Theo đó, giáo sư Diêm Học Thông chỉ rõ, AI sẽ trở thành yếu tố có ảnh hưởng quyết định tới trật tự quốc tế trong thập niên tới. Công nghệ số đang tạo ra không gian mạng, khiến cạnh tranh giữa các nước lớn diễn ra đồng thời trong cả không gian địa lý truyền thống và không gian mạng, trong đó, cạnh tranh trên không gian mạng ngày càng giữ vai trò trung tâm.
Giáo sư Diêm Học Thông khẳng định: "Quan hệ giữa các nước ASEAN, cũng như quan hệ giữa ASEAN với Trung Quốc, sẽ ngày càng được định hình bởi công nghệ cao và an ninh mạng sẽ trở thành nền tảng của an ninh quốc gia".
Đặc biệt, ông nhấn mạnh một trong những nguy cơ lớn nhất hiện nay là việc AI ngày càng được ứng dụng trong lĩnh vực quân sự, nhất là trong các hệ thống phân tích và hỗ trợ ra quyết định liên quan đến vũ khí hạt nhân. Ông cảnh báo, rằng nếu AI trở thành chủ thể đưa ra quyết định cuối cùng về việc có khai hỏa hay không, hậu quả sẽ rất nguy hiểm.
Trong bối cảnh ấy, cả Trung Quốc và Mỹ đều nhận thức rõ mức độ nghiêm trọng của vấn đề và đã thiết lập các cơ chế đối thoại nhằm xác định những lĩnh vực cần duy trì hợp tác, đồng thời xây dựng các lằn ranh để bảo đảm cạnh tranh giữa các cường quốc không vượt khỏi tầm kiểm soát và leo thang thành khủng hoảng.
Bên cạnh đó, giáo sư Diêm Học Thông cho rằng, điều quan trọng không chỉ là làm chủ tri thức mà còn là làm chủ AI và cần cải cách giáo dục để giúp thế hệ trẻ có đủ năng lực làm chủ công nghệ mới.
Cũng trong khuôn khổ AFF, tại phiên toàn thể thứ ba với chủ đề "Ứng dụng AI trong ASEAN: Không để ai bỏ lại phía sau", Ngoại trưởng Hàn Quốc Cho Hyun đã phát biểu trực tuyến, khẳng định thách thức lớn nhất của kỷ nguyên AI là bảo đảm mọi tầng lớp xã hội đều được tiếp cận và thụ hưởng lợi ích, chứ không chỉ dừng lại ở những đột phá kỹ thuật hay giá trị kinh tế.
Chia sẻ về tầm nhìn AI, tiến sĩ Mehdi Snene, Cố vấn Cấp cao cho Đặc phái viên của Tổng Thư ký Liên hợp quốc thuộc Văn phòng Liên hợp quốc về Công nghệ số và Công nghệ mới nổi nêu rõ, không tồn tại một tầm nhìn AI duy nhất.
Đánh giá cao việc ASEAN đặt tính bao trùm vào trung tâm của chuyển đổi số, ông Cho Hyun mong muốn đưa ASEAN thành đối tác trọng tâm trong hợp tác AI toàn cầu, đồng thời nhắc tới các sáng kiến thiết thực nhằm thu hẹp khoảng cách số như dự án hạ tầng tính toán tại Indonesia hay Học viện Kỹ thuật số ASEAN - Hàn Quốc vừa khai trương cơ sở tại Việt Nam.
Chia sẻ về tầm nhìn AI, tiến sĩ Mehdi Snene, Cố vấn Cấp cao cho Đặc phái viên của Tổng Thư ký Liên hợp quốc thuộc Văn phòng Liên hợp quốc về Công nghệ số và Công nghệ mới nổi nêu rõ, không tồn tại một tầm nhìn AI duy nhất.
“Sự đa dạng trong cách tiếp cận của các nước ASEAN chính là một lợi thế để phát triển thế mạnh riêng và bổ trợ lẫn nhau. Để tận dụng sức mạnh này, ASEAN cần xây dựng một cơ chế quản trị chung và thể hiện tiếng nói thống nhất tại các diễn đàn toàn cầu về AI", tiến sĩ Mehdi Snene nêu quan điểm.
Trong khi đó, bà Leonie Mader, chuyên gia AI thuộc Quỹ KAS (Đức) và ông Darmain Segaran, Trưởng bộ phận AI Policy Lab thuộc Văn phòng AI Quốc gia Malaysia, cho rằng ASEAN cần ưu tiên phát triển mô hình AI phù hợp với nhu cầu, kết nối và tương thích giữa các hệ thống, dựa trên định hướng chính sách và năng lực của từng quốc gia. Đặc biệt, bà Leonie Mader khuyến nghị các nước ASEAN nên tiếp cận quản trị AI dựa trên việc đánh giá mức độ rủi ro, tương tự cốt lõi của Đạo luật AI của Liên minh châu Âu (EU).
Đối với Việt Nam, ông Nguyễn Ánh Dương, Trưởng phòng Nghiên cứu Tổng hợp và Hội nhập Quốc tế (Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược thuộc Ban Chính sách, chiến lược Trung ương), nhận định rằng Việt Nam có lợi thế của “người đi sau” khi tiếp cận trực tiếp công nghệ mới. Dù vẫn cần giải quyết các rào cản liên quan đến chi phí triển khai AI quy mô lớn, Việt Nam đang tích cực xây dựng khung pháp lý cho lĩnh vực mới mẻ này.
