Xây dựng nhãn hiệu “Huế - Kinh đô ẩm thực” để thúc đẩy du lịch

Di sản văn hóa ẩm thực Huế được định hình từ nền tảng địa lý tự nhiên ở Huế cũng như các yếu tố lịch sử văn hóa bản địa phương Nam, những yếu tố mang đậm bản sắc cội nguồn Việt - Mường từ miền Bắc. Chính trong sự đa dạng của nguồn nguyên vật liệu, từ dân giã cho tới sơn hào hải vị, điểm đặc biệt chính là bàn tay, tâm huyết và tài năng của các thế hệ chủ nhân văn hóa Huế từ bình dân cho tới quý tộc thượng lưu, cung đình đã nâng tầm văn hóa ẩm thực Huế lên một đẳng cấp vượt trội.

Với 1.700 món ăn của Huế đã được kiểm kê, điều tra, có thể thấy các món ăn này cơ bản được chia làm 3 loại, bao gồm: ẩm thực dân gian, ẩm thực cung đình và ẩm thực chay. Tại hội thảo khoa học tạo lập, quản lý và khai thác tài sản trí tuệ trong phát triển du lịch ở Thừa Thiên-Huế diễn ra chiều 25/4, ông Nguyễn Văn Phúc, Phó Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Thừa Thiên-Huế cho rằng, ẩm thực là loại hình du lịch có sức hút rất lớn đối với du khách hiện nay. Loại hình này đã được nhiều điểm đến khai thác thành công.Thực tế, nhiều du khách chọn Huế là điểm đến du lịch xuất phát từ động cơ khám phá ẩm thực Huế.

Ngoài trải nghiệm cơm cung đình, tiệc cung đình, các món chay, du khách còn muốn khám phá ẩm thực truyền thống như: bún bò Huế, cơm hến, bánh canh, nem lụi, bánh khoái, các loại bánh Huế và các loại chè do người dân Huế trực tiếp chế biến để có những trải nghiệm đích thực về các sản phẩm “nguyên bản” của Huế.

Du lịch ẩm thực đã và đang trở thành một xu thế chính của du lịch và đóng vai trò ngày càng quan trọng đối với các điểm đến.Đây chính là cơ hội đặt ra cho những vùng đất giàu bản sắc và truyền thống văn hóa.Bởi vì du lịch - ẩm thực - văn hóa là 3 yếu tố luôn đồng hành cùng với nhau, bổ trợ cho nhau để làm tăng cao giá trị của điểm đến. Trong khi đó, Huế là một thương hiệu du lịch mạnh, là một vùng đất di sản văn hóa phi vật thể được toàn thế giới công nhận…

Tuy nhiên, các chuyên gia du lịch cho rằng, thời gian qua, việc khai thác các tiềm năng ẩm thực để phát triển du lịch ở địa phương vẫn chưa đạt hiệu quả. Hoạt động ẩm thực phục vụ khách du lịch vẫn chưa chuyên nghiệp, bài bản. Hệ thống nhà hàng, quán ăn còn rời rạc, chưa có quy hoạch cụ thể về khu ẩm thực, thiếu kinh nghiệm làm sản phẩm, thiếu nhân sự hướng dẫn và phục vụ du khách, cơ sở vật chất không đủ để đón khách đoàn lớn, chưa thực sự chú trọng đến việc đưa món ăn chay - vốn là thế mạnh của ẩm thực Huế vào du lịch nhằm tạo sự mới lạ cho du lịch.

Bên cạnh đó, các thương hiệu đặc sản ẩm thực của Huế, mặc đù đã được tạo lập, bảo hộ và đang được đầu tư phát triển và nâng tầm giá trị, nhưng chưa xứng với danh tiếng của ẩm thực Huế... Vì vậy, việc xây dựng nhãn hiệu chứng nhận “Huế – Kinh đô ẩm thực” thực sự rất cần thiết. UBND tỉnh Thừa Thiên-Huế đã giao Sở Du lịch nghiên cứu dự án “Tạo lập, quản lý và phát triển nhãn hiệu chứng nhận “Huế – Kinh đô ẩm thực” cho các đặc sản ẩm thực Huế”.

Trước mắt, đã tập trung đăng ký nhãn hiệu chứng nhận cho 22 món ăn đặc trưng nhằm tiến tới đăng ký bản quyền và quản lý hiệu quả món ăn như: bún bò Huế, bánh khoái, bánh bèo, chè hạt sen, bánh canh Nam Phổ, cơm hến… Trên cơ sở đó, xây dựng các tiêu chí về quy chế sử dụng nhãn hiệu chứng nhận “Huế - Kinh đô ẩm thực” để phát huy giá trị các nhà hàng đảm bảo đủ tiêu chuẩn đăng ký nhãn hiệu.

Sắp tới, ngành Du lịch Huế nâng tầm ẩm thực thành một loại hình du lịch như các điểm đến trên thế giới đang thực hiện. Cần phải hình thành các tour thưởng thức món ăn Huế như: ẩm thực về đêm, ẩm thực đường phố, ẩm thực đầm phá, thưởng thức các loại bánh Huế, chè Huế, cơm Huế dân gian và cung đình, ẩm thực chay…

Ngoài ra, giúp du khách khám phá ẩm thực Huế từ vùng nguyên liệu sạch, nghệ thuật nấu ăn của người Huế, trải nghiệm đi chợ và nấu ăn món Huế. Việc xây dựng và phát triển nhãn hiệu “Huế - Kinh đô ẩm thực” chắc chắn sẽ thu hút được cộng đồng xã hội cùng tham gia giữ gìn, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa cốt lõi ẩm thực Huế, khẳng định Huế là điểm đến du lịch không thể thiếu của du khách khi đến Việt Nam. Đây chính là cơ hội thúc đẩy phát triển ngành du lịch - kinh tế trọng điểm của của tỉnh Thừa Thiên-Huế.

Lãnh đạo Sở Du lịch Thừa Thiên-Huế cũng cho rằng, trong hành trình đi du lịch, du khách trong nước lẫn quốc tế thường lựa chọn đi chuỗi điểm đến, chứ không một điểm riêng lẻ. Như đến du lịch ở miền Trung, 3 địa phương “Thừa Thiên-Huế - Đà Nẵng - Quảng Nam” là sự lựa chọn hàng đầu, gần đây mở rộng ra Quảng Trị, Quảng Bình… Trong khi đó, thời gian qua, lĩnh vực ẩm thực bị “bỏ qua” trong việc xây dựng tour tuyến chung. Theo các chuyên gia, du lịch đang làm cho các giá trị của ẩm thực Việt Nam được tôn vinh và tỏa sáng.

Để quảng bá hơn nữa giá trị của ẩm thực Việt Nam nói chung và ẩm thực miền Trung nói riêng tới bạn bè quốc tế trong giai đoạn hậu COVID-19, các chuyên gia cho rằng, cần có sự kết nối hiệu quả giữa cơ quan quản lý Nhà nước, hiệp hội, địa phương, doanh nghiệp trong việc xây dựng sản phẩm du lịch - văn hóa - ẩm thực trên con đường di sản miền Trung…