ASEAN cần nắm bắt cơ hội và quản lý hiệu quả công nghệ, AI
Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone khẳng định, AFF đã trở thành một nền tảng quan trọng để cùng trao đổi quan điểm và chia sẻ các cách tiếp cận chung, nhằm ứng phó với những thách thức mới nổi trong khu vực và toàn cầu.
Thủ tướng Lào chia sẻ bốn yếu tố vì một ASEAN tương lai. Thứ nhất, cần tiếp tục thúc đẩy các nguyên tắc chung và phương cách ASEAN, giữ vững vai trò tiên phong và trung tâm của ASEAN, đề cao hợp tác đa phương và duy trì hòa bình, an ninh và ổn định trong khu vực.
Thứ hai, cần củng cố tự cường toàn diện của ASEAN để ứng phó tốt hơn với các thách thức và nắm bắt cơ hội từ các xu thế mới trên toàn cầu, đặc biệt là trong kỷ nguyên mà công nghệ số và trí tuệ nhân tạo. Ngoài ứng dụng vào nông nghiệp, xử lý thiên tai, biến đổi khí hậu, các bên cần quản lý hiệu quả các công nghệ này, tránh việc tạo ra sự bất bình đẳng và bất ổn định thị trường.
Thứ ba, cần tiếp tục củng cố hợp tác trong hội nhập toàn diện và kết nối toàn diện trên đường bộ, đường biển và hàng không, cũng như thông qua việc xây dựng các mạng lưới logistics và hạ tầng.
Thứ tư, cần củng cố hợp tác nội khối để đảm bảo an ninh năng lượng bằng cách thúc đẩy quá trình chuyển dịch sang năng lượng tái tạo, năng lượng sạch và các nguồn năng lượng thay thế, bao gồm thủy điện và điện gió, nhằm giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch cũng như khí đốt.
“Tôi tin tưởng rằng tương lai của ASEAN chúng ta sẽ được định hình bởi tầm nhìn của chúng ta, sự đoàn kết của chúng ta, hợp tác của chúng ta và khả năng thích ứng của chúng ta”, Thủ tướng Sonexay Siphandone nhấn mạnh.
ASEAN cần tận dụng vị trí chiến lược như cửa ngõ của các tuyến hàng hải quốc tế
Theo Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul, ASEAN phải tận dụng các lợi thế chiến lược của mình. Trong hơn một thập kỷ qua, ASEAN đã thành công, và sự thành công đó chính là sự gắn kết giữa lợi ích quốc gia và lợi ích khu vực.
Thủ tướng Thái Lan nhấn mạnh, tự do hóa và mở cửa phải là một trong những chương trình nghị sự quan trọng trong thời gian tới, theo hướng mở rộng hơn nữa. Mở cửa đồng nghĩa với việc tận dụng vị trí chiến lược của mình như một cửa ngõ của các tuyến hàng hải quốc tế.
Thủ tướng Thái Lan bày tỏ, nước này cũng rất mong chờ khuôn khổ hợp tác kinh tế số trong năm nay, để khơi thông nguồn lực và tiềm năng của nền kinh tế số ASEAN, đặt ASEAN ở vị trí trung tâm, tiếp tục thúc đẩy ý tưởng xây dựng và củng cố cơ sở hạ tầng kết nối trong khu vực, bao gồm hợp tác với Việt Nam và các nước ASEAN, nhằm duy trì ổn định chuỗi cung ứng và giảm thiểu tác động từ các cú sốc bên ngoài.
Thái Lan cũng sẵn sàng chia sẻ và hỗ trợ năng lực, bao gồm cả nguồn cung năng lượng, cho các nước láng giềng và đối tác, nhằm góp phần bảo đảm an ninh lương thực và an ninh năng lượng trong khu vực.
Trong thế giới hiện nay, một khu vực có mức độ kết nối cao và có khả năng dự báo tốt là một lợi thế hết sức quan trọng. Đây không chỉ là một yếu tố về an ninh, mà còn là một tài sản kinh tế, bởi nó tạo ra niềm tin cho các nhà đầu tư khi họ quyết định đầu tư vào khu vực.
Thịnh vượng chỉ thực sự có giá trị khi phục vụ người dân ASEAN
Đưa ra nhận định của mình, Thủ tướng Campuchia Hun Manet nêu rõ, chủ đề AFF lần thứ ba phản ánh đúng thực tiễn và rất tức thời, nhấn mạnh, để nói về tương lai thì cần đánh giá đúng tình hình của thế giới đang ảnh hưởng đến hòa bình ổn định và ảnh hưởng đến người dân.
Dẫn lại phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-La 2026, Thủ tướng Campuchia Hun Manet khẳng định, thế giới hiện đang đứng trước ba cuộc khủng hoảng lớn, bao gồm khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng mô hình phát triển và khủng hoảng lòng tin chiến lược. Dựa trên những đánh giá này, Thủ tướng Hun Manet lưu ý ba vấn đề hết sức quan trọng liên quan đến hòa bình, kinh tế và người dân.
Thứ nhất, các bên cần thông qua đối thoại, xây dựng lòng tin, tôn trọng độc lập, chủ quyền và công việc nội bộ của nhau, giải quyết mọi vấn đề bằng các biện pháp hòa bình.
ASEAN đã từng bước chuyển đổi khu vực trở thành một trong những khu vực ổn định và phát triển năng động bậc nhất trên thế giới. Sự chuyển biến đó không diễn ra tình cờ, mà là kết quả của những tính toán chiến lược thận trọng. Các nhà lãnh đạo đã lựa chọn đối thoại, tăng cường lòng tin và hợp tác thay vì đối đầu, từ đó tạo nền tảng cho hòa bình, ổn định và phát triển bền vững của khu vực.
Thứ hai, thế giới đang chứng kiến một chuỗi các cuộc khủng hoảng liên tiếp, cùng với đó là những cơn gió ngược đối với các quốc gia tầm trung có độ mở kinh tế cao. Theo Thủ tướng Hun Manet, quan điểm cho rằng một quốc gia có thể hoàn toàn tự cung, tự cấp và phát triển tách biệt với phần còn lại của thế giới là một tư duy đã lỗi thời.
Để hướng tới tương lai của ASEAN, Thủ tướng Hun Manet nêu rõ cần tiếp tục cùng nhau xây dựng một hệ thống có khả năng chia sẻ rộng rãi các cơ hội kinh tế cho toàn bộ cộng đồng, tăng cường phối hợp thông qua các cơ chế ASEAN+ và các khuôn khổ hợp tác liên quan. Cần tận dụng các hiệp định tự do thương mại, ứng dụng và tận dụng các công nghệ mới như AI, chuyển đổi số, kinh tế biển xanh…
Thứ ba, phải luôn nhớ rằng thịnh vượng chỉ thực sự có giá trị khi phục vụ người dân. Những thành công của ASEAN không thể chỉ được đo lường bằng GDP hay quy mô thương mại, mà còn phải được đo lường bằng chất lượng cuộc sống, sự ấm no và hạnh phúc của người dân. Tuy nhiên, khi kỳ vọng của người dân ngày càng gia tăng và các thách thức trở nên phức tạp hơn, ASEAN cần phải hoạt động hiệu quả hơn.
Bên cạnh đó, Thủ tướng Campuchia tái khẳng định phải tăng cường sự thấu hiểu lẫn nhau, qua đó vun đắp tình hữu nghị, hướng tới chung sống hòa bình và xây dựng quan hệ láng giềng tốt đẹp, tạo nên những giá trị tinh thần mang tính bao trùm và phát triển bền vững.
Tự cường mang ý nghĩa sâu sắc
Bên lề phiên khai mạc AFF lần thứ 3, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường đã chia sẻ với báo chí về khái niệm tự cường của ASEAN.
Thứ trưởng nêu rõ: "Chúng ta đang sống trong một thế giới có sự dịch chuyển rất nhanh chóng và xuất hiện nhiều nghịch lý. Như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhận xét tại Đối thoại Shangri-La hôm 29/5 vừa qua, thế giới ngày nay kết nối rộng hơn nhưng cũng dễ bị tổn thương hơn, công nghệ tiến bộ hơn nhưng cũng có thể bị sử dụng cho các mục đích bạo động, sự phụ thuộc lẫn nhau sâu sắc hơn nhưng đồng thời có nguy cơ trở thành công cụ gây sức ép".
Chính vì vậy, tự cường trở thành một yêu cầu rất cấp thiết đối với các quốc gia trong khu vực cũng như trên thế giới. Tuy nhiên, tự cường không có nghĩa là thu mình lại, càng không có nghĩa là tự mình giải quyết mọi vấn đề. Tự cường chỉ có thể đạt được một cách hiệu quả thông qua hợp tác và tăng cường kết nối trong khu vực.
Thực tế cho thấy, một quốc gia thu mình lại sẽ không trở nên mạnh hơn hay tự cường hơn, mà thậm chí còn dễ bị bỏ lại phía sau hoặc chịu nhiều sức ép hơn. Sức mạnh thực sự đến từ khả năng trở thành một mắt xích quan trọng trong các mạng lưới hợp tác.
"Khi các quốc gia tăng cường phối hợp chính sách, thúc đẩy kết nối hạ tầng và chia sẻ nguồn lực, mỗi nước sẽ trở nên mạnh hơn, tự cường hơn, đồng thời góp phần nâng cao năng lực tự cường của cả cộng đồng khu vực. Nói cách khác, một ASEAN tự cường là một ASEAN biết biến sự kết nối thành nguồn sức mạnh của chính mình", Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường chia sẻ.
