Học Bác từ những điều giản dị nhất, trong những năm qua, cùng với việc làm tốt công tác nghiệp vụ, anh đã không ngừng nghiên cứu, tiếp thu các kiến thức mới, phục vụ có hiệu quả quá trình công tác.
Nguyễn Xuân Điệp gây ấn tượng đặc biệt với tôi bởi vẻ bề ngoài thư sinh, trắng trẻo... Nhưng khi được làm việc, được nghe anh kể những câu chuyện phá án, tôi hiểu rằng, đằng sau vẻ bề ngoài thân thiện ấy lại là một tinh thần cương nghị, kiên quyết đấu tranh với tội phạm.
 |
| Đại úy Nguyễn Xuân Điệp. |
Văn Bàn là huyện miền núi, vùng sâu, vùng xa nằm ở phía Nam của tỉnh Lào Cai, có diện tích lớn thứ 2 trong tỉnh, với 22 xã, 1 thị trấn, 271 thôn bản và tổ dân phố, trong đó có 5 xã giáp ranh với huyện Than Uyên (Lai Châu); huyện Mù Cang Chải, huyện Văn Yên của tỉnh Yên Bái, huyện Bảo Thắng, huyện Bảo Yên của tỉnh Lào Cai và nhiều lối mòn xuyên sang các huyện lân cận.
Trên địa bàn huyện cũng tập trung nhiều loại khoáng sản phong phú; đặc biệt trong những năm gần đây là nạn khai thác vàng trái phép tại các xã Nậm Xây và Minh Lương cũng là điều kiện phát sinh tội phạm.
Chia sẻ với chúng tôi, Đại úy Nguyễn Xuân Điệp bộc bạch: Số người nghiện ma túy trên địa bàn có chiều hướng gia tăng và ngày càng diễn biến phức tạp. Trên địa bàn cũng tập trung đông các đối tượng lang thang từ nhiều nơi tụ tập về cư trú, làm cho tình hình tội phạm càng thêm phức tạp và kéo theo các tệ nạn khác như cờ bạc, trộm cắp tài sản…
Trước khi được điều động là Phó Đội trưởng Đội Cảnh sát điều tra Công an huyện Văn Bàn, Nguyễn Xuân Điệp từng là Phó Đội trưởng Đội Cảnh sát hình sự Công an huyện.
Ngoài việc tham mưu cho lãnh đạo, anh còn chủ động xây dựng kế hoạch công tác, liên quan đến công tác đấu tranh phòng chống tội phạm; cùng cán bộ, chiến sĩ trong Đội thực hiện công tác đấu tranh phòng chống tội phạm, bắt giữ, triệt phá, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật trên địa bàn huyện Văn Bàn.
Ngày 24-3, trên địa bàn xã Liêm Phú, huyện Văn Bàn xảy ra vụ trộm cắp tài sản. Lợi dụng người bị hại vắng nhà, kẻ gian đã đột nhập vào bên trong, khiêng két sắt của gia đình, đập phá lấy đi gần 300 triệu đồng. Được giao chủ trì khám nghiệm hiện trường, truy tìm dấu vết của tội phạm, anh đã nhanh chóng có mặt tại nơi xảy ra vụ án.
"Đây là vụ án nghiêm trọng, đối tượng phạm tội thực hiện hành vi giữa ban ngày thể hiện sự liều lĩnh, manh động nên giả thuyết điều tra đặt ra là đối tượng có sự quen biết với gia đình người bị hại hoặc phải hiểu rất rõ thời gian sinh hoạt của gia đình họ", anh nhớ lại.
Sau một thời gian áp dụng các biện pháp điều tra, Đại úy Nguyễn Xuân Điệp cùng tổ công tác đã xác định được 2 đối tượng nghi vấn thực hiện vụ trộm cắp tài sản. Cả hai đều là những đối tượng lêu lổng, có biểu hiện hoạt động cờ bạc. Sau khi vụ án xảy ra, chúng đều vắng mặt khỏi địa phương.
Khi ấy, anh đã đến gia đình, vận động người thân thuyết phục 2 đối tượng ra đầu thú. Sau khi bỏ đi, cả hai cắt liên lạc với những người thân trong gia đình. Những ngay đó, áp lực đè nặng lên vai anh, nếu không sớm bắt đối tượng, chúng sẽ tiêu thụ hết số tài sản trộm cắp.
Với suy nghĩ như vậy, anh cùng các thành viên trong tổ trinh sát vận dụng những kiến thức đã học được trong nhà trường rồi qua thực tiễn công tác để xác minh mối quan hệ của hai đối tượng nghi vấn.
Sau một thời gian điều tra, họ có nguồn tin, một trong hai nghi can là Phùng Văn Pham, có người yêu cũ hiện đang sinh sống ở huyện Than Uyên (Lai Châu) tên là M. Nguyễn Xuân Điệp đã trực tiếp xác minh và có thông tin đối tượng Pham sẽ gặp M nên bí mật nắm bắt di biến động của nghi can...
Đúng như thông tin trinh sát có được, khi Pham xuất hiện, tổ công tác đã tiến hành kiểm tra, bắt giữ Pham. Sau khi bắt được Pham, anh đã trực tiếp ghi lời khai và thuyết phục Pham hợp tác để truy tìm người cùng thực hiện tội phạm với Pham là Triệu Kim Thanh.
Khi được anh phân tích, Pham đã nhận lời hợp tác và chỉ sau 5 giờ đồng hồ truy tìm, tổ công tác đã bắt được Triệu Kim Thanh, thu hồi được 220 triệu đồng là số tài sản các đối tượng đã trộm cắp.
Ba năm đã trôi qua nhưng vụ án xảy ra vào năm 2014, bắt nguồn từ nghi vấn thả ma chài, cướp đi mạng sống của nhiều người vô tội tại xã Liêm Phú vẫn khiến anh đau xót. Vụ việc này xuất phát từ sự thiếu hiểu biết của người dân sinh sống trên địa bàn.
Từ đó, đã thôi thúc anh ngoài việc phá án còn lặn lội đến các xã vùng sâu, vùng xa nắm tình hình địa bàn, vận động nhân dân bỏ các tập tục lạc hậu... Ngày 9-4-2014, Công an huyện Văn Bàn nhận tin báo của Công an xã Liêm Phú phát hiện 2 người chết chưa rõ nguyên nhân.
Từ những thông tin chắp nối được rồi trong quá trình tiếp xúc với đối tượng, anh đã xác định động cơ mục đích gây án của Tráng A Lử (ở thôn Khổi Ngoa, xã Liêm Phú) chỉ là do hiểu biết về pháp luật...
Từ đó, anh đã cùng Ban Công an xã Liêm Phú phối hợp với gia đình vận động đối tượng Lử hợp tác làm việc với cơ quan điều tra, thành khẩn khai báo lại toàn bộ nội dung sự việc để được hưởng sự khoan hồng của pháp luật. Sau một thời gian vận động, thuyết phục, đối tượng Lử đã đồng ý hợp tác với cơ quan điều tra, tạo điều kiện thuận lợi cho việc xử lý, giải quyết vụ án sau này.
Trong 2 năm (2015 - 2016), Đội phó Nguyễn Xuân Điệp đã chỉ đạo và cùng tập thể Đội Cảnh sát điều tra Công an huyện Văn Bàn điều tra, làm rõ, khởi tố 91 vụ án hình sự, 195 bị can, hiện tại các vụ án đều đã kết thúc điều tra và đề nghị truy tố các bị can theo quy định của pháp luật.
Trong đó có nhiều vụ án phức tạp, tội phạm được thực hiện trong trường hợp nghiêm trọng và rất nghiêm trọng như các vụ án cướp tài sản, cố ý gây thương tích, vận chuyển trái phép chất ma túy, giết người…
Mới đây, vào ngày 13-2, anh tham gia bắt giữ vụ vận chuyển 3kg thuốc phiện tại xã Nậm Tha, huyện Văn Bàn. Xác định được những khó khăn khi tiếp cận đường dây ma túy này, các đối tượng lợi dụng địa hình rừng núi để tổ chức vận chuyển ma túy, không sử dụng điện thoại hay bất cứ phương tiện giao thông và liên lạc nào, anh đã cùng các trinh sát xuống địa bàn, thực hiện công tác vận động quần chúng, cùng ăn, ở sinh hoạt với bà con dân bản.
Ban ngày lao động, sinh hoạt bình thường với bà con, tối đến tranh thủ trinh sát, nắm tình hình. Từ đó, anh và đồng đội có điều kiện tiếp xúc với địa hình rừng núi phức tạp, các lối mòn, các con đường độc đạo trong rừng mà các đối tượng có thể sử dụng để vận chuyển ma túy.
Sau một thời gian dài nghiên cứu, đã phát hiện được đường đi lối lại của nhóm đối tượng này, cũng như quy luật hoạt động của chúng, từ đó xây dựng kế hoạch đấu tranh có hiệu quả. Hai đối tượng bị bắt giữ một cách bất ngờ, chúng không kịp phản ứng chống trả cũng như tẩu tán tang vật, việc bắt giữ đảm bảo an toàn.
 |
| Công an Yên Bái tuyên truyền pháp luật với bà con vùng sâu, vùng xa. |
Trong năm 2016, anh còn tham gia bắt đối tượng Phạm Sơn Hải thu giữ 10 bánh heroin, 1 xe ô-tô. Đấu tranh, mở rộng chuyên án đã bắt giữ đối tượng Nguyễn Tiền Lương, thu giữ 1 khẩu súng quân dụng K54, 1 khẩu súng quân dụng K59 và 2 túi ma túy đá, â 153 viên ma túy tổng hợp.
Với những thành tích đã đạt được, liên tục trong 5 năm (2012 - 2016), Đại úy Nguyễn Xuân Điệp đã vinh dự được Giám đốc Công an tỉnh Lào Cai tặng danh hiệu Chiến sỹ thi đua cơ sở. Năm 2015, anh là điển hình tiên tiến của Công an tỉnh Lào Cai, vinh dự được nhận Bằng khen của Bộ Công an.
Ngoài việc thực hiện tốt công tác nghiệp vụ, với tư cách là Bí thư Chi đoàn thanh niên, Đại úy Nguyễn Xuân Điệp còn tham gia các phong trào đoàn thể do Công an tỉnh Lào Cai và Huyện đoàn Văn Bàn phát động. Tháng 10-2016, anh được Tỉnh đoàn Lào Cai trao chứng nhận Thanh niên tiêu biểu trong phong trào thanh niên làm chủ đất nước năm 2016.
