Hậu vụ nổ ở Thiên Tân, Trung Quốc:

‘Bán rẻ’ sự an toàn để đánh đổi phát triển kinh tế

Chỉ trong vòng 15 năm, từ một nước chuyên nhập khẩu hóa chất, Trung Quốc đã trở thành một nước xuất khẩu lớn loại hàng này. Để đạt được tốc độ phát triển “đáng nể” trong ngành công nghiệp hóa chất, nhiều nhà sản xuất tìm cách giảm chi phí liên quan tới an toàn lao động nhằm tăng tỷ suất lợi nhuận. Thậm chí, nhiều nhà máy còn sản xuất trước khi được cấp phép. Các vụ nổ tại thành phố cảng Thiên Tân vừa qua đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng “bán rẻ” sự an toàn nhằm thúc đẩy nền kinh tế phát triển nhanh đang diễn ra ở đất nước 1,3 tỷ dân này.

Theo giới truyền thông Trung Quốc, các ông chủ có quan hệ rộng của kho chứa hóa chất bị cháy nổ ở Thiên Tân đã móc nối với giới chức để có giấy phép an toàn. Hai cổ đông lớn của Công ty Kho vận Quốc tế Thụy Hải, Công ty sở hữu nhà kho Thiên Tân, nơi xảy ra vụ nổ, ông Vu Học Vĩ và ông Đổng Xã Hiên, cựu Giám đốc Sinochem, thừa nhận đã lợi dụng quan hệ cá nhân với giới chức địa phương để có được “các chứng nhận an toàn về cháy nổ và môi trường”.

Kho chứa hoá chất tại Thiên Tân không tuân thủ quy định của Cục Quản lý Nhà nước về an toàn lao động. Ảnh: CNN
Kho chứa hoá chất tại Thiên Tân không tuân thủ quy định của Cục Quản lý Nhà nước về an toàn lao động. Ảnh: CNN

Ông Đổng Xã Hiên cho biết: “Tôi có quan hệ riêng với các cơ quan công an và cứu hỏa. Khi cần chứng nhận kiểm tra an toàn phòng cháy, tôi đến gặp giới chức cơ quan phòng cháy ở cảng Thiên Tân, đưa hồ sơ và họ cấp chứng nhận an toàn cho tôi”. Hai ông này cũng tìm cách che giấu việc họ làm chủ công ty bằng cách để bạn bè và người thân đứng trong danh sách cổ đông. Về phía giới chức địa phương, họ thừa nhận không biết có những hóa chất nguy hiểm trong kho hàng bởi người quản lý không cung cấp đầy đủ thông tin. Rõ ràng, đây là một lỗ hổng trong quản lý của chính quyền địa phương.

Cục Bảo vệ Môi trường Thiên Tân hôm 19/8 xác nhận hàm lượng chất cyanide có trong nguồn nước tại khu vực xảy ra vụ nổ cao gấp 277 lần mức an toàn cho phép, mặc dù trước đó nguồn nước của Thiên Tân được thông báo là an toàn. Ông Bao Cảnh Lĩnh, kỹ sư trưởng Cục Bảo vệ Môi trường Thiên Tân khẳng định: “Hàm lượng cyanide đã được phát hiện tại 29 địa điểm đo lường, trong đó có 8 địa điểm vượt quá mức tiêu chuẩn, có nơi vượt tới 28,4 lần”.

Trước đó, ông Hà Thụ Sơn, Phó Thị trưởng thành phố Thiên Tân cho biết, nhà kho phát nổ hôm 12/8 chứa khoảng 40 chất, gồm khoảng 1.300 tấn hợp chất oxide, chủ yếu là kali nitrat (KNO3) và amoni nitrat. Ngoài ra còn có 500 tấn vật liệu dễ cháy, gồm natri và magiê, cùng 700 tấn chất độc hóa học nồng độ cao, chủ yếu là natri cyanide (NaCN) - con số cao gấp 70 lần số lượng chất hóa học mà nhà kho này được phép cất trữ. NaCN là một hợp chất hóa học cực độc mà người ta dùng để chiết xuất kim loại quý trong ngành công nghiệp khai thác mỏ.

Chuyên gia tư vấn rủi ro của Hãng tin CNN David Legget cho biết: “NaCN là một chất cực độc. Chỉ một lượng nhỏ, khoảng một phần tư muỗng cà phê, cũng có thể giết một người khoẻ mạnh. Nhưng điều nguy hiểm hơn là có thể tạo thành axit prussic (HCN). Vì vậy, làm sạch hiện trường là việc rất khó khăn”. Bên cạnh đó, NaCN còn có thể biến thành khí gây cháy nếu tiếp xúc với nước. Do đó, hiện đang có nghi vấn về việc liệu chính các lính cứu hỏa đã gây ra vụ nổ lớn khi họ cố gắng dập lửa tại nhà kho cảng Thiên Tân. Người ta cũng lo ngại bất kỳ cơn mưa vào lúc này cũng có thể tạo ra khí độc hại trong không khí.

Trước đây không lâu, hồi tháng 4, vụ nổ ở một nhà máy hoá học chuyên sản xuất paraxylene (PX) tại thành phố Chương Châu, tỉnh Phúc Kiến khiến người dân địa phương lo ngại nguồn nước của thành phố nhiễm độc. Đây là vụ nổ thứ hai diễn ra tại cùng một địa điểm trong vòng hai năm. Sự xuất hiện của PX gần khu vực dân cư khiến người dân phẫn nộ. Họ biểu tình để yêu cầu chính quyền đóng cửa nhà máy. PX là chất mà các công ty sử dụng để sản xuất chai nhựa và quần áo sợi polyester. Nó rất dễ cháy và tác động tới hệ thần kinh trung ương của con người khi tiếp xúc.  Hồi năm 2013, hơn 100 công nhân thiệt mạng khi một đám cháy lớn bùng lên từ phân xưởng chế biến thịt gia cầm ở khu Đức Huệ, thành phố Trường Xuân, tỉnh Cát Lâm.

Thực tế cho thấy, vụ nổ ở Thiên Tân và hàng loạt vụ tai nạn nghiêm trọng khác trong thời gian gần đây đã bộc lộ những vấn đề về an toàn lao động ở Trung Quốc. Chỉ tính riêng trong năm 2014, theo số liệu của Tổ chức Lao động Thế giới (ILO), đã có 68.061 người thiệt mạng vì tai nạn lao động tại Trung Quốc chiếm khoảng 20% tổng số các vụ tử vong cùng nguyên nhân trên toàn cầu. Như vậy, trung bình mỗi ngày, khoảng 186 người chết do tai nạn nghề nghiệp tại đất nước 1,3 tỷ dân.

Cục Quản lý Nhà nước về An toàn lao động của Trung Quốc đã quy định rất rõ rằng, các nhà máy có diện tích trên 550m2 và lưu trữ hoá chất nguy hiểm phải ở cách khu vực công cộng tối thiểu 1km. Tuy nhiên, kho chứa hoá chất tại Thiên Tân không tuân thủ quy định này. Hiện tại, người dân địa phương thắc mắc tại sao sau một loạt vụ nổ lớn gây thiệt hại nặng nề, chính quyền không thực thi những giải pháp nhằm đảm bảo an toàn cho người dân.

Ông Pujari, Giám đốc cấp cao của Công ty Hoá chất IHS, cho hay, Bắc Kinh cần cải thiện 3 khía cạnh: Ban hành quy định, thực hiện các quy định và đào tạo tất cả những người lao động làm việc với hoá chất nguy hiểm. Ông Pujari nhận định: “Ép tất cả các doanh nghiệp tuân theo quy chuẩn của những quy định mới là việc hết sức khó khăn. Tuy nhiên, sự cố xảy ra ở kho hoá chất tại Thiên Tân có thể buộc ngành công nghiệp và chính phủ đầu tư nhiều hơn vào hoạt động đào tạo”.

Bên cạnh đó là việc thiếu minh bạch trong việc tường thuật các số liệu cũng như việc giải quyết các chất độc hại trong vụ nổ ở thành phố cảng Thiên Tân của chính quyền Bắc Kinh.

Những con số biết nói

Các vụ nổ tại Thiên Tân tính tới ngày 20/8 đã cướp đi sinh mạng của 114 người, làm 667 người bị thương, hiện đang tiếp tục được điều trị trong bệnh viện và 64 người vẫn trong tình trạng mất tích.

Bên cạnh đó, tổng cộng 170 doanh nghiệp và hơn 30.000 người dân bị ảnh hưởng bởi sự kiện này, hơn 3.000 phương tiện giao thông cất giữ trong nhà kho của bến cảng bị thiêu rụi. Theo ước tính của các chuyên gia, tổng giá trị tài sản có khả năng bị ảnh hưởng lên tới 420 triệu USD.

Ngoài ra, chi phí bồi thường sau vụ nổ có thể vượt mức 1 - 1,5 tỷ USD. Vụ nổ cũng làm gián đoạn hoạt động của nhiều doanh nghiệp.   

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

Nhìn lại những lần IEA mở "van an toàn" kho dầu dự trữ

Nhìn lại những lần IEA mở "van an toàn" kho dầu dự trữ

Tuyên bố xả 400 triệu thùng dầu của IEA ngày 11/3 đánh dấu đợt xả kho dầu dự trữ lớn nhất từ trước đến nay của cơ quan này. Tuy nhiên trong lịch sử, cơ chế trên đã từng được IEA kích hoạt tới 4 lần khi thị trường năng lượng toàn cầu đối mặt cú sốc lớn về nguồn cung.

Nhìn lại những cú sốc giá năng lượng thế giới hơn nửa thế kỷ qua

Nhìn lại những cú sốc giá năng lượng thế giới hơn nửa thế kỷ qua

Thế giới đang nín thở dõi theo những diễn biến mới nhất tại Trung Đông, nơi xung đột leo thang đã đẩy giá năng lượng chạm ngưỡng kỷ lục. Lịch sử hơn 50 năm qua đã chứng minh, mỗi biến động như vậy sẽ kéo theo những hệ quả sâu rộng đối với lạm phát, tăng trưởng và chính sách tiền tệ toàn cầu.

Hé lộ hồ sơ năng lực các thành phố tên lửa dưới lòng đất Iran

Hé lộ hồ sơ năng lực các thành phố tên lửa dưới lòng đất Iran

Hôm nay (6/3), xung đột giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran bước sang ngày thứ bảy. Sau khi tuyên bố phá hủy hàng trăm bệ phóng tên lửa trên mặt đất của Tehran, quân đội Israel cho biết mục tiêu tiếp theo là các thành phố tên lửa dưới lòng đất. Trong hàng chục năm qua, Iran luôn coi hệ thống này là trụ cột của chiến lược răn đe quân sự. Nhưng ở bối cảnh hiện tại, nhiều chuyên gia và giới phân tích lại cho rằng các mạng lưới ngầm bắt đầu lộ ra các điểm yếu.

Hé lộ cách thức Israel theo dõi hành tung của lãnh đạo Iran

Hé lộ cách thức Israel theo dõi hành tung của lãnh đạo Iran

Israel được cho là đã xâm nhập vào mạng lưới camera giao thông ở thủ đô Tehran để theo dõi hành tung của vệ sĩ thân cận với Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei và các quan chức cấp cao khác trước khi tung đòn tấn công quyết định ngay khi mở màn chiến dịch quân sự.

Mỹ đã giúp Iran xây dựng chương trình hạt nhân thế nào?

Mỹ đã giúp Iran xây dựng chương trình hạt nhân thế nào?

Khi Mỹ mở chiến dịch tấn công vào chương trình hạt nhân Iran, nước này phải đối mặt với một nghịch lý: cuộc khủng hoảng hiện nay có một phần nguồn gốc từ chính quyết sách của Washington cách đây nhiều thập kỷ, khi họ chủ động cung cấp công nghệ hạt nhân cho Tehran.

Học thuyết Begin và lịch sử “từ bạn hóa thù” giữa Israel-Iran

Học thuyết Begin và lịch sử “từ bạn hóa thù” giữa Israel-Iran

Từ chỗ Iran là trụ cột trong chiến lược “liên minh ngoại vi” giúp Israel phá thế cô lập thời lập quốc, hai nước sau đó coi đối phương là kẻ thù sống còn. Sự đảo chiều ấy bắt nguồn từ Cách mạng Hồi giáo Iran 1979, gắn chặt với một nguyên tắc an ninh cốt lõi của Israel là học thuyết Begin – quyết tâm không cho phép bất cứ đối thủ khu vực nào sở hữu vũ khí hạt nhân.

Vì sao âm mưu ám sát Hitler bị bại lộ?

Vì sao âm mưu ám sát Hitler bị bại lộ?

Thiếu tướng Hans Paul Oster (9/8/1887 - 9/4/1945) là một tướng quân trong Các lực lượng vũ trang quân đội Đức Quốc Xã (ĐQX) và cũng là một nhân vật lãnh đạo trong phong trào kháng ĐQX giai đoạn 1938-1943.

Vụ án mất tích trên cao tốc ám ảnh nước Pháp

Vụ án mất tích trên cao tốc ám ảnh nước Pháp

Suốt gần 4 thập kỷ, bóng tối bao trùm cao tốc A6 của nước Pháp, nơi hàng chục thiếu nữ và phụ nữ trẻ lần lượt biến mất hoặc bị sát hại, tạo nên nỗi ám ảnh đối với cộng đồng, phía sau là chuỗi sai lầm tư pháp, trong đó có quyết định tiêu hủy tang chứng của tòa án.

Maria Dobrova - nữ điệp viên bất khuất giữa lòng nước Mỹ

Maria Dobrova - nữ điệp viên bất khuất giữa lòng nước Mỹ

Năm 1963, tại Hoa Kỳ, nữ điệp viên mật Liên Xô, Đại úy Maria Dobrova bất ngờ mất tích. Sau 4 năm tìm kiếm, đến năm 1967, Tổng cục Tình báo quân sự kết luận: hiện tại không thể xác định được nguyên nhân mất tích của bà. Có khả năng bà đã rơi vào tay các cơ quan tình báo Mỹ, hoặc đã anh dũng hy sinh trong khi làm nhiệm vụ.

Lịch sử ít biết về những “chú voi” của quân đội Nga diễu binh trên Quảng trường Ba Đình

Lịch sử ít biết về những “chú voi” của quân đội Nga diễu binh trên Quảng trường Ba Đình

Trung đoàn Cận vệ Độc lập số 154 Preobrazhensky tham gia lễ diễu binh, diễu hành nhân dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2/9 trên Quảng trường Ba Đình ở thủ đô Hà Nội là đơn vị có bề dày truyền thống, được ví như “biểu tượng của vinh quang và danh dự quân sự” của Liên bang Nga.

Black Axe - băng nhóm tội phạm đáng sợ

Black Axe - băng nhóm tội phạm đáng sợ

Ra đời năm 1977 ở Nigeria, châu Phi nhưng hoạt động chủ yếu ở nước Anh và một số các quốc gia châu Âu với hơn 130.000 thành viên, băng nhóm Black Axe (Lưỡi rìu đen) mỗi năm kiếm được 3,8 tỉ bảng Anh (tương đương 5 tỉ USD) thông qua các hoạt động buôn bán ma túy, buôn người, mại dâm, bắt cóc, tống tiền, hãm hiếp và giết người…

Từ ghế Bộ trưởng đến lệnh đỏ Interpol

Từ ghế Bộ trưởng đến lệnh đỏ Interpol

Ken Ofori-Atta, cựu Bộ trưởng Tài chính Ghana, bị cáo buộc liên quan việc sử dụng quỹ công cho dự án Nhà thờ Quốc gia trị giá khoảng 58 triệu USD. Từng là gương mặt đại diện cho chính sách tài chính quốc gia, ông hiện phải đối diện những cáo buộc nghiêm trọng cùng lệnh truy nã đỏ của Interpol.

Trùm “Tam giác vàng Nam Mỹ” đã sa lưới như thế nào?

Trùm “Tam giác vàng Nam Mỹ” đã sa lưới như thế nào?

Giữa vùng biên giới đầy cạm bẫy của “tam giác vàng Nam Mỹ” sau nhiều tháng bị truy lùng khắp lục địa, một trong những nghi phạm ma túy khét tiếng nhất đã sa lưới trong chiến dịch mật phối hợp nhiều quốc gia.

Những phi vụ của điệp viên W. Stanley Moss

Những phi vụ của điệp viên W. Stanley Moss

Ivan William Stanley Moss (15/6/1921 - 9/8/1965, còn có các tên gọi khác là W. Stanley Moss hoặc Billy Moss) là một sĩ quan quân đội Anh trong Thế chiến II, và sau này ông trở thành nhà văn, phát thanh viên, ký giả, và nhà du hành hết sức thành công. Ông Stanley Moss từng phục vụ trong Lực lượng cận vệ Coldstream và Ban điều hành các hoạt động đặc biệt (SOE).

Chuyên viên tình báo bị cáo buộc rò rỉ tài liệu mật

Chuyên viên tình báo bị cáo buộc rò rỉ tài liệu mật

Một chuyên viên công nghệ tại cơ quan phân tích tình báo Mỹ bị cáo buộc đã làm rò rỉ tài liệu chiến lược an ninh quốc gia. Theo cáo trạng, người này bị nghi đã sao chép dữ liệu mật vào USB, sau đó giấu tại một công viên để chuyển cho đối tượng mà anh ta tin là đại diện của chính phủ nước ngoài.