Ba Lan: Bắt đầu cuộc đua vào ghế Tổng thống

Cả nước Ba Lan hiện vẫn chưa hết bàng hoàng sau thảm kịch hàng không dẫn tới cái chết bất ngờ của đương kim Tổng thống Lech Kaczynski. Tuy nhiên, cuộc sống vẫn phải tiếp diễn. Người dân nước này sẽ phải lựa chọn ra được một nguyên thủ mới, thay thế cho vị tổng thống tiền nhiệm xấu số.

Với nhiều yếu tố tác động cả về tình cảm cũng như chính trị, kết quả cuộc đua vào chiếc ghế tổng thống lần này được đánh giá là rất khó dự đoán…

Có thể nói, thảm kịch hàng không tại Smolensk đã làm thay đổi hoàn toàn bối cảnh chính trị của Ba Lan. "Tương quan lực lượng" trên chính trường đã có những thay đổi chỉ sau một bi kịch, dẫn tới sự ra đi bất ngờ của đương kim Tổng thống Lech Kaczynski. Những gì có thể được xác định cho đến lúc này vẫn chỉ là những quy định từ trước trong hiến pháp.

Theo đó, quyền hành của người đứng đầu đất nước sẽ được tạm chuyển giao cho Chủ tịch Hạ viện Bronislaw Komorowski. Nhân vật này theo hiến pháp sẽ có một thời hạn 2 tuần để ấn định ngày tổ chức bầu cử tổng thống trước thời hạn. Bầu cử sẽ được tổ chức trong vòng 60 ngày kể từ khi có công bố chính thức, với điều kiện phải diễn ra trước thời điểm cuối tháng 6/2010.   

Ban đầu người ta hy vọng, thời điểm bầu cử sẽ được công bố trước ngày 17/4. Tuy nhiên, quyền Tổng thống Komorowski đã không kịp thỏa thuận được về thời hạn với các phe phái trong Quốc hội: thủ lĩnh các đảng phái phần lớn đều bận bịu với việc tổ chức quốc tang.

Chính vì vậy, việc công bố thời điểm bầu cử đã được dời cho đến hết tuần lễ quốc tang. Ngày 21/4, quyền Tổng thống Komorowski mới chính thức tuyên bố, vòng đầu tiên của cuộc bầu cử Tổng thống Ba Lan sẽ diễn ra vào ngày 20/6/2010. Còn theo Hiến pháp Ba Lan, nếu không có ứng cử viên nào giành được quá 50% số phiếu bầu trong vòng đầu, vòng thứ hai có thể được tổ chức vào ngày 4/7.

Ý kiến chung của các nhà quan sát đều cho rằng, khó có thể dự đoán kết quả của cuộc bầu cử lần này. Yếu tố chính hiện nay ảnh hưởng đến cục diện chính trị tại Ba Lan chính là tâm trạng đau thương chung từ thảm kịch bất ngờ vào ngày 10/4. Nỗi đau này dường như có tác động đoàn kết mọi công dân Ba Lan, nhưng mặt khác yếu tố tình cảm này lại gây ra một tình cảnh tương đối lộn xộn.

Cho tới thời điểm này, danh sách các ứng cử viên tham gia cuộc đua vào chiến ghế tổng thống Ba Lan vẫn chưa hoàn tất, còn cơ hội giành chiến thắng của các ứng cử viên cũng đặc biệt khó dự đoán.

Thảm kịch ngày 10/4 đã gây ra một tổn thất lớn cho phe đối lập Ba Lan, khi họ bị mất một lúc hai ứng cử viên nặng ký cho chiếc ghế tổng thống. Ngoài Tổng thống Lech Kaczynski là thủ lĩnh đảng Luật pháp và công lý (PIS), trên chiếc máy bay TU-154 bị rơi còn có cả Jerzy Szmajdzinski, cựu Bộ trưởng Quốc phòng, đồng thời là ứng cử viên tổng thống của liên minh cánh tả.

Thậm chí trước vụ tai nạn máy bay vừa qua, cơ hội thắng cử của Szmajdzinski còn được đánh giá cao hơn khả năng tái đắc cử của Lech Kaczynski. Sau thất bại nặng nề tại cuộc bầu cử Quốc hội năm 2007, PIS đã chuyển sang hàng ngũ phe đối lập, và vẫn chưa thể giành lại được tỉ lệ ủng hộ mà đảng này đã mất vào tay đảng "Cương lĩnh công dân" (PO) cầm quyền của Komorowski.

Mọi chuyện giờ đây đã thay đổi hoàn toàn. Liên minh cánh tả sau khi mất ứng cử viên thỏa hiệp duy nhất của mình lại đang đứng trước nguy cơ bị chia rẽ. Chưa kể theo như một thủ lĩnh cánh tả là cựu Tổng thống Aleksander Kwasniewski, còn có 2 ứng cử viên khác của phe này được coi là có khả năng thay thế cho Szmajdzinski cũng thiệt mạng cùng với ông ta trên cùng chuyến bay trên. 

Ông Jaroslaw Kaczynski.

Ông Jaroslaw Kaczynski.

Mặt khác theo báo chí Ba Lan, nỗi thương xót trên toàn quốc đối với vị Tổng thống xấu số Lech Kaczynski đã có tác động khiến vị thế của PIS được nâng lên đáng kể. Lợi thế này còn được nâng lên nhiều hơn nếu như có sự tham gia tranh cử của người anh em song sinh Jaroslaw Kaczynski của vị Tổng thống quá cố, từng là cựu Thủ tướng Ba Lan và hiện là thủ lĩnh của PIS.

Khả năng Jaroslaw sẽ đại diện cho PIS trong cuộc bầu cử tổng thống lần này là tương đối cao, do ứng cử viên duy nhất từ PIS có thể thay thế cho ông này - Thượng nghị sĩ Zbigniew Romaszewski - vẫn có uy tín chính trị thua sút đáng kể so với cựu Thủ tướng.

Nhưng bản thân Chủ tịch Jaroslaw cũng như tất cả các quan chức đại diện khác của ông hiện vẫn chưa đưa ra tuyên bố chính thức nào về việc sẽ ra tranh cử tổng thống. Theo như lời những người thân cận với Jaroslaw, ông này vẫn đang bị sốc nặng vì cái chết của người em trai.

Trong bối cảnh chỉ số uy tín của PIS bắt đầu tăng, tình hình tranh cử của đảng PO cầm quyền cũng có những thay đổi căn bản. Vào đầu năm 2010, ứng cử viên duy nhất của phe này trong cuộc bầu cử tổng thống chính là đương kim Thủ tướng Donald Tusk. Cần biết là kết quả thăm dò vào thời điểm một năm trước khi bầu cử, có tới 1/3 cử tri Ba Lan cho biết sẵn sàng bỏ phiếu cho Donald Tusk, so với con số chỉ có 17% ủng hộ cho Lech Kaczynski.

Tuy nhiên đến cuối tháng 1 vừa qua, Tusk tuyên bố sẽ không ra tranh cử tổng thống, đồng thời bày tỏ hy vọng sẽ tiếp tục nắm giữ chiếc ghế thủ tướng, trong trường hợp ứng cử viên của PO thắng cử. Sau bước ngoặt này, PO đã quyết định chọn Bronislaw Komorowski làm ứng cử viên duy nhất của đảng mình. Cho đến trước vụ tai nạn máy bay, Komorowski vẫn được coi là ứng cử viên có triển vọng nhất có thể thay thế Lech Kaczynski.

Nhưng với biến cố bất ngờ vừa qua, việc phải tạm lên nắm chiếc ghế nóng quyền Tổng thống vô hình trung lại trở thành một sức ép không nhỏ đối với Komorowski. Bất cứ một sai lầm nào trên cương vị tạm thời này cũng có khả năng khiến cho Komorowski phải trả giá.

Với việc thời điểm bầu cử được chính thức công bố, thời gian cho những suy tính và phân vân có lẽ đã không còn. Kể từ mốc thời gian này, các đảng phái tại Ba Lan chỉ có 5 ngày để chính thức đề cử các ứng cử viên của mình, tiếp đó là một tuần để thu thập đủ 100 ngàn chữ ký ủng hộ nộp lên Ủy ban Bầu cử quốc gia theo quy định

Hồng Sơn (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.