Một kỳ đại hội khép lại an toàn, một đại lễ diễn ra trọn vẹn, một hội nghị quốc tế kết thúc đúng chương trình. Với người lính cảnh vệ, thành công nhiều khi được đo bằng chính những điều không xảy ra. Để có được cái “bình thường” ấy là những ngày chuẩn bị, những phương án được tính toán đến từng chi tiết và những con người luôn phải giữ mình ở trạng thái không được phép chủ quan.
Nhắc đến những ngày thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, Thượng tá Nguyễn Văn Dũng, cán bộ Đội Bảo vệ sự kiện đặc biệt quan trọng lại nhớ trước hết đến những tấm phù hiệu.
Giữa lượng người rất lớn đổ về trung tâm Hà Nội, có trường hợp phù hiệu hợp lệ nhưng người mang lại không đúng đối tượng được sử dụng. Với người ngoài, đó có thể chỉ là một chi tiết nhỏ. Nhưng với cán bộ làm nhiệm vụ kiểm soát an ninh thì không.
Anh Dũng kể, cán bộ tại các chốt phải nắm chắc từng loại giấy tờ, từng phạm vi được phép ra vào; vừa kiên quyết giữ nguyên tắc, vừa giải thích để người dân hiểu và chia sẻ. Có những đợt anh và đồng đội làm việc từ tối đến sáng, rồi lại cơ động tới vị trí khác. Có cán bộ cả tuần không về nhà.
Trước khi bước vào nhiệm vụ cũng giống như trước một trận đánh, người chiến sĩ phải trang bị cho mình đầy đủ kiến thức, kỹ năng và một tinh thần vững vàng.
Tôi hỏi anh, sau những ngày như thế, điều gì còn đọng lại rõ nhất?
Anh Dũng không nhắc đến những giờ trực kéo dài. Anh nhớ lúc nhiệm vụ đã hoàn thành, trên đường trở về, hai bên phố vẫn đông kín người, nhiều người vẫy tay chào các lực lượng làm nhiệm vụ. Những mệt mỏi tích lại sau nhiều ngày dường như cũng nhẹ đi.
Không để xảy ra sai sót, dù là nhỏ nhất
Câu chuyện của anh Dũng là một lát cắt trong hơn 1.300 sự kiện đặc biệt quan trọng mà Phòng 6 đã tham gia bảo vệ tuyệt đối an toàn trong 10 năm qua.
Thượng tá Trần Thế Việt, Trưởng phòng 6 nói với tôi rằng đằng sau con số ấy là hàng nghìn địa điểm hoạt động của các đồng chí lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước cùng những nhiệm vụ có quy mô, tính chất rất khác nhau.
Đó là các kỳ Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng; các cuộc bầu cử Quốc hội; Lễ kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ; Lễ Quốc tang Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng; Lễ diễu binh, diễu hành kỷ niệm 80 năm Quốc khánh; Tuần lễ Cấp cao APEC 2017; Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ - Triều Tiên...
Tôi hỏi anh Việt, giữa một kỳ Đại hội, một đại lễ với hàng vạn người tham dự và một hội nghị quốc tế có điều gì không thay đổi?
Anh trả lời khá nhanh: phải chủ động dự báo, nắm chắc tình hình; phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn nguy cơ từ sớm, từ xa; xây dựng phương án, bố trí lực lượng chặt chẽ, khoa học, đồng bộ, thống nhất.
Rồi anh nhấn mạnh yêu cầu cuối cùng: “Không để xảy ra sai sót, dù là nhỏ nhất”.
Một câu nói chỉ mất vài giây. Nhưng để thực hiện được nó, có những nhiệm vụ phải bắt đầu từ rất lâu trước khi đại biểu đầu tiên bước vào hội trường.
Thượng tá Vũ Văn Đại, cán bộ Phòng 6 đến nay vẫn nhớ rõ những ngày làm nhiệm vụ phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC 2017 tại Đà Nẵng.
Cao điểm chỉ diễn ra trong một tuần, nhưng công tác chuẩn bị đã được triển khai từ rất sớm. APEC năm ấy không chỉ là những ngày diễn ra Tuần lễ Cấp cao ở Đà Nẵng mà là chuỗi hoạt động kéo dài suốt năm tại nhiều địa phương, với sự tham dự của lãnh đạo, đại diện 21 nền kinh tế thành viên cùng đông đảo đại biểu quốc tế.
Địa bàn xa nơi đóng quân khiến ngay việc cơ động lực lượng, phương tiện, trang thiết bị đã đặt ra nhiều yêu cầu. Trước cao điểm, cán bộ của đơn vị có mặt tại Đà Nẵng để tiếp tục khảo sát thực địa, rà soát các tuyến, địa điểm và những khu vực liên quan đến hoạt động của các đoàn.
Khi Tuần lễ Cấp cao bắt đầu, lịch trình tiếp xúc, hội đàm, gặp song phương và các hoạt động bên lề nối tiếp nhau. Có những ngày cường độ công việc tăng lên nhiều lần, nhưng mức độ tập trung của người làm nhiệm vụ thì không được phép giảm theo sức lực.
Những kinh nghiệm từ APEC 2017 đang tiếp tục được nghiên cứu phục vụ công tác chuẩn bị cho APEC 2027 tại Phú Quốc. Một địa bàn hải đảo sẽ đặt ra những yêu cầu khác về cơ động lực lượng, phương tiện, trang thiết bị cũng như tổ chức phương án bảo vệ.
Từ Đà Nẵng đến Phú Quốc là một thập niên. Điều kiện, phương tiện và những nguy cơ có thể thay đổi, nhưng những câu hỏi người làm công tác cảnh vệ phải đặt ra vẫn vậy: nguy cơ có thể xuất hiện ở đâu, tình huống nào có khả năng phát sinh và phải chuẩn bị thế nào để điều bất thường không trở thành sự cố.
Không có cơ hội để làm lại
Đại tá Đỗ Xuân Tiệp, Phó Tư lệnh Bộ Tư lệnh Cảnh vệ, nguyên Trưởng phòng 6 gọi công tác bảo vệ sự kiện đặc biệt quan trọng và khách quốc tế là một trong những nhiệm vụ “mũi nhọn, nòng cốt”, có tính chất đặc thù, chuyên biệt của công tác cảnh vệ.
Đại tá Đỗ Xuân Tiệp có nhiều năm trực tiếp chỉ huy đơn vị trước khi đảm nhiệm cương vị Phó Tư lệnh. Khi chúng tôi nói đến những yêu cầu mới đặt ra cho công tác cảnh vệ, câu chuyện không dừng ở những gì đơn vị đã làm được.
Theo anh, cùng với sự phát triển nhanh chóng của khoa học, công nghệ là yêu cầu phải đổi mới tư duy, phương thức công tác. Công tác cảnh vệ phải chuyển mạnh từ ứng phó sang chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa; đồng thời đẩy mạnh làm chủ khoa học kỹ thuật, hiện đại hóa trang thiết bị, ứng dụng công nghệ để nâng cao hệ số an toàn và tối ưu hóa quy trình bảo vệ.
Công tác cảnh vệ phải chuyển mạnh từ ứng phó sang chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa.
Nhưng phương tiện hiện đại đến đâu, yếu tố quyết định cuối cùng vẫn là con người.
Thượng tá Trần Thế Việt nói, một cán bộ Phòng 6 phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thông nghiệp vụ, có khả năng dự báo, nhận định tình hình; đồng thời có sức bền, khả năng chịu áp lực và duy trì sự tập trung trong nhiều giờ, nhiều ngày.
Những phẩm chất ấy không chỉ được hình thành qua đào tạo, huấn luyện mà còn được bồi đắp qua từng lần khảo sát, từng phương án, từng vị trí trực và từng nhiệm vụ thực tế.
Công tác bảo vệ một sự kiện đặc biệt quan trọng cũng không phải công việc của riêng một người hay một đơn vị. Nhiều lực lượng cùng tham gia trong một phương án thống nhất. Một vị trí có thể chỉ là mắt xích nhỏ trong toàn bộ thế trận bảo vệ, nhưng không mắt xích nào được phép vận hành thiếu chính xác.
Bởi khác với nhiều công việc, một sự kiện đặc biệt quan trọng chỉ diễn ra ở một thời điểm nhất định. Một quyết định đưa ra chậm, một sơ suất trong kiểm soát hay một tình huống không được dự liệu đầy đủ đều không có cơ hội quay ngược thời gian để sửa lại.
Có lẽ vì thế, khi hỏi những người lính cảnh vệ về một nhiệm vụ thành công, câu chuyện thường không có những khoảnh khắc kịch tính, không có sự cố. Những tình huống dự phòng được chuẩn bị kỹ lưỡng cuối cùng không phải sử dụng đến.
Những tình huống dự phòng được chuẩn bị kỹ lưỡng, cuối cùng lại không phải sử dụng đến. Với người lính cảnh vệ, đó chính là một phần của thành công.
Một kỳ Đại hội khép lại đúng chương trình. Một đại lễ kết thúc trong tiếng reo vui của hàng vạn người. Một hội nghị quốc tế diễn ra thông suốt. Người dân trở về nhà với những bức ảnh đẹp và ký ức về ngày hội, gần như không biết phía sau đó đã có bao nhiêu phương án được xây dựng, rà soát và vận hành.
Với người làm công tác cảnh vệ, đó lại chính là kết quả họ mong muốn nhất.
Những “điều không xảy ra” ấy nối tiếp qua hàng nghìn nhiệm vụ trong suốt 10 năm, đã góp phần làm nên những chiến công, thành tích đặc biệt xuất sắc để Phòng Bảo vệ sự kiện đặc biệt quan trọng và khách quốc tế được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
