Afghanistan: Bước lên cương vị tổng thống không phải từ phiếu bầu

Ngày 21/9, Ahmad Yousaf Nuristani - Chủ tịch Ủy ban bầu cử Afghanistan - công bố: ông Ashraf Ghani Ahmadzai là người giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống nước này song không thông tin gì về tổng số phiếu bầu cuối cùng với lý do có thể gây ra tình trạng căng thẳng.

Cả hai ứng cử viên tổng thống ký kết thỏa thuận chia sẻ quyền lực tại Dinh Tổng thống ở thủ đô Kabul, trong đó Ashraf Ghani giữ chức vụ Tổng thống còn Abdullah Abdullah đảm nhận chức vụ "người điều hành đứng đầu" - tức tương đương với vị trí Thủ tướng. Tổng thống sắp mãn nhiệm Hamid Karzai tuyên bố thỏa thuận này là giải pháp "vì lợi ích, tiến bộ và tương lai phát triển của Afghanistan".

Thỏa thuận được ký kết đánh dấu sự kết thúc của nhiều tháng khủng hoảng chính trị đe dọa nhấn chìm Afghanistan vào tình trạng bất ổn và phức tạp hơn cùng với việc quân đội nước ngoài rút khỏi đất nước. Thỏa thuận mang tính lịch sử này là một chiến thắng đối với Ngoại trưởng Mỹ John Kerry, người đã gặp hai ứng cử viên để bàn luận về giải pháp chia sẻ quyền lực trong chuyến viếng thăm Afghanistan trong hai tháng 7 và 8 vừa qua.

Người đại diện Nhà Trắng tuyên bố: "Thỏa thuận này đánh dấu một cơ hội quan trọng cho thống nhất và gia tăng sự ổn định ở Afghanistan. Chúng tôi tiếp tục kêu gọi mọi người Afghanistan - bao gồm các lãnh đạo chính trị, tôn giáo và dân sự - ủng hộ thỏa thuận này và cùng nhau kêu gọi sự hợp tác và bình ổn".

Jan Kubis, quan chức hàng đầu Liên Hiệp Quốc tại Afghanistan, cho biết tình trạng bất ổn trong những tháng qua đã gây thiệt hại nặng nề cho an ninh, kinh tế của đất nước này. Liên minh quân sự Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) cũng bày tỏ hy vọng cả hai lãnh đạo mới cùng hướng đến "sự hợp tác chính trị thẳng thắn".

Ahmad Yousuf Nouristani, Chủ tịch Ủy ban bầu cử Afghanistan, cho biết, tổng số phiếu bầu sẽ được thông báo cụ thể sau này. Một quan chức cao cấp Mỹ nhận định: kết quả bầu cử là minh bạch nhưng có lẽ không công bố ngay được vì sợ bạo lực bùng nổ. Theo thỏa thuận ký kết dài 4 trang, tổng thống lãnh đạo nội các, trong khi người điều hành đứng đầu kiểm soát việc thực hiện đầy đủ các chính sách của chính phủ. Người điều hành đứng đầu cũng chủ tọa những cuộc họp thường kỳ của hội đồng các bộ trưởng. Lễ nhậm chức tổng thống dự kiến sẽ diễn ra vào ngày 29/9 sắp tới.

Khi những cuộc thương lượng đang diễn ra, phần đông những người ủng hộ Abdullah ở miền Bắc Afghanistan đe dọa thành lập một chính quyền song song hoặc phản ứng bằng bạo lực. Đối với nhiều người, chính quyền mới có vẻ như là một sản phẩm từ những cuộc thương lượng hơn là kết quả số phiếu bầu. Mỹ đang có nỗ lực để tân Tổng thống Ghani Ahmadzai đồng ý ký kết một thỏa thuận an ninh song phương cho phép khoảng 10.000 binh sĩ Mỹ tiếp tục hiện diện tại Afghanistan sau những chiến dịch quân sự hoàn thành vào cuối năm nay.

Đây là thỏa thuận mà Tổng thống Hamid Karzai đã từ chối ký kết. Mỹ và cộng đồng quốc tế vẫn sẽ tiếp tục viện trợ tài chính cho quân đội Afghanistan trong những năm tới, nhưng người Afghanistan phải tự lực chống lại Taliban để giành quyền kiểm soát những khu vực rộng lớn của đất nước.

Ghanin Ahmadzai (phải) cùng với Abdullah Abdullah và Ngoại trưởng Mỹ John Kerry trong cuộc gặp, tháng 7/2014.
Ghanin Ahmadzai (phải) cùng với Abdullah Abdullah và Ngoại trưởng Mỹ John Kerry trong cuộc gặp, tháng 7/2014.

Ghani Ahmadzai chào đời năm 1949 ở tỉnh Logar, Afghanistan, tốt nghiệp Đại học Mỹ ở thủ đô Beirut của Liban năm 1973 và cũng là thời gian gặp được người vợ tương lai là Rula Ghani. Ghani Ahmadzai trở về Afghanistan năm 1977 dạy môn nhân chủng học tại Đại học Kabul và sau đó tiếp tục lấy bằng thạc sĩ nhân chủng học tại Đại học Columbia (Mỹ).

Ghani Ahmadzai gia nhập Ngân hàng thế giới năm 1991, làm việc về các dự án ở khu vực Đông và Nam Á trong suốt thập niên 90. Ông cũng trải qua 5 năm ở Trung Quốc, Ấn Độ và Nga để quản lý một số dự án phát triển khác của WB. Trong Chiến tranh Vùng Vịnh lần 1, Ghani Ahmadzai làm việc trong giới truyền thông, bình luận trên radio, truyền hình và tham gia những cuộc phỏng vấn của báo chí.

Sau 24 năm rời xa đất nước, Ghani Ahmadzai trở về Afghanistan tham gia chính quyền trong vai trò cố vấn của Tổng thống Hamid Karzai vào ngày 1/2/2002. Năm 2003, ông được Quỹ đầu tư Emerging Markets bình chọn là Bộ trưởng Tài chính có năng lực nhất ở châu Á.

Những cải cách quan trọng của Ghani Ahmadzai bao gồm: phát hành đồng tiền mới, vi tính hóa các chương trình tài chính, thông qua chính sách cân bằng ngân sách, cải cách thuế v.v… Ghani Ahmadzai được đánh giá là người có công phát triển Afghanistan.

Ngày 31/3/2004, Ghani Ahmadzai giới thiệu chương trình đầu tư công kéo dài 7 năm mang tên Tương lai Afghanistan ổn định (SAF) tại một hội nghị quốc tế ở Berlin (Đức) với sự tham gia của 65 bộ trưởng tài chính và ngoại giao trên thế giới. Chương trình SAF được soạn thảo bởi đội ngũ 100 chuyên gia làm việc trong một ủy ban nằm dưới sự lãnh đạo của Ghani Ahmadzai. Thủ tiêu sự nghèo đói và thiết lập quyền công dân là trọng tâm trong chương trình phát triển đất nước của Ghani Ahmadzai.

Chương trình hướng đến 13.000 trong số khoảng 20.000 ngôi làng của Afghanistan. Trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2009, Ghania Ahmadzai đứng hàng thứ 4 sau Hamid Karzai, Abdullah Abdullah và Ramazan Bashardost

Thiên Minh (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.