Với nhiều yếu tố tác động cả về tình cảm cũng như chính trị, kết quả cuộc đua vào chiếc ghế tổng thống lần này được đánh giá là rất khó dự đoán…
Có thể nói, thảm kịch hàng không tại
Theo đó, quyền hành của người đứng đầu đất nước sẽ được tạm chuyển giao cho Chủ tịch Hạ viện Bronislaw Komorowski. Nhân vật này theo hiến pháp sẽ có một thời hạn 2 tuần để ấn định ngày tổ chức bầu cử tổng thống trước thời hạn. Bầu cử sẽ được tổ chức trong vòng 60 ngày kể từ khi có công bố chính thức, với điều kiện phải diễn ra trước thời điểm cuối tháng 6/2010.
Ban đầu người ta hy vọng, thời điểm bầu cử sẽ được công bố trước ngày 17/4. Tuy nhiên, quyền Tổng thống Komorowski đã không kịp thỏa thuận được về thời hạn với các phe phái trong Quốc hội: thủ lĩnh các đảng phái phần lớn đều bận bịu với việc tổ chức quốc tang.
Chính vì vậy, việc công bố thời điểm bầu cử đã được dời cho đến hết tuần lễ quốc tang. Ngày 21/4, quyền Tổng thống Komorowski mới chính thức tuyên bố, vòng đầu tiên của cuộc bầu cử Tổng thống Ba Lan sẽ diễn ra vào ngày 20/6/2010. Còn theo Hiến pháp Ba Lan, nếu không có ứng cử viên nào giành được quá 50% số phiếu bầu trong vòng đầu, vòng thứ hai có thể được tổ chức vào ngày 4/7.
Ý kiến chung của các nhà quan sát đều cho rằng, khó có thể dự đoán kết quả của cuộc bầu cử lần này. Yếu tố chính hiện nay ảnh hưởng đến cục diện chính trị tại Ba Lan chính là tâm trạng đau thương chung từ thảm kịch bất ngờ vào ngày 10/4. Nỗi đau này dường như có tác động đoàn kết mọi công dân Ba Lan, nhưng mặt khác yếu tố tình cảm này lại gây ra một tình cảnh tương đối lộn xộn.
Cho tới thời điểm này, danh sách các ứng cử viên tham gia cuộc đua vào chiến ghế tổng thống Ba Lan vẫn chưa hoàn tất, còn cơ hội giành chiến thắng của các ứng cử viên cũng đặc biệt khó dự đoán.
Thảm kịch ngày 10/4 đã gây ra một tổn thất lớn cho phe đối lập Ba Lan, khi họ bị mất một lúc hai ứng cử viên nặng ký cho chiếc ghế tổng thống. Ngoài Tổng thống Lech Kaczynski là thủ lĩnh đảng Luật pháp và công lý (PIS), trên chiếc máy bay TU-154 bị rơi còn có cả Jerzy Szmajdzinski, cựu Bộ trưởng Quốc phòng, đồng thời là ứng cử viên tổng thống của liên minh cánh tả.
Thậm chí trước vụ tai nạn máy bay vừa qua, cơ hội thắng cử của Szmajdzinski còn được đánh giá cao hơn khả năng tái đắc cử của Lech Kaczynski. Sau thất bại nặng nề tại cuộc bầu cử Quốc hội năm 2007, PIS đã chuyển sang hàng ngũ phe đối lập, và vẫn chưa thể giành lại được tỉ lệ ủng hộ mà đảng này đã mất vào tay đảng "Cương lĩnh công dân" (PO) cầm quyền của Komorowski.
Mọi chuyện giờ đây đã thay đổi hoàn toàn. Liên minh cánh tả sau khi mất ứng cử viên thỏa hiệp duy nhất của mình lại đang đứng trước nguy cơ bị chia rẽ. Chưa kể theo như một thủ lĩnh cánh tả là cựu Tổng thống Aleksander Kwasniewski, còn có 2 ứng cử viên khác của phe này được coi là có khả năng thay thế cho Szmajdzinski cũng thiệt mạng cùng với ông ta trên cùng chuyến bay trên.
Ông Jaroslaw Kaczynski.
Mặt khác theo báo chí Ba Lan, nỗi thương xót trên toàn quốc đối với vị Tổng thống xấu số Lech Kaczynski đã có tác động khiến vị thế của PIS được nâng lên đáng kể. Lợi thế này còn được nâng lên nhiều hơn nếu như có sự tham gia tranh cử của người anh em song sinh Jaroslaw Kaczynski của vị Tổng thống quá cố, từng là cựu Thủ tướng Ba Lan và hiện là thủ lĩnh của PIS.
Khả năng Jaroslaw sẽ đại diện cho PIS trong cuộc bầu cử tổng thống lần này là tương đối cao, do ứng cử viên duy nhất từ PIS có thể thay thế cho ông này - Thượng nghị sĩ Zbigniew Romaszewski - vẫn có uy tín chính trị thua sút đáng kể so với cựu Thủ tướng.
Nhưng bản thân Chủ tịch Jaroslaw cũng như tất cả các quan chức đại diện khác của ông hiện vẫn chưa đưa ra tuyên bố chính thức nào về việc sẽ ra tranh cử tổng thống. Theo như lời những người thân cận với Jaroslaw, ông này vẫn đang bị sốc nặng vì cái chết của người em trai.
Trong bối cảnh chỉ số uy tín của PIS bắt đầu tăng, tình hình tranh cử của đảng
Tuy nhiên đến cuối tháng 1 vừa qua, Tusk tuyên bố sẽ không ra tranh cử tổng thống, đồng thời bày tỏ hy vọng sẽ tiếp tục nắm giữ chiếc ghế thủ tướng, trong trường hợp ứng cử viên của PO thắng cử. Sau bước ngoặt này,
Nhưng với biến cố bất ngờ vừa qua, việc phải tạm lên nắm chiếc ghế nóng quyền Tổng thống vô hình trung lại trở thành một sức ép không nhỏ đối với Komorowski. Bất cứ một sai lầm nào trên cương vị tạm thời này cũng có khả năng khiến cho Komorowski phải trả giá.
Với việc thời điểm bầu cử được chính thức công bố, thời gian cho những suy tính và phân vân có lẽ đã không còn. Kể từ mốc thời gian này, các đảng phái tại Ba Lan chỉ có 5 ngày để chính thức đề cử các ứng cử viên của mình, tiếp đó là một tuần để thu thập đủ 100 ngàn chữ ký ủng hộ nộp lên Ủy ban Bầu cử quốc gia theo quy định