giảm áp lực mà tim phải bơm.”
Tuy nhiên, các chuyên gia khác đã kêu gọi thận trọng và yêu cầu nghiên cứu thêm để lặp lại những phát hiện này và cung cấp thông tin rõ ràng hơn về cơ chế hoạt động.
Ví dụ, Craig Basman, Bác sĩ, Hội viên của Trường Cao đẳng Tim mạch Hoa Kỳ, Thành viên Hội Tim mạch Can thiệp Hoa Kỳ, phó giám đốc Chương trình Tim Cấu trúc và Bẩm sinh tại Trung tâm Y tế Đại học Hackensack ở New Jersey, người không tham gia vào nghiên cứu này, lưu ý rằng “một nghiên cứu với nhiều người tham gia hơn sẽ cung cấp dữ liệu mạnh mẽ hơn và giúp xác nhận những phát hiện ban đầu này.”
“Cũng sẽ có ích nếu thấy các nghiên cứu dài hạn hơn để hiểu liệu tác dụng của tinh dầu bạc hà đối với huyết áp có được duy trì theo thời gian hay không và để xác định bất kỳ tác dụng phụ tiềm ẩn nào về lâu dài,” Basman nhấn mạnh.
