Chính quyền và nhân dân tỉnh Bạc Liêu đã có nhiều cố gắng để tạo dựng nên một liên hoan văn hóa tầm cỡ với nội dung phong phú và hấp dẫn. Tuy nhiên, sau khi Festival kết thúc, trên một số phương tiện truyền thông đã xuất hiện những ý kiến khác nhau đề cập tới việc xây dựng các công trình phục vụ hoạt động văn hóa này. Để rộng đường dư luận, xin giới thiệu cùng bạn đọc bài trả lời phỏng vấn của bà Lê Thị Ái Nam, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu, Trưởng BTC Festival Đờn ca tài tử quốc gia lần thứ I - Bạc Liêu 2014.
PV: Kinh phí chi cho các hoạt động của Festival Đờn ca tài tử quốc gia đã được lấy từ nguồn nào, thưa bà?
Bà Lê Thị Ái Nam: Trước hết, BTC Festival Đờn ca tài tử quốc gia lần thứ I – Bạc Liêu 2014 chính thức thông báo là không có việc chi hơn 2.000 tỷ đồng cho Festival Đờn ca tài tử. Còn kinh phí chi cho các hoạt động của Festival Đờn ca tài tử quốc gia thì quan điểm của BCĐ, BTC Festival và Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh chủ yếu chi từ nguồn vận động tài trợ.
Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIV và các NQ của HĐND tỉnh, Bạc Liêu đã quan tâm đầu tư phần lớn nguồn vốn của tỉnh, nguồn thu XSKT, nguồn vốn hỗ trợ của Trung ương và xúc tiến đầu tư từ các thành phần kinh tế để đầu tư các công trình kết cấu hạ tầng phát triển kinh tế - xã hội. Trong đó có rất nhiều công trình phục vụ dân sinh như: Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bạc Liêu (2 giai đoạn) 275 tỷ đồng, trang thiết bị bệnh viện 491 tỷ đồng (đã thực hiện được hơn 100 tỷ đồng); 6 bệnh viện tuyến huyện 459 tỷ đồng, trang thiết bị y tế BV tuyến huyện 67 tỷ; đầu tư kéo điện về nông thôn phục vụ cho dân 209 tỷ, trong đó vốn ngân sách tỉnh là 50 tỷ đồng (tỷ lệ hộ dùng điện của Bạc Liêu hiện nay là 97%); đầu tư xây dựng trường học 807 tỷ đồng; xây dựng các công trình giao thông 964 tỷ đồng; trạm y tế xã; và các công trình văn hóa, thể thao khác,… vừa phục vụ nhu cầu phát triển mọi mặt của tỉnh, tạo điều kiện thu hút đầu tư, phát triển du lịch, vừa phục vụ nhu cầu phúc lợi xã hội và hưởng thụ văn hóa tinh thần cho nhân dân trong tỉnh. Trong đó, có một số công trình lẽ ra phải được xây dựng từ lâu, nhưng do khó khăn nguồn lực nên Bạc Liêu chậm đầu tư so với các tỉnh trong khu vực như: Hồ bơi, Nhà thi đấu đa năng, sân vận động, trung tâm hội chợ; bảo tàng, rạp chiếu phim, rạp hát (theo QĐ 80 của Thủ tướng về phê duyệt quy hoạch các thiết chế văn hóa cấp tỉnh)… nhằm phục vụ phát triển kinh tế - xã hội lâu dài của tỉnh và phục vụ nhu cầu hưởng thụ của nhân dân.
Trong hơn 20 danh mục dự án và công trình được tỉnh xác định tập trung chỉ đạo thực hiện thời gian qua, có 10 dự án là mời gọi đầu tư thuộc lĩnh vực kinh tế, dịch vụ, du lịch; tỉnh đã phân công cán bộ phụ trách đôn đốc các nhà đầu tư hoàn thành sớm tiến độ để phục vụ cho nhu cầu phát triển du lịch của tỉnh theo tinh thần NQ 02 của Tỉnh ủy về đẩy mạnh phát triển du lịch (Khu du lịch Hồ Nam, Khu nhà Công tử Bạc Liêu, khu vui chơi, giải trí Ôtô Bảo Toàn; Nhà máy Điện gió giai đoạn II; khu Quán âm Phật đài …).
Còn lại các công trình khác là nhằm phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, giao thông, chống biến đổi khí hậu của tỉnh, nhu cầu hưởng thụ văn hoá – nghệ thuật và tập luyện thể thao của nhân dân trước mắt và lâu dài như: Trung tâm Hội chợ - triển lãm; kè Nhà Mát; kè sông Bạc Liêu; đường Hùng Vương, Nguyễn Văn Linh, Võ Văn Kiệt, Bạch Đằng và Cao Văn Lầu …. Cụ thể: Đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ, tượng đài sự kiện Mậu Thân cũng khánh thành vào dịp này nhằm tri ân các anh hùng liệt sỹ đã hy sinh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, hai công trình trên nguồn vốn tỉnh vận động là chủ yếu; công trình Nhà thi đấu đa năng nhằm phục vụ nhu cầu tập luyện và phát triển thể thao, nhất là thể thao thành tích cao của tỉnh nhằm thực hiện tốt NQ 08 của Bộ Chính trị và Chỉ thị số 12 của Tỉnh ủy về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, tạo bước phát triển về thể dục, thể thao từ nay đến năm 2020; công trình Quảng trường Hùng Vương đã được triển khai thực hiện từ năm 2009 nhằm phục vụ lâu dài cho sự phát triển của tỉnh và góp phần xây dựng TP Bạc Liêu trở thành đô thị loại II, thành phố “xanh – sạch - đẹp và văn minh” theo tinh thần NQ 01 của Tỉnh ủy; đường Cao Văn Lầu, kè Nhà Mát là phục vụ cho chống biến đổi khí hậu và giao thông đi lại của người dân, đồng thời cũng phục vụ phát triển du lịch... Vì vậy, các công trình đã được xác định là phục vụ phát triển KTXH, sản xuất, đời sống của nhân dân và có liên kết phục vụ Festival.
Trong đó, chỉ có hai công trình trước mắt trực tiếp phục vụ hoạt động Festival và cũng phục vụ lâu dài cho sự phát triển của tỉnh đó là: Khu lưu niệm nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ và nhạc sĩ Cao Văn Lầu đã tổ chức khánh thành, với tổng mức đầu tư 70 tỷ đồng (trong đó giải phóng mặt bằng gần 10 tỷ đồng); Trung tâm Triển lãm văn hoá – nghệ thuật và Nhà hát Cao Văn Lầu tổng mức đầu tư 222 tỷ đồng, đã triển khai các gói thầu xây lắp trị giá gần 90 tỷ đồng. Công trình Trung tâm Triển lãm văn hóa, nghệ thuật và Nhà hát Cao Văn Lầu dự kiến sẽ tổ chức một số hoạt động trong Festival, nhưng phải mất nhiều thời gian về thủ tục xây dựng cơ bản, kỹ thuật xây dựng phức tạp, độ khó cao do kiến trúc công trình mới nên đến nay chỉ hoàn thành được phần thô của công trình nhằm tăng vẻ mỹ quan, quy hoạch tổng thể của Quảng trường; các hoạt động của Festival đã được chuyển sang thự hiện tại Nhà thi đấu đa năng và một số địa điểm khác. Các gói thầu còn lại sẽ triển khai thực hiện đúng quy định, theo phân kỳ đầu tư và nguồn lực đã được xác định. Khi công trình hoàn thành sẽ phục vụ cho Hội nghị, triển lãm, tổ chức biểu diễn nghệ thuật phục vụ công chúng và Công ty Lê Quí Dương đã đặt vấn đề với tỉnh sẽ hợp tác để khai thác nhà hát, thu hút các tour du lịch kết hợp hội nghị, hội thảo …
PV: Còn đối với việc đầu tư xây dựng 13 tuyến đường ôtô về trung tâm xã và công trình biểu tượng văn hóa của tỉnh. Vấn đề này đã qua tỉnh đã chỉ đạo và thực hiện như thế nào, thưa bà?
Bà Lê Thị Ái Nam: Dự án đường về trung tâm xã đã được thực hiện hoàn thành 37 xã. Hiện nay, Bạc Liêu còn 13/50 xã ôtô chưa đến được trung tâm, trong đó có nhiều cây cầu lớn nên cần vốn đầu tư khoảng 800 tỉ đồng; tuyến đường về trung tâm xã chủ yếu thực hiện từ nguồn vốn Trung ương hỗ trợ; dự án này đã được Bộ KH&ĐT tổng hợp trình Chính phủ hỗ trợ từ nguồn vốn trái phiếu Chính phủ giai đoạn 2016- 2020, nhưng do thắt chặt đầu tư công nên các công trình này chưa được phân bổ vốn trái phiếu Chính phủ. Tuy nhiên, do yêu cầu phục vụ phát triển KTXH và nhu cầu đi lại của người dân, tỉnh nhiều lần kiến nghị TW hỗ trợ sớm từ nguồn vốn mục tiêu hoặc cho cơ chế tạm ứng vốn thực hiện, nhưng trong điều kiện khó khăn chung, kiến nghị này chưa được giải quyết.
Đối với công trình biểu tượng văn hóa của tỉnh (cây đàn kìm cách điệu) phần xây dựng có tổng mức hơn 8,2 tỷ đồng (gồm các hạng mục cây đàn kìm, đài sen, hồ nước, phun nước nghệ thuật, hệ thống ánh sáng đèn led…); hạng mục còn lại là đấu thầu lát đá tự nhiên của quảng trường 6,75 tỷ đồng.
PV: Gần đây, Bạc Liêu nêu lên quan điểm “Bạc Liêu đi lên từ văn hóa”. Vì sao?
Bà Lê Thị Ái Nam: Trước hết phải khẳng định, một địa phương muốn phát triển đi lên, phải khai thác tổng hợp tất cả các tiềm năng, lợi thế của mình. Nhưng trong các tiềm năng và lợi thế đó phải xác định tiềm năng lợi thế gì là chính, cách đi lên phải như thế nào?
Suy cho cùng, muốn giàu lên thì kinh tế phải mạnh và phải tùy đặc điểm riêng mà mỗi địa phương có cách đi riêng. Bạc Liêu cũng vậy, muốn phát triển đi lên dứt khoát phải phát triển kinh tế. Nhưng muốn phát triển kinh tế lại phải hội đủ các điều kiện cần và đủ, trong khi Bạc Liêu lại nghèo, nguồn lực có hạn; xa trung ương, xa các trung tâm kinh tế của quốc gia, hạ tầng giao thông còn nhiều bất cập, mời gọi được một nhà đầu tư đến với Bạc Liêu là một điều không phải dễ dàng gì.
Nói Bạc Liêu đi lên từ văn hoá là nói về cách đi lên của Bạc Liêu, cách để kinh tế Bạc Liêu phát triển, tuyệt nhiên không có nghĩa là không quan tâm đến phát triển kinh tế. Trái lại, phải rất quan tâm đến phát triển kinh tế. Điều này, trong ý kiến phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc sáng 25-4, Thủ tướng Chính phủ cũng đã hết sức quan tâm và lưu ý: “Trong kinh tế có văn hóa, trong văn hóa có kinh tế”. Quan điểm của BTV Tỉnh ủy là một nền kinh tế Bạc Liêu mạnh, một Bạc Liêu giàu có mới chính là mục tiêu phấn đấu của Bạc Liêu; mặt khác, một khi kinh tế có hàm lượng văn hóa cao thì sẽ góp phần cho kinh tế phát triển bền vững. Tại lễ khai mạc Festival Đờn ca tài tử quốc gia, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã phát biểu: “Lễ hội cũng là tiền đề để tỉnh Bạc Liêu triển khai thực hiện định hướng phát triển, đi lên từ văn hóa; là dịp để bạn bè trong và ngoài nước thắm thêm tình người, tình đất nơi đây, để thêm tình cảm, thêm trách nhiệm, chung tay góp sức xây dựng, nâng cao đời sống mọi mặt của những người dân…”.
Khi đời sống vật chất khá lên, nhu cầu đi tham quan, du lịch, tìm hiểu văn hoá các vùng miền của người dân ngày càng cao. Tận dụng cơ hội đó, Bạc Liêu phải phát huy thế mạnh về văn hóa để phát triển du lịch, ngành kinh tế được xác định là mũi nhọn đột phá; phải đặc biệt quan tâm xây dựng phong cách người Bạc Liêu hiếu khách, văn minh, lịch thiệp; nâng cao văn hoá giao tiếp, ứng xử, văn hoá công sở, văn hoá du lịch, văn hoá đối ngoại cho cán bộ và người dân... Những yếu tố ấy phải được khơi dậy và phát huy, tạo nên “sức hấp dẫn rất Bạc Liêu” để thu hút du khách đến với Bạc Liêu và thúc đẩy phát triển kinh tế du lịch, mời gọi hợp tác, đầu tư các lĩnh vực khác của tỉnh.
Thực tế, Dự án Điện gió Bạc Liêu đã hoàn thành giai đoạn 1 và hòa vào lưới điện quốc gia; Nhà máy Chế biến gạo Vĩnh Lộc Hồng Dân, công suất 200 ngàn tấn/năm; Khu vui du lịch Ôtô Bảo Toàn; Khu du lịch sinh thái Hồ Nam; Nhà máy Bao bì; Nhà máy Bia Sài Gòn - Bạc Liêu; Công ty Nuôi tôm Hải Nguyên và huy động hơn 530 tỷ đồng từ các doanh nghiệp, Tập đoàn kinh tế trong, ngoài tỉnh phục vụ cho công tác đền ơn đáp nghĩa, giảm nghèo và an sinh xã hội... và còn các công trình, dự án đầu tư khác mà Bạc Liêu đã và đang triển khai chính là nhờ vào sự mời gọi, thu hút đầu tư của Bạc Liêu theo hướng đề cao yếu tố văn hóa, đề cao nhân tâm, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội của tỉnh phát triển
