Song hành với những thuận lợi là không ít khó khăn, thách thức, trong đó nổi lên là tình trạng xuất, nhập cảnh trái phép đang diễn biến ngày càng tinh vi, phức tạp, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, bền bỉ và kiên cường của lực lượng chức năng, đặc biệt là Công an xã - những người đang ngày đêm “căng mình” nơi tuyến đầu.
Không giống với những cuộc truy quét hay những chiến công được tuyên dương công khai, cuộc chiến ngăn chặn người xuất - nhập cảnh trái phép nơi biên giới là những bước chân lặng lẽ trong đêm, là sự hy sinh thầm lặng của những CBCS giữa rừng sâu, núi thẳm. Họ không chỉ đấu tranh với tội phạm mà còn đối mặt với những khắc nghiệt của thời tiết, địa hình hiểm trở và cả những cám dỗ, những khó khăn trong đời sống thường nhật.
Trưởng Công an xã kể chuyện phá án xuất nhập cảnh trái phép
Trung tá Lưu Bá Thành, nguyên là Trưởng Công an xã Tú Mịch, huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn, nay là Trưởng Công an xã Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn - chia sẻ: “Mỗi vụ việc là một kỷ niệm khó quên. Việc phát hiện và bắt giữ người xuất nhập cảnh trái phép luôn tiềm ẩn nhiều nguy hiểm, có khi phải phục kích suốt nhiều giờ trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, địa hình hiểm trở. Trong đánh án, không một vụ án nào giống vụ nào. Có vụ tưởng dễ nhưng lại bất ngờ; có vụ tưởng chừng không có manh mối lại bất ngờ thu được kết quả. Mỗi lần thành công là một lần cả tổ thở phào nhẹ nhõm - không phải vì mệt, mà vì không ai bị thương, anh em đều an toàn”.
Để đảm bảo việc phá án thành công, trong tổ tuần tra thường phải có 4 người, số còn lại túc trực tại trụ sở để sẵn sàng phối hợp khi có dấu hiệu người lạ xuất hiện. Để nắm bắt chính xác di biến động, các nhóm chia nhau chốt chặn ở nhiều điểm, cách nhau khoảng nửa cây số, vì các đối tượng thường không đi một đường cố định.
Nhớ lại thời điểm giữ chức Trưởng Công an xã Tú Mịch, Trung tá Thành cho biết: Với vị trí địa lý đặc thù, xã Tú Mịch, huyện Lộc Bình (cũ) - là một trong những địa bàn "nóng" về loại tội phạm này… Địa hình đồi núi hiểm trở, nhiều đường mòn, lối mở không chính thức qua biên giới là điều kiện thuận lợi để các đối tượng phạm tội lợi dụng hoạt động. Trong thời gian đó, các nhóm người tổ chức đưa người xuất, nhập cảnh trái phép hoạt động ngày càng tinh vi, có tổ chức, có sự móc nối giữa các đối tượng trong và ngoài nước, hình thành mạng lưới phức tạp, tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội.
Trước thực trạng trên, Công an xã Tú Mịch đã phát huy vai trò là tuyến đầu trong bảo vệ an ninh biên giới. Với phương châm “bám dân, bám địa bàn, nắm chắc tình hình, chủ động phòng ngừa”, Công an xã đã triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, trong đó đặc biệt chú trọng công tác nắm tình hình địa bàn. Công an xã đã tiến hành rà soát toàn bộ các đường mòn, lối nhỏ, khe núi - những vị trí trọng yếu thường được các đối tượng sử dụng để đưa người qua biên giới. Đồng thời, xác định rõ các điểm dân cư gần biên, các thôn bản có nguy cơ cao bị lôi kéo, móc nối để tổ chức các hoạt động vi phạm pháp luật. Song song với công tác trinh sát, cán bộ Công an xã cũng duy trì hiệu quả việc thu thập, khai thác thông tin từ nhân dân, nhất là các trưởng thôn, người có uy tín. Qua phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, nhiều nguồn tin quý giá từ quần chúng đã giúp lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi tổ chức đưa người xuất, nhập cảnh trái phép.
Đặc biệt, thực hiện Kế hoạch cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm xuất, nhập cảnh trái phép của Công an tỉnh Lạng Sơn, dưới sự chỉ đạo sát sao của đồng chí Trưởng Công an xã, lực lượng Công an xã Tú Mịch đã lên kế hoạch, phương án tăng cường tuần tra, mật phục tại các khu vực phức tạp, tổ chức kiểm tra hành chính, kiểm soát người lạ mặt ra vào địa bàn. “Tại các điểm nóng như xã Tú Mịch (huyện Lộc Bình cũ), nơi có đường biên dài hơn 9km với nhiều lối mở không kiểm soát, địa hình hiểm trở, tình trạng tổ chức đưa người xuất - nhập cảnh trái phép luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Các đối tượng thường xuyên thay đổi đường đi, sử dụng phương tiện môtô, ôtô để tránh bị phát hiện, thậm chí sẵn sàng bỏ lại người và phương tiện để trốn thoát” - Trung tá Lưu Bá Thành nhớ lại.
Cuộc chiến dai dẳng và những nguy cơ tiềm ẩn
Tình trạng xuất - nhập cảnh trái phép không chỉ đơn thuần là hành vi vi phạm pháp luật, mà còn tiềm ẩn những nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và sức khỏe cộng đồng. Lợi dụng đời sống kinh tế khó khăn, sự thiếu hiểu biết pháp luật và nhu cầu việc làm sau đại dịch, các đối tượng trong và ngoài nước móc nối chặt chẽ với nhau, sử dụng mạng xã hội như Zalo, Facebook, WeChat để lôi kéo, môi giới, tổ chức đưa người vượt biên qua các đường mòn, lối mở. Đáng lo ngại hơn, một số người dân địa phương, vì hám lợi, đã tiếp tay cho tội phạm bằng cách dẫn đường, che giấu hoặc vận chuyển người trái phép.
Cuộc chiến này không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng CAND, mà cần sự chung tay, đồng lòng của cả hệ thống chính trị và toàn thể nhân dân. Việc nắm chắc tình hình địa bàn, kịp thời phát hiện các tuyến, điểm trọng yếu có nguy cơ cao là yếu tố then chốt. Trong đó, lực lượng Công an xã - với vai trò gần dân, sát dân tiếp tục phát huy thế mạnh bám địa bàn, hiểu địa hình, huy động sự vào cuộc của các trưởng thôn, người có uy tín và toàn thể cộng đồng dân cư.
“Thời gian tới, lực lượng Công an xã sẽ tiếp tục phát huy vai trò chủ động, tích cực bám nắm địa bàn, nâng cao hiệu quả công tác trinh sát cơ bản, tăng cường phối hợp liên ngành, khai thác tốt nguồn tin từ nhân dân, kiên quyết đấu tranh, triệt phá các đường dây, ổ nhóm tội phạm, đặc biệt là tội phạm tổ chức xuất, nhập cảnh trái phép qua biên giới. Qua đó, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ bình yên cuộc sống của nhân dân nơi biên cương Tổ quốc”, lãnh đạo Phòng Quản lý xuất nhập cảnh, Công an tỉnh Lạng Sơn cho biết.
Ác mộng từ vượt biên trái phép 
Xây dựng hệ thống phần mềm giám sát người vượt biên trái phép 
