Ahmet Davutoglu - Người “giải phóng” Thổ Nhĩ Kỳ khỏi ảnh hưởng của phương Tây

Cho tới cuối Chiến tranh lạnh, chính sách ngoại giao của Thổ Nhĩ Kỳâ hoàn toàn là theo sự sắp đặt của phương Tây. Tuy nhiên, những năm trở lại đây, quan điểm ngoại giao của Ankara đã thay đổi triệt để: không chỉ nuôi tham vọng đóng vai trò “anh cả” tại Trung Đông, Thổ Nhĩ Kỳ giờ đây còn muốn chinh phục đồng minh mới ở ngay sân sau của Mỹ và thậm chí còn đang kiếm tìm một ghế trong Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc (HĐBA LHQ). Tất cả những thay đổi đó đều xuất phát từ Ngoại trưởng Ahmet Davutoglu.

Từ sau vụ quân đội Israel tấn công tàu chở hàng nhân đạo Mavi Marmara của Thổ Nhĩ Kỳ đang trên đường tới Dải Gaza đến nay, Ngoại trưởng Ahmet Davutoglu luôn là vị tướng tiên phong trong cuộc đối đầu với Israel. Chính ông là người đã ra trước HĐBA LHQ để tố cáo rằng, hành động Israel tấn công tàu Mavi Marmara là một vụ án quốc gia, một hành động của "phường trộm cướp".

Cũng chính ông là người đã ra tận sân bay Ankara để thăm hỏi và tiếp đón những người Thổ Nhĩ Kỳ bị thương trở về từ tàu chở hàng nhân đạo trên. Theo nhà bình luận chính trị nổi tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, Mehmet Ali Birand, thì chính Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ đã công khai ủng hộ những chuyến tàu biển chở hàng nhân đạo vào Dải Gaza và coi đó như là những cách thể hiện quan điểm của Ankara về việc Israel phong tỏa Dải Gaza.

Với ông Ahmet Davutoglu, giáo sư quan hệ quốc tế, người từng có nhiều năm trong các hoạt động hành lang, từng làm cố vấn đặc biệt của Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ, Recep Tayyip Erdogan (vị thủ tướng này, trong cách xưng hô thân mật, luôn gọi ông Davutoglu là thầy), từ năm 2003 đến 2009, thì chính sách ngoại giao của Thổ Nhĩ Kỳ, vốn nằm hoàn toàn trong trục ngoại giao của phương Tây cho tới cuối Chiến tranh lạnh, nay đã hoàn toàn được giải phóng.

Gần đây nhất, chính ông Ahmet Davutoglu là người kiến tạo sự xích lại gần nhau giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Brazil nhằm gia tăng tiếng nói của Ankara trên chính trường quốc tế. Ông đã gửi người của mình đi khắp châu Phi để mở các đại sứ quán. Là người rất quan tâm tới sự làm hòa giữa BosniaSerbia, chính người đứng đầu ngành ngoại giao của Thổ Nhĩ Kỳ đã giúp Bosnia nộp đơn xin gia nhập Khối Quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO) và thuyết phục các thành viên của khối này kết nạp Bosnia .

Tại Istanbul, ông Davutoglu là người lên tiếng kêu gọi nhóm họp Ngoại trưởng hai nước Afghanistan và Pakistan để yêu cầu họ hợp tác về vấn đề an ninh tại Afghanistan, một trong những ưu tiên khác trong chính sách ngoại giao của Thổ Nhĩ Kỳ. "Mới ở tuổi 50, nhưng cậu con trai của một gia đình thương nhân sùng đạo này lại tiếp nối hoàn hảo di sản của đế chế Ottoman khi đặt nền móng cho một đế chế Thổ Nhĩ Kỳ mới" - một nhà ngoại giao châu Âu nói về Ngoại trưởng Davutoglu.

Ông Ahmet Davutoglu thăm người bị thương sau vụ Israel tấn công tàu chở hàng nhân đạo của Thổ Nhĩ Kỳ.

Ông Ahmet Davutoglu thăm người bị thương sau vụ Israel tấn công tàu chở hàng nhân đạo của Thổ Nhĩ Kỳ.

Cá nhân ông Davutoglu đã nhiều lần thuyết phục IsraelSyria hòa giải hồi năm 2008 hay sự tham gia không mệt mỏi của Ankara trong việc giải quyết vấn đề hạt nhân Iran . Tại Téhran hồi tháng 5 vừa rồi, chính ông Davutoglu đã đấu tranh suốt 18 tiếng đồng hồ để các bên (Iran, Thổ Nhĩ Kỳ và Brazil) đi đến một thỏa thuận về trao đổi uranium.

Sự chuyển hướng trong chính sách ngoại giao của Thổ Nhĩ Kỳ đã khiến giới lãnh đạo phương Tây phải nghiến răng ken két, nhưng Ahmet Davutoglu, từng được đào tạo tại một trường của Đức ở Istanbul, chưa bao giờ để lộ nụ cười ranh mãnh, lại luôn khiến người đối thoại với ông cảm thấy hài lòng, cho dù đó là ở Washington hay ở Arập. Ông cũng sẵn sàng phản bác lại tất cả những ai cho rằng chính sách ngoại giao của Thổ Nhĩ Kỳ như thế là không phù hợp để gia nhập Liên minh châu Âu và rằng Ankara chơi trò nước đôi, khi thì theo phương Tây, khi thì không.

Là người cực sùng đạo, lập gia đình với một bác sĩ khoa sản nổi tiếng là người kín đáo với khăn trùm từ đầu tới chân, ông Ahmet Davutoglu chưa bao giờ bỏ lỡ các buổi cầu nguyện ở nhà thờ vào ngày thứ sáu. Lãnh đạo Hamas luôn tôn trọng ý kiến và coi ông như một nhà tiên tri" - một chính khách thân cận của ông Davutoglu cho biết.

Trong một bài báo rất được quan tâm hiện nay đăng trên tờ báo Chính sách ngoại giao của Thổ Nhĩ Kỳ, ông Ahmet Davutoglu thông báo 3 phương pháp chính và 5 nguyên tắc hành động của chính sách ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ hiện nay. 3 phương pháp đó là trước hết tăng cường sự hiện diện tại Trung Đông, rồi sau đó sẽ mở rộng sang vùng Balkan, Trung Á, châu Phi, châu Á, Mỹ Latinh...; cải thiện quan hệ với những quốc gia láng giềng như Hy Lạp, Iraq, Nga và Syria; thực thi một phong cách ngoại giao mới ưu tiên sử dụng sức mạnh kinh tế của Thổ Nhĩ Kỳ để tăng cường quyền lực mềm.

Những nguyên tắc hành động là thúc đẩy an ninh và tự do ngôn luận, chính sách hòa hợp tuyệt đối với các quốc gia láng giềng, ngoại giao dự phòng để tránh các cuộc đối đầu ngoại giao, quan hệ đa phương, đa chiều: những mối quan hệ tốt với Nga không phải để thay thế quan hệ tốt với châu Âu hay với Mỹ, tham gia tích cực hơn nữa vào các tổ chức quốc tế nhất là Liên Hiệp Quốc và nhóm G20.

Mục tiêu của những đường lối ngoại giao trên của Thổ  Nhĩ Kỳ là nhằm hoàn tất những điều kiện gia nhập Liên minh châu Âu và trở thành một thành viên có sức ảnh hưởng lớn của khối này vào năm 2013

Nguyễn Bảo (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.