Ai Cập: “Quả bom nổ chậm” mang tên Mohammed El-Baradei

Sự trở lại quê hương của ông Mohammed El-Baradei sau nhiều năm đảm nhận chức vụ Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử quốc tế (IAEA) đã làm chấn động cục diện chính trị tại Ai Cập hôm 19/3 vừa qua.

Sự đón tiếp nhiệt tình của người dân cộng với tuyên bố sẽ tham gia tranh cử tổng thống vào năm tới và thành lập “Liên minh quốc gia vì sự thay đổi” của ông El-Baradei đang là những mối lo ngại lớn cho chính quyền Tổng thống Hosni Moubarak, vốn nắm quyền từ gần ba thập niên gần đây. Tuy nhiên, cơ hội giành chiến thắng của ông El-Baradei là rất nhỏ.

Hàng nghìn người dân Ai Cập, thuộc mọi tầng lớp và độ tuổi, đã tụ tập từ sáng sớm ở bên ngoài sân bay Cairo hôm 19/2 vừa qua với nhiều băng rôn mang dòng chữ "Tổng thống El-Baradei" để chào mừng sự trở về của ông El-Baradei. Tất cả đều như đang trông ngóng một điều gì rất quan trọng. Chả thế mà mãi đến tận chiều, mặc cho đói và khát nhưng không ai bỏ về mà lượng người kéo đến ngày một đông hơn.

Tất cả đều hướng mắt về phía sân bay để chờ đợi người có thể biến hy vọng của họ thành hiện thực, hy vọng về sự thay đổi chính trị tại Ai Cập. Đúng 17 giờ cùng ngày, máy bay đưa ông El-Baradei đáp xuống sân bay, dòng người nháo nhào để được nhìn mặt vị cứu tinh trong tương lai của họ. Do dòng người quá đông, ông El-Baradei đã không thể có phát biểu gì ngay tại sân bay mà chỉ vẫy chào những người ủng hộ mình rồi lên xe riêng. Đám đông lúc đó mới dần giải tán. 

Lý do của sự ủng hộ nhiệt thành trên của người dân đối với ông El-Baradei xuất phát từ những lời tố cáo công khai gần đây của nhân vật từng đoạt giải Nobel Hòa bình này với chế độ chính trị tại Ai Cập hiện nay. Ông El-Baradei, năm nay 67 tuổi, đã có nhiều tuyên bố trong những tháng gần đây kêu gọi dân chủ hóa chế độ của Tổng thống Hosni Moubarak, nắm quyền trong suốt 29 năm qua.

Phát biểu trên kênh truyền hình Dream của Ai Cập một ngày sau khi trở về, ông El-Baradei khẳng định quyết tâm làm hết sức mình để Ai Cập tiến tới một nền dân chủ thực sự với nền kinh tế phát triển và tiến bộ xã hội. "Tôi muốn trở thành một công cụ để thay đổi.

Tôi sẵn sàng tham gia hoạt động chính trị tại Ai Cập nếu người dân cần, với điều kiện là những cuộc bầu cử phải tự do và việc làm đầu tiên là phải sửa đổi hiến pháp để tôi và cả những người khác nữa có thể ra tranh cử tổng thống vào năm sau" - ông El-Baradei cho biết. Ngoài ra trong một loạt cuộc phỏng vấn trên truyền hình sau đó, ông El-Baradei cũng tố cáo nạn tham nhũng trong chính quyền, đẩy người dân phải sống trong nghèo khổ.

Vừa trở về sau 12 năm làm việc ở nước ngoài, người đoạt giải Nobel Hòa bình (2005) vì những nỗ lực hạn chế phổ biến vũ khí hạt nhân trên thế giới, đã nhóm họp tại nhà riêng của mình hôm 23/2 có khoảng 30 nhân sĩ trí thức và chính trị gia thuộc các đảng đối lập để thông báo dự án thành lập một Liên minh quốc gia vì sự thay đổi.

Liên minh này sẽ đấu tranh đòi bầu cử tự do và sửa đổi hiến pháp. Ông El-Baradei còn nói, sẵn sàng tiếp đón tất cả công dân Ai Cập, các đảng phái chính trị và các tổ chức dân sự quan tâm tới dự án này. Việc làm này của ông El-Baradei đã khẳng định tham vọng tham gia tranh cử tổng thống của ông vào năm 2011.

Nhận thấy ông El-Baradei sẽ là một “quả bom nổ chậm” trong chính trường Ai Cập, từ tháng 12/2009, chính quyền Cairo đã mở chiến dịch truyền thông nhằm hạ thấp vai trò của cựu Giám đốc IAEA như nói ông là người quá xa lạ với tình hình đất nước do nhiều năm công tác ở nước ngoài và không có khả năng giải quyết những công việc trong nước...

Ngoài ra, tờ báo Al-Masri el-Yom của Ai Cập số ra ngày 20/2 khẳng định rằng, các cơ quan an ninh nước này đã thực hiện một kế hoạch nhằm ngăn chặn mọi cuộc tập hợp tại sân bay Cairo để chào đón ông El-Baradei, và đảng PND đương quyền còn dự định tổ chức một cuộc chống biểu tình nhưng mọi kế hoạch đều không thành do lượng người quá đông và do lo sợ bứt dây động rừng.

Mặc dù vậy cũng đã có hai nhà đấu tranh thuộc Phong trào ngày 6 tháng 4 (thuộc phe đối lập), Ahmed Maher và Amr Ali, cũng đã bị cảnh sát bắt giữ hôm 22/2 trong khi họ dự định rải truyền đơn kêu gọi người dân tuần hành trên đường phố để chào đón sự trở về của ông El-Baradei.

Tổng thống Ai Cập Hosni Moubarak, sẽ kết thúc nhiệm kỳ 6 năm thứ 5 của ông vào năm 2011, đang dự định sẽ chọn người kế vị là cậu con trai tên Gamal. "Việc ông El-Baradei ra tranh cử tổng thống sẽ gây khó khăn cho quá trình "truyền ngôi" này vì nó sẽ khiến việc bầu cử có xu hướng được hợp pháp hóa, chứ chưa nói đến kết quả bầu cử"- Chaymaa Hassabo, chuyên gia phân tích chính trị Ai Cập, nhận xét.

Tuy nhiên, theo Said Allawandi, nhà nghiên cứu chính trị Ai Cập tại Cairo thì cơ hội để ông El-Baradei ra tranh cử tổng thống là rất ít do nhiều quy định khắt khe của hiến pháp, được lập ra nhằm ngăn chặn những ứng cử viên mà chính quyền hiện tại cho là những vị khách không mời.

Thực vậy, theo Hiến pháp Ai Cập, một ứng cử viên độc lập muốn ra tranh cử phải có được sự ủng hộ của 250 dân biểu Nghị viện, trong đó ít nhất là 65 thành viên Hạ viện, 25 người trong Hội đồng tư vấn (Thượng viện) và ít nhất 6 dân biểu vùng. Điều này là bất khả thi đối với ông El-Baradei vì hiện tại đảng cầm quyền PND đang nắm quyền đa số tại Nghị viện.

Giải pháp duy nhất theo các chuyên gia là ông El-Baradei phải nhanh chóng gia nhập một đảng phái chính trị và đảng này phải hoạt động hợp pháp ít nhất 5 năm, để ra tranh cử với tư cách là đại diện của đảng phái đó. Tuy nhiên, ông Mohamed El-Baradei hiện đã loại trừ giải pháp này.

Theo các nhà phân tích, sự trở lại của ông El-Baradei có thể khiến chính trường Ai Cập diễn biến theo hai chiều hướng, thứ nhất là đất nước sẽ được dân chủ hóa và thứ hai là chính quyền Cairo hiện nay sẽ càng được củng cố hơn.

Sự tiếp đón nồng hậu của dân chúng dành cho ông Mohammed El-Baradei hôm 19/2 là một sự kiện có nguy cơ sẽ tạo bước ngoặt trong đời sống chính trị tại Ai Cập. Tuy nhiên, giờ chưa thể đoán trước được gì nhưng điều chắc chắn là trong thời gian tới chính trường Ai Cập sẽ vô cùng sôi động

Q.H. (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.