Bài 1: Hàng lậu, hàng cấm vượt biển vào nội địa

Lợi dụng sương mù, biển động để vận chuyển hàng lậu

Vào thời điểm giáp Tết, trên vùng biển Quảng Ninh thường xuyên có gió mùa Đông Bắc, sóng cấp 6, cấp 7, biển động, thời tiết sương mù dày đặc, gây hạn chế tầm nhìn và quan sát của lực lượng chống buôn lậu. Lợi dụng vào đặc điểm này, các tàu buôn lậu lắp máy công suất lớn (6-8 máy) 70 mã lực chạy tốc độ rất nhanh ở ngoài khơi xa để trốn tránh lực lượng chức năng.

Tàu buôn lậu được trang bị tối tân, khi bị phát hiện, các đối tượng tăng tốc bỏ chạy, việc truy đuổi không chỉ khó khăn mà chỉ cần va chạm nhẹ cũng có thể gây lật tàu, chìm tàu. "Việc truy đuổi, bắt giữ hàng lậu trên đất liền đã khó, việc bắt giữ tàu buôn lậu trên biển càng khó khăn gấp bội", Trung tá Nguyễn Văn Hưng, Chính trị viên Hải đội Biên phòng 2, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ninh cho biết.

Tại khu vực cảng Vạn Gia, nơi giáp ranh với vùng biển Trung Quốc có rất nhiều tàu thuyền neo đậu. Những con tàu này thường là tàu chở hàng, tàu đánh cá của ngư dân, nhưng cũng không loại trừ hàng lậu, hàng cấm được trà trộn cất giấu ở các khoang chứa hàng. Những con tàu này nguỵ trang khá tốt, nếu không có nghiệp vụ thì khó lòng phát hiện. Lợi dụng gần Tết, biển thường nhiều sương mù, các đối tượng đầu nậu cắt cử người "canh gác" gần các trụ sở để theo dõi hoạt động tuần tra kiểm soát của lực lượng chức năng. Đợi khi đêm đến, sương mù trên biển dày đặc, chúng sử dụng tàu, xuồng công suất lớn để vận chuyển hàng hoá trái phép.

Qua theo dõi nhiều ngày, tổ trinh sát của Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng Vạn Gia phát hiện một số xuồng máy di chuyển từ vùng biển Đầu Tán, xã Vĩnh Thực về vùng biển xã Đầm Hà có nhiều biểu hiện nghi vấn. Kế hoạch vây bắt được tính toán tỉ mỉ để bảo đảm an toàn cho lực lượng. Khi 3 chiếc xuồng máy đang cập mạn 1 đò sắt để bốc hàng, các mũi trinh sát ập đến bắt quả tang 2 đối tượng đang vận chuyển 27 tấn cau khô không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc xuất xứ. Bước đầu các đối tượng khai nhận, chúng vận chuyển số cau khô trên sang Trung Quốc. Trong quá trình vận chuyển, chúng chia thành nhiều giai đoạn, có sự cấu kết chặt chẽ giữa đối tượng trong và ngoài nước, hoạt động liên địa bàn.

Vùng biển từ Mũi Ngọc đến cảng Vạn Gia là khu vực phức tạp về buôn lậu trong dịp Tết Nguyên đán. Đây cũng là khu vực đối tượng lợi dụng phương tiện và ngư trường đi thông thương vùng biển của hai nước để vận chuyển hàng cấm (pháo nổ, thuốc lá) về tiêu thụ.

Theo Phòng Cảnh sát Kinh tế, Công an tỉnh Quảng Ninh, hiện nay, nước bạn đang tăng cường lực lượng, phương tiện tấn công trấn áp tội phạm trên cả tuyến biên giới đường bộ và đường biển. Do đó, tại tuyến biên giới đường biển Vĩnh Thực - Móng Cái 1 - Hải Ninh luôn tiềm ẩn nguy cơ các đối tượng lợi dụng địa hình phức tạp, thời điểm đêm tối, khó khăn trong công tác tuần tra, kiểm soát thường xuyên của lực lượng chức năng để xé lẻ, thẩm lậu hàng tạm nhập tái xuất vào nội địa, hoặc buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa từ Trung Quốc về Việt Nam.

Những con tàu nước ngoài không số hiệu chở hàng lậu dưới hình thức trá hình là thuyền cá, bè mảng của ngư dân Việt Nam. Đối tượng buôn lậu thuê ngư dân Việt Nam chở hàng từ Trung Quốc sang địa phận vùng biển nước ta để dễ trót lọt.

Vì thế, tại vùng biển này, ngoài lực lượng Bộ đội Biên phòng còn có lực lượng Hải quan, Công an và Cảnh sát biển tuần tra, kiểm soát, thắt chặt vòng vây chống buôn lậu. Gần đây nhất, tổ công tác của Cục Nghiệp vụ và Pháp luật, Cảnh sát biển chủ trì phối hợp với Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 đã bắt giữ 1 xuồng đang vận chuyển 491,077kg pháo nổ giấu trong khoang tàu. Tang vật, đối tượng và phương tiện vi phạm được lai dắt về bờ để xử lý.

Bắt giữ hàng nghìn bình khí cười vận chuyển trên biển

Tàu tuần tra của Hải đội Biên phòng 2, Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ninh nằm trên biển đã 2 tháng nay. Mỗi ca tuần tra có hơn 20 cán bộ, chiến sĩ lênh đênh ở những vùng biển xa như đảo Trần, Cô Tô từ 40-50 ngày liên tục, sau đó về đơn vị đổi quân.

Hàng ngày, tại vùng biển Quảng Ninh có hàng nghìn tàu thuyền qua lại, nhưng để phát hiện tàu nào chở hàng hoá trái phép thì không đơn giản. Chia sẻ về những chuyến rượt đuổi trên biển để bắt hàng hoá vi phạm, Chính trị viên Hải đội Biên phòng 2 Nguyễn Văn Hưng cho biết, khó khăn lớn nhất ở trên biển là sóng to, gió lớn, tàu buôn lậu mã lực lớn tăng bo bỏ chạy, khi đuổi bắt những đối tượng này, lực lượng chức năng phải sử dụng xuồng cao tốc rượt đuổi rất vất vả, có khi đuổi theo hàng vài chục hải lý nhưng cũng không kịp; hoặc đuổi tới nơi thì hàng đã bị chúng tẩu tán, "bỏ của chạy lấy người".

Xuồng của đối tượng buôn lậu trang bị hiện đại, không chỉ chạy với tốc độ kinh người, chúng còn lắp màn hình định vị vệ tinh, kính hồng ngoại, đi đêm tối không va đập. Đối với hàng lậu là thuốc lá, các đối tượng không đi ngoài khơi xa mà chỉ chạy ven bờ, nếu bị phát hiện, gặp bến nào chúng tấp lại, vận chuyển lên bờ rất nhanh, nếu không kịp sẽ vứt hàng để chạy thoát thân. Có đối tượng khi tàu của lực lượng chức năng áp sát, đối tượng đã nhảy xuống biển bơi vào bờ.

Ngày 20/1/2026, trong quá trình tuần tra kiểm soát trên biển, phát hiện một nhóm đối tượng sử dụng xuồng cao tốc vận chuyển khí cười đi trên biển để trốn tránh lực lượng chức năng, Phòng Nghiệp vụ phối hợp với Hải đội Biên phòng 2 và Đồn Biên phòng Cửa khẩu cảng Cẩm Phả tổ chức bắt giữ 3 đối tượng vận chuyển 1.364 bình khí cười trên 3 chiếc tàu gắn máy công suất lớn.

Đây là vụ vận chuyển khí cười lớn, các lực lượng theo dõi nhiều ngày mới bắt được đối tượng. Theo Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ninh, tại các tuyến biên giới, tình hình vận chuyển khí cười diễn biến phức tạp. Từ đầu tháng 11/2025 đến nay, đơn vị đã bắt giữ trên 30 vụ, thu giữ trên 2.300 bình khí cười. Cũng trong thời gian cao điểm, Phòng Cảnh sát Giao thông, Công an tỉnh Quảng Ninh đã phát hiện, xử lý 9 vụ vận chuyển khí cười, thu giữ 1.500 bình khí N2O.

Trung tá Trần Vũ Hải, Đội trưởng Đội chống buôn lậu, Phòng Cảnh sát Kinh tế, Công an tỉnh Quảng Ninh cho biết, thủ đoạn của đối tượng buôn bán, vận chuyển khí cười, thuốc lá nhập lậu hết sức tinh vi. Trên đường biển, đối tượng sử dụng cano 6 máy chạy tốc độ cao, phương tiện đầu tư rất hiện đại, lắp đặt hệ thống định vị và vệ tinh, dễ dàng phát hiện đá ngầm, tàu chạy mà không cần điều khiển và hoạt động thường vào ban đêm, gây khó khăn cho công tác bắt giữ.

Ngoài tinh vi về thủ đoạn, các đối tượng còn chống trả quyết liệt nếu bị phát hiện. Các đối tượng vận chuyển hàng cấm xác định bị bắt giữ kiểu gì cũng bị xử lý hình sự, nên chúng điều khiển tàu bỏ chạy, thậm chí còn liều lĩnh "cảm tử" đâm vào tàu của lực lượng chống buôn lậu để thoát thân. Vì vậy, trong quá trình truy bắt trên biển, lực lượng chức năng phải đảm bảo an toàn cho đối tượng và lực lượng. Đây là một trong những khó khăn khi triển khai đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại trên tuyến biển. 

Theo nhận định của lực lượng chống buôn lậu, từ nay đến cận Tết Nguyên đán, các mặt hàng buôn lậu chủ lực trên biển bao gồm thuốc lá, pháo, rượu, ma tuý, khí cười, hàng tiêu dùng…, sẽ tiếp tục được vận chuyển, trà trộn bằng các thủ đoạn tinh vi. Vì vậy, công tác tuần tra, kiểm soát cần phải tăng cường và siết chặt, tập trung lực lượng tuần tra, đấu tranh, ngăn chặn, kéo giảm tình trạng vận chuyển hàng lậu, gian lận thương mại, hàng cấm trên tuyến biển…