Lực lượng Tham mưu Công an nhân dân – Vững vàng, bản lĩnh, trí tuệ, chủ động, nhạy bén

Bài 1: Ra đời gắn liền với các tổ chức đầu tiên của Công an nhân dân

Trải qua 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, lực lượng Tham mưu Công an nhân dân (CAND) không ngừng lớn mạnh, ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia và bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đấu tranh phòng, chống tội phạm. Gắn bó mật thiết với từng giai đoạn cách mạng, lực lượng Tham mưu CAND đã có những đóng góp quan trọng, có ý nghĩa quyết định, góp phần làm nên những chiến công hiển hách, thắng lợi chung của lực lượng CAND và cách mạng Việt Nam.

Từ những ngày đầu gian khó, lực lượng Tham mưu đã luôn đồng hành cùng từng bước đi của cách mạng, góp phần làm nên những chiến công vẻ vang, bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội của lực lượng CAND.

Mùa Thu lịch sử năm 1945, trong khí thế sục sôi của Tổng khởi nghĩa Tháng Tám, nhân dân cả nước nhất tề đứng lên giành chính quyền. Chính quyền cách mạng non trẻ ra đời đứng trước muôn vàn thử thách, đòi hỏi phải nhanh chóng xây dựng các tổ chức bảo vệ an ninh, trật tự. Trong bối cảnh đó, những tổ chức đầu tiên của CAND Việt Nam được hình thành: Bắc Bộ lập Sở Liêm phóng, Trung Bộ lập Sở Trinh sát, Nam Bộ lập Quốc gia Tự vệ Cuộc.

Dù tên gọi khác nhau, song các tổ chức đều chung một sứ mệnh: trấn áp phản cách mạng, giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ Đảng, chính quyền cách mạng và nhân dân. Đáng chú ý, trong mỗi tổ chức đều có bộ phận Văn phòng – chính là những “hạt nhân” đầu tiên đặt nền móng cho lực lượng Tham mưu CAND sau này.

Bài 1: Ra đời gắn liền với các tổ chức đầu tiên của Công an nhân dân -0
Lực lượng bảo vệ lễ đài ngày 2/9/1945. (Ảnh: Nguyễn Bá Khoản)

Tại Bắc Bộ, chiều 19/8/1945, lực lượng Tự vệ thành, Trinh sát Việt Minh cùng lực lượng quần chúng nhân dân đã chiếm lĩnh Phủ Toàn quyền, Tòa Khâm sứ, Sở Liêm phóng, Trại Bảo an binh và các quận cảnh sát của địch. Trung ương Đảng và Xứ ủy Bắc kỳ quyết định thành lập Sở Liêm phóng Bắc bộ nhằm bảo vệ an ninh chính trị ở Hà Nội và các tỉnh khu vực Bắc bộ. Tổ chức của Sở gồm: Văn phòng, Phòng Chính trị, Phòng Hình sự - Tư pháp, Phòng Quản trị trại giam, Phòng Hành chính ngoại vụ, Phòng Căn cước. Những ngày đầu thành lập, lực lượng Liêm phóng cách mạng đã tiến hành trấn áp phản cách mạng. Thắng lợi ở Hà Nội đã thúc đẩy các tỉnh thuộc Bắc bộ khởi nghĩa; thắng lợi đến đâu, chính quyền được thành lập đến đó, đồng thời Ty Liêm phóng tỉnh cũng được thành lập.

Ngày 24/9/1945, Bộ Nội vụ quyết định cải tổ Sở Liêm phóng Bắc bộ. Văn phòng Liêm phóng Bắc bộ và Trinh sát Trung bộ khẩn trương soát xét lại công tác cán bộ; tăng cường học tập, vừa làm vừa học để đáp ứng kịp thời nhiệm vụ được giao.

Ở Trung Bộ, dưới sự chỉ đạo của Trung ương, Xứ ủy Trung kỳ , cuộc khởi nghĩa tại Huế giành thắng lợi ngày 23/8/1945. Sở Trinh sát Trung Bộ ra đời, đồng chí Nguyễn Văn Ngọc, Ủy viên Thường vụ Xứ ủy Trung bộ được cử làm Giám đốc. Tổ chức của Sở gồm nhiều bộ phận như: Văn phòng, Phòng Chính trị, Phòng Tư pháp hành chính, Ban Giao thông và Huấn luyện, Ban Căn cước, Phòng Hồ sơ.

Tại Nam Bộ, sau thắng lợi của cuộc khởi nghĩa ngày 25/8/1945 ở Sài Gòn – Chợ Lớn, Quốc gia Tự vệ Cuộc được thành lập. Trong hoàn cảnh phải đối mặt ngay với âm mưu tái chiếm của thực dân Pháp, lực lượng vừa tham gia chiến đấu, vừa xây dựng tổ chức. Bộ phận Văn phòng của Quốc gia Tự vệ Cuộc đã phát huy vai trò tham mưu quan trọng: tổ chức tuyển chọn cán bộ, phát triển lực lượng vũ trang, tham gia bảo vệ cơ quan, cán bộ và vùng căn cứ.

Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội, hàng chục vạn đồng bào tập trung tại đây để dự mít tinh chào mừng Chính phủ lâm thời ra mắt nhân dân. Trong thời khắc đặc biệt này, các tổ chức đầu tiên của lực lượng CAND tự hào khi được đảm đương và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ phối hợp bảo vệ an toàn lễ Tuyên ngôn độc lập và các cuộc mít tinh mừng độc lập của nhân dân các địa phương trong cả nước. Qua đó góp phần làm nên một ngày trọn vẹn niềm vui của non sông đất nước.

Ngày 19/1/1946, Bộ Nội vụ ban hành Nghị định số 14/NgĐ về củng cố tổ chức Bộ Nội vụ, trong đó có Nha Công an phụ trách công việc trị an. Sau đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 23/SL, ngày 21/2/1946 về việc hợp nhất các cơ quan Công an trong toàn quốc thành Việt Nam Công an vụ; Trung ương gọi là Nha Công an Việt Nam, trực thuộc Bộ Nội vụ. Sở Cảnh sát nhập vào Sở Liêm phóng, thành Sở Công an Bắc Bộ. Sở Trinh sát đổi tên thành Sở Công an Trung Bộ. Tháng 4/1946, Quốc gia Tự vệ Cuộc đổi tên thành Sở Công an Nam Bộ. Các tỉnh đổi thành Ty Công an tỉnh.

Đặc biệt, ngày 18/4/1946, Bộ trưởng Bộ Nội vụ ban hành Nghị định số 121/NgĐ về tổ chức Việt Nam Công an vụ. Đây là dấu mốc có ý nghĩa lịch sử quan trọng: lần đầu tiên hệ thống tổ chức Công an được quy định rõ ràng, thống nhất với 3 cấp: Công an Việt Nam, Công an kỳ và Công an tỉnh; trong đó, ở mỗi cấp đều có bộ phận Văn phòng giúp việc. Từ đây, lực lượng Tham mưu CAND chính thức được hình thành, phát triển đồng bộ trong toàn hệ thống, trở thành “cầu nối”, có quan hệ mật thiết với các đơn vị nghiệp vụ và Văn phòng các cơ quan ngoài ngành. Sau này, Bộ trưởng Bộ Công an ký Quyết định số 799/1999/QĐ-BCA(TCIII), ngày 9/12/1999 xác định ngày 18/4/1946 là Ngày truyền thống lực lượng Tham mưu CAND.

80 năm đã trôi qua, nhưng những ngày đầu gian khó ấy vẫn luôn là niềm tự hào, là cội nguồn sức mạnh để lực lượng Tham mưu CAND tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang, không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng công tác.

(Còn tiếp)

Các tin khác

Kiên quyết xử lý tội phạm xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và thuốc lá lậu

Kiên quyết xử lý tội phạm xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và thuốc lá lậu

Theo dự báo, từ nay đến cuối năm, nhu cầu mua hàng tăng cao, tình hình vi phạm pháp luật liên quan đến các hoạt động vận chuyển, kinh doanh hàng cấm, hàng nhập lậu, hàng giả và gian lận thương mại trên các tuyến giao thông có chiều hướng diễn biến phức tạp. Đặc biệt, tình trạng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, kinh doanh qua hệ thống thương mại điện tử, trên nền tảng số khá phổ biến…

“Bốn kiên định” để lực lượng Công an đồng hành cùng phát triển đất nước

“Bốn kiên định” để lực lượng Công an đồng hành cùng phát triển đất nước

Đối với lực lượng Công an nhân dân (CAND), giữ vững nguyên tắc “bốn kiên định” không chỉ thể hiện ở bản lĩnh chính trị mà còn phải được cụ thể hóa bằng năng lực tham mưu chiến lược, hiệu quả bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, góp phần tạo môi trường ổn định cho phát triển đất nước.

Dấu ấn trên những công trình vì đồng đội, vì nhân dân

Dấu ấn trên những công trình vì đồng đội, vì nhân dân

Đóng chân trên địa bàn xã Thăng Bình (TP Đà Nẵng), Trung tâm Huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ và giáo dục nghề nghiệp số 3 thuộc Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động - Bộ Công an (gọi tắt là TTHL3) từ lâu đã khẳng định vị thế là một trong những đơn vị nòng cốt trong công tác đào tạo, huấn luyện lực lượng Cảnh sát cơ động. Tuy nhiên, không chỉ khép lại nhiệm vụ trong những thao trường rực lửa hay những giờ luyện tập nghiêm cẩn, TTHL3 còn là “đội quân công tác” giàu nhiệt huyết.

Sĩ quan Công an Việt Nam là Trưởng bộ phận tại Phái bộ Liên hợp quốc

Sĩ quan Công an Việt Nam là Trưởng bộ phận tại Phái bộ Liên hợp quốc

Việc Thiếu tá Tô Ngọc Anh được giữ chức Trưởng bộ phận Đào tạo và phát triển năng lực cảnh sát, Phái bộ MINUSCA, Cộng hoà Trung Phi không chỉ là niềm tự hào cá nhân mà còn cho thấy khả năng của các sĩ quan Công an Việt Nam đáp ứng tốt yêu cầu của Liên hợp quốc trong hoạt động gìn giữ hoà bình.

​Chủ động phòng ngừa tai nạn trên sông Hồng trong thời tiết xấu

​Chủ động phòng ngừa tai nạn trên sông Hồng trong thời tiết xấu

Những ngày qua, thời tiết Hà Nội chuyển rét kèm mưa dông diện rộng, kết hợp sương mù khiến tầm nhìn trên sông Hồng bị hạn chế. Đội Cảnh sát đường thủy số 1 (Phòng CSGT Công an TP Hà Nội) đã tăng cường bám tuyến, "gác chắn" an toàn từ sớm, từ xa cho những chuyến tàu trên sông.

Lực lượng Công an tiếp sức hành trình tìm lại tên liệt sĩ

Lực lượng Công an tiếp sức hành trình tìm lại tên liệt sĩ

Thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” và Kế hoạch số 401/KH-UBND ngày 24/7/2026 của UBND TP Hồ Chí Minh, từ ngày 12 đến 17/11, Công an các xã, phường trên địa bàn thành phố chủ động rà soát, tuyên truyền, vận động và trực tiếp đưa đón hàng nghìn thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính đến các điểm thu nhận mẫu ADN.

Công an TP Huế tích cực tuyên truyền, đảm bảo an ninh, an toàn hàng không

Công an TP Huế tích cực tuyên truyền, đảm bảo an ninh, an toàn hàng không

Thời gian qua, Công an TP Huế đã phối hợp chặt chẽ với các đơn vị để bảo đảm ANTT, an ninh, an toàn hàng không tại Cảng hàng không quốc tế (HKQT) Phú Bài. Đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật về quản lý xuất nhập cảnh, sử dụng thiết bị bay không người lái (UAV) và các quy định liên quan.

Vĩnh Long đẩy mạnh trấn áp tội phạm cho vay lãi nặng

Vĩnh Long đẩy mạnh trấn áp tội phạm cho vay lãi nặng

Công an tỉnh Vĩnh Long liên tiếp triệt phá, khởi tố nhóm các đối tượng có dấu hiệu hoạt động cho vay lãi nặng, đòi nợ bằng thủ đoạn đe dọa, sử dụng hung khí, khống chế người vay, gây bức xúc trong dư luận và ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự.

Phát huy vai trò người có uy tín, giữ bình yên ở cơ sở

Phát huy vai trò người có uy tín, giữ bình yên ở cơ sở

Vĩnh Long có hơn 373.640 người dân tộc thiểu số, chiếm 11,03% dân số toàn tỉnh; trong đó, đồng bào Khmer có hơn 353.000 người, chiếm 10,42%. Cùng với việc triển khai hiệu quả các chính sách phát triển kinh tế - xã hội, lực lượng Công an toàn tỉnh chú trọng vận động, phát huy vai trò của người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số.

Nâng cao chất lượng công tác giám định âm thanh trong tình hình mới

Nâng cao chất lượng công tác giám định âm thanh trong tình hình mới

Trước những thách thức từ công nghệ xử lý âm thanh và trí tuệ nhân tạo (AI), Hội thảo khoa học cấp Bộ do Viện Khoa học hình sự, Bộ Công an tổ chức tập trung đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng giám định âm thanh, đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm trong tình hình mới.

“Bản tin nội bộ” góp phần nâng cao hiệu quả công tác chính trị, tư tưởng tại cơ sở

“Bản tin nội bộ” góp phần nâng cao hiệu quả công tác chính trị, tư tưởng tại cơ sở

"Bản tin nội bộ" của Công an Ninh Bình đã trở thành một cơ chế thường trực, một nét văn hóa đặc trưng của chi bộ. Mô hình này cho thấy rằng: ở cơ sở, với sự tâm huyết và cách làm khoa học, chúng ta hoàn toàn có thể tạo ra những giải pháp đơn giản nhưng hiệu quả cao, góp phần củng cố sự thống nhất về tư tưởng, xây dựng chi bộ trong sạch, vững mạnh.

Kết nối sức mạnh, xây dựng thế trận Cảnh sát cơ động liên hoàn

Kết nối sức mạnh, xây dựng thế trận Cảnh sát cơ động liên hoàn

Trước những thay đổi về địa giới hành chính, không gian quản lý và yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự trong tình hình mới, lực lượng Cảnh sát cơ động (CSCĐ) đứng trước đòi hỏi phải chủ động đổi mới phương thức triển khai các biện pháp nghiệp vụ, tăng cường phối hợp, hiệp đồng giữa các đơn vị, địa phương. Việc chia sẻ kinh nghiệm, nhân rộng cách làm hiệu quả, đề xuất những giải pháp công tác mới, hướng tới xây dựng thế trận CSCĐ liên hoàn, chặt chẽ, vững chắc từ Bộ đến địa phương là trọng tâm Hội ý nghiệp vụ CSCĐ khu vực miền Trung – Tây Nguyên..

Công an Hà Nội giải cứu thanh niên khỏi bẫy “bắt cóc online”

Công an Hà Nội giải cứu thanh niên khỏi bẫy “bắt cóc online”

Ngày 12/11, Công an TP Hà Nội cho biết, sau khoảng 20 phút nhận tin, Công an phường Vĩnh Hưng đã kịp thời xác định được vị trí của nam thanh niên đang bị các đối tượng lừa đảo thao túng tâm lý bằng thủ đoạn “bắt cóc online”; ngăn chặn nguy cơ thiệt hại về tài sản.

Đoàn công tác Viện KSND Tối cao Lào tìm hiểu thực tế tại Trại giam Định Thành

Đoàn công tác Viện KSND Tối cao Lào tìm hiểu thực tế tại Trại giam Định Thành

Chuyến thăm, làm việc của đoàn công tác Viện KSND Tối cao Lào tại Trại giam Định Thành (An Giang) diễn ra trong bối cảnh mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện giữa hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước Việt Nam - Lào không ngừng được củng cố, phát triển sâu rộng.