Ai Cập: Chia rẽ vì hiến pháp

Quốc hội Ai Cập đã hoạt động trở lại sau khi Tổng thống Mohamed Morsi ký lệnh ban hành Hiến pháp mới, đưa đất nước đi vào ổn định sau nhiều tuần lễ khủng hoảng căng thẳng. Nhưng, như giới phân tích đã nói, thời gian sắp tới tiềm ẩn những thách thức rất lớn khi đất nước chia rẽ sâu sắc vì Hiến pháp.

Ngày 26/12, Tổng thống Ai Cập Mohamed Morsi đã ký lệnh ban hành Hiến pháp mới vừa được thông qua. Theo kết quả chính thức được công bố, sau vòng bỏ phiếu thứ 2 ngày 22/12, đã có khoảng 64% dân Ai Cập bỏ phiếu ủng hộ Hiến pháp, 36% phiếu chống chủ yếu của những người đối lập chống Tổng thống Morsi và tổ chức Muslim Brotherhood. Đây là một chiến thắng chính trị quan trọng của Tổng thống Morsi trong quá trình ổn định và củng cố quyền lực, chấm dứt cuộc khủng hoảng chính trị kéo dài nhiều tháng qua.

Ngay sau khi Hiến pháp được ký ban hành, Thượng viện Ai Cập, còn gọi là Hội đồng Shura, đã nhóm họp phiên đầu tiên. Đây cũng là động thái đầu tiên đánh dấu đất nước Ai Cập đang bước vào hoạt động ổn định sau cuộc khủng hoảng chính trị căng thẳng, dẫn đến bạo lực có cả đổ máu, giữa những người thế tục, Thiên Chúa giáo với người Hồi giáo ủng hộ Tổng thống Mohamed Morsi. Trong phiên họp đầu tiên này, Hội đồng Shura đã phê chuẩn 90 thành viên mới do Tổng thống Morsi đề cử. Đây là một chiến thắng nữa của Tổng thống Morsi. Hội đồng Shura của Ai Cập gồm 270 thành viên, trong đó đa số là người theo Hồi giáo.

Sau phiên họp đầu tiên này, theo quy định của Hiến pháp, Hội đồng Shura vốn không có nhiều quyền hành sẽ được trao quyền tạm thời ban hành các quy định pháp luật trong thời gian 60 ngày từ khi Hiến pháp có hiệu lực đến khi diễn ra cuộc bầu cử Hạ viện. Trong khoảng thời gian này, Hội đồng Shura sẽ tiến hành một trong những việc quan trọng tiếp theo là ban hành luật quy định về cuộc bầu cử sắp tới, luật kiểm soát các cuộc biểu tình phản đối và luật về thông tin đại chúng. Và một năm sau khi Hạ viện đã được bầu ra, đến lượt Hội đồng Shura cũng sẽ được bầu lại. Hiến pháp mới cũng quy định, Hạ viện mới sẽ bao gồm 150 thành viên, trong đó 15 người sẽ do đích thân Tổng thống bổ nhiệm không qua bầu cử.

Tổng thống Ai Cập Mohamed Morsi ký lệnh ban hành hiến pháp mới.
Tổng thống Ai Cập Mohamed Morsi ký lệnh ban hành hiến pháp mới.

Sự ra đời của Hiến pháp đã đánh dấu một thời kỳ mới của đất nước Ai Cập: thời kỳ có 2 nước Ai Cập cùng song song tồn tại. Các con số (64% thuận và 36% chống) trong kết quả trưng cầu Hiến pháp chỉ là con số hình tượng nhằm thông tin cho một hoạt động chính trị. Quan trọng là đằng sau đó nó phản ánh một sự chia rẽ sâu sắc, giữa một "nước Ai Cập Hồi giáo" và một "nước Ai Cập đa thành phần" chống đối sự nắm quyền của người Hồi giáo trong thời kỳ hậu Mubarak.

Nguyên nhân của sự chia rẽ này trước hết là do việc biên soạn Hiến pháp. Phe đối lập phản đối vì Hiến pháp được biên soạn thiếu khách quan, đa số thành viên Hội đồng biên soạn là người Hồi giáo, rồi sau đó là việc gấp rút hoàn chỉnh bản dự thảo mà thiếu sự cân nhắc, tham khảo của tất cả các phái chính trị trong nước, và sau cùng là việc trưng cầu ý kiến để thông qua. Phe đối lập đã tìm mọi cách để ngăn Hiến pháp thông qua nhưng không thành công. Cốt lõi của sự mâu thuẫn gây chia rẽ đất nước Ai Cập nằm ở 2 chữ "Hồi giáo".

Nhìn vào tên gọi và thành phần trong Hội đồng Shura, có thể thấy rõ những lo ngại của giới truyền thông phương Tây và thành phần chính trị đối lập ở Ai Cập đang thành hiện thực: đó là Ai Cập sẽ trở thành quốc gia Hồi giáo, và sẽ tiến tới việc đưa tôn giáo nắm quyền chi phối đời sống chính trị trong nước. Trước đây, thời ông Hosni Mubarak cầm quyền, Muslim Brotherhood bị lép vế, trở thành tổ chức hoạt động ngầm và có khi bị gán cho tội khủng bố.

Cách mạng hoa nhài cuốn văng ông Mubarak khỏi chiếc ghế quyền lực đã giúp Muslim Brotherhood từ trong bóng tối bước ra ánh sáng, trở thành thế lực chính trị mạnh nhất, được tổ chức tốt nhất ở Ai Cập. Bây giờ, quyền lực và pháp luật chính là Muslim Brotherhood. Điều này khiến phe đối lập cảm thấy không thể chấp nhận được, cảm thấy những điều khoản được đưa vào Hiến pháp không đáp ứng được mong mỏi của một bộ phận dân Ai Cập, không thoả mãn những lợi ích thiết thân của những người không phải Hồi giáo.

Phe đối lập muốn nhưng không thể ngăn cản được xu thế chính trị đang lên của tổ chức Hồi giáo Muslim Brotherhood. Họ chấp nhận thất bại trong cuộc trưng cầu Hiến pháp, nhưng thực tế họ không thừa nhận nó, vẫn xem nó là một văn bản "bất hợp pháp", và thường gọi đó là "Hiến pháp Hồi giáo" thay vì là "Hiến pháp Ai Cập".

Người Ai Cập tiếp tục biểu tình phản đối bất chấp Hiến pháp đã được ban hành.
Người Ai Cập tiếp tục biểu tình phản đối bất chấp Hiến pháp đã được ban hành.

Trong một nỗ lực hàn gắn sự chia rẽ đó, Tổng thống Morsi đã xuất hiện trên truyền hình quốc gia Ai Cập kêu gọi phe đối lập tham gia một cuộc đối thoại quốc gia đầu tiên trong khuôn khổ Hiến pháp mới nhằm tìm cách giải tỏa những mâu thuẫn giữa các phe phái chính trị, xây dựng một không khí hòa giải quốc gia, tránh để xảy ra xung đột dẫn đến bạo lực như vừa qua. Tuy nhiên, lời kêu gọi của Tổng thống Morsi đã bị phe đối lập phản bác.

Phát biểu với báo chí, các lãnh đạo đối lập thuộc liên minh Mặt trận Cứu nguy Quốc gia (NSF) vẫn giữ lập trường và thái độ phản đối Hiến pháp và cách thức thâu tóm quyền lực của Tổng thống Morsi. Với tình thế chia rẽ sâu sắc này, cuộc bầu cử Hạ viện vào tháng 2/2013 (theo hiến định) chắc chắn sẽ rất căng thẳng

An Châu (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.