Những kẽ hở trong quản lý hoạt động khai thác, chế biến và kinh doanh “đất hiếm”

Như Báo CAND đã phản ánh, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa ra kết luận, đồng thời đề nghị Viện KSND tối cao truy tố bị can Nguyễn Linh Ngọc (cựu Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường) cùng 26 bị can trong vụ án xảy ra tại Công ty Thái Dương và các đơn vị liên quan đến vụ khai thác trái phép đất hiếm ở Yên Bái, buôn lậu sang Trung Quốc.

Quá trình điều tra, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an nhận thấy một số sơ hở, thiếu sót, trong quản lý hoạt động khai thác, chế biến đất hiếm, từ đó các đối tượng lợi dụng hoạt động phạm tội. Đó là:

Thứ nhất là sự buông lỏng trong hoạt động cấp phép thăm dò, khai thác và chế biến sâu đất hiếm; thiếu kiểm tra trong việc thẩm định hồ sơ cấp phép thăm dò, khai thác tài nguyên của các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, đặc biệt là quá trình kiểm tra, giám sát và chế biến sâu đất hiếm.

Các đối tượng đã lợi dụng giấy phép thăm dò, khai thác tài nguyên để khai thác số lượng đặc biệt lớn và không báo cáo các cơ quan chức năng; tiêu thụ trái quy định nguồn tài nguyên khai thác được để hưởng lợi bất hợp pháp.

Những kẽ hở lớn trong hoạt động khai thác, chế biến và kinh doanh “đất hiếm” -0
Cựu Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Nguyễn Linh Ngọc. 

Thứ hai là việc kiểm soát quá trình sử dụng nguyên liệu nhập khẩu dùng để sản xuất còn sơ hở, chủ yếu theo báo cáo của doanh nghiệp. Lợi dụng điều này, các đối tượng đã mua nguyên liệu đất hiếm, không có hóa đơn chứng từ được khai thác trong nước để sản xuất, chế biến thành “Tổng oxide đất hiếm” và khai báo với cơ quan Hải quan khi thực hiện khai báo xuất khẩu hàng hóa là hàng hóa được sản xuất từ nguyên liệu nhập khẩu, sản xuất để xuất khẩu, trái với các quy định của Nhà nước về xuất khẩu đất hiếm với thuế xuất 0%, qua đó xuất khẩu trái pháp luật đất hiếm số lượng lớn.

Thứ ba là tính khả thi của quy định về chế biến đất hiếm chưa cao. Theo quy định hiện hành, đất hiếm phải được chế biến thành “Tổng oxide đất hiếm” có hàm lượng từ 95% trở lên mới được xuất khẩu. Và để chế biến được sản phẩm đạt chất lượng xuất khẩu thì đòi hỏi doanh nghiệp phải có tiềm lực kinh tế đủ mạnh, hợp tác với các nước phát triển để chuyển giao công nghệ đạt chuẩn.

Những kẽ hở lớn trong hoạt động khai thác, chế biến và kinh doanh “đất hiếm” -0
Mỏ đất hiểm ở tỉnh Yên Bái.

Tuy nhiên thực tế hiện nay, việc chuyển giao công nghệ chế biến đất hiếm với các nước phát triển là hết sức khó khăn, công nghệ trong nước chưa đáp ứng được yêu cầu, doanh nghiệp được cấp phép tự lắp đặt dây chuyền theo hình thức chắp vá, không đảm bảo chế biến được sản phẩm đạt chuẩn để xuất khẩu, dẫn đến khai thác, bán trái phép đất hiếm, gây thất thoát nguồn tài nguyên khoáng sản.

Từ những đánh giá trên, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an kiến nghị, để nâng cao hiệu quả công tác quản lý Nhà nước đối với hoạt động khai thác, chế biến đất hiếm, các cơ quan chức năng cần nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế, chính sách và các quy định cụ thể, chặt chẽ để quản lý việc cấp phép, thăm dò, khai thác và đặc biệt là sử dụng nguồn đất hiếm khai thác được để chế biến sâu đất hiếm.

Tăng cường công tác giám sát, thanh tra, kiểm tra đối với lĩnh vực cấp phép, thăm dò, khai thác và chế biến tài nguyên. Bổ sung quy định về việc kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ sản lượng khai thác và quản lý chặt chẽ việc chấp hành các quy định theo giấy phép của doanh nghiệp trong quá trình triển khai thực hiện (trước, trong và sau khi khai thác). Đồng thời cần có quy định cụ thể về việc giám định thành phần, sản phẩm đất hiếm xuất khẩu để có căn cứ cho cơ quan kiểm tra, giám sát việc doanh nghiệp khai báo hàng hóa xuất khẩu có đúng quy định hay không.

Thắt chặt công tác kiểm định hồ sơ, cấp giấy phép khai thác khoáng sản nói chung, đất hiếm nói riêng. Cơ quan cấp phép cần quản lý năng lực tài chính, năng lực khoa học công nghệ của doanh nghiệp xin cấp phép, tránh tình trạng sau khi cấp phép không thể thực hiện được việc chế biến khoáng sản đạt tiêu chuẩn trước khi tiêu thụ, dẫn đến khai thác, tiêu thụ trái phép.

Nguyễn Hưng

Các tin khác

Hơn 32 năm mang thân phận khác, kẻ trốn truy nã vẫn sa lưới

Hơn 32 năm mang thân phận khác, kẻ trốn truy nã vẫn sa lưới

Hơn 32 năm trước, Lương Quốc Tuấn (SN 1970, trú huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình trước đây) bỏ trốn, để lại phía sau một bản án và lệnh truy nã. Từ quê nhà Quảng Bình, đối tượng tìm đến vùng biển phía Nam, đổi tên thành Lương Xuân Hùng, lập gia đình, nuôi hai con trai và sống dưới một thân phận khác.

Đề nghị truy tố cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Lê Ngọc Hưng

Đề nghị truy tố cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Lê Ngọc Hưng

Cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Lê Ngọc Hưng bị đề nghị truy tố về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”. Bị can Hưng bị xác định hưởng lợi 355 triệu đồng trong vụ án xảy ra tại Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (VTM).

An Giang: Khởi tố 96 đối tượng trong đường dây đánh bạc và rửa tiền xuyên quốc gia

An Giang: Khởi tố 96 đối tượng trong đường dây đánh bạc và rửa tiền xuyên quốc gia

Ngày 9/10, Thiếu tướng Nguyễn Văn Hận, Giám đốc Công an tỉnh An Giang cho biết, liên quan đến chuyên án trinh sát “Đấu tranh, triệt xóa nhóm đối tượng “tổ chức đánh bạc, đánh bạc, rửa tiền xuyên quốc gia”, đến nay Công an tỉnh đã khởi tố 96 đối tượng và đang tiếp tục mở rộng điều tra, xử lý các đối tượng liên quan.

Gia tăng tình trạng người chưa thành niên phạm pháp ở Đắk Lắk

Gia tăng tình trạng người chưa thành niên phạm pháp ở Đắk Lắk

Thời gian gần đây, tình trạng người chưa thành niên vi phạm pháp luật trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đang có chiều hướng gia tăng. Đây là “hồi chuông cảnh báo” đặt ra yêu cầu cấp thiết về giải pháp phòng ngừa tổng thể từ gia đình, nhà trường và xã hội.

Theo dấu tội phạm ma túy trên những cung đường ở Quảng Trị

Theo dấu tội phạm ma túy trên những cung đường ở Quảng Trị

Từ một vụ bắt giữ tại phường Nam Đông Hà, lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy tiếp tục khám xét, thu giữ hơn 1.000 viên ma túy tổng hợp (MTTH) dạng hồng phiến. Tại Hướng Hiệp, Lao Bảo, lực lượng chức năng cũng liên tiếp phát hiện, xử lý các vụ án ma túy khác.

Những giây phút nghẹt thở cuộc giải cứu nữ sinh bị “bắt cóc online”

Những giây phút nghẹt thở cuộc giải cứu nữ sinh bị “bắt cóc online”

Giữa đêm tối, cán bộ chiến sĩ Công an phường Đức Nhuận cùng lực lượng nghiệp vụ Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Hồ Chí Minh tỏa đi khắp các ngõ ngách, rà soát từng nhà trọ, khách sạn, quán cà phê trên địa bàn. Một cuộc đua với thời gian nghẹt thở để giải cứu nạn nhân khỏi các đối tượng đang giăng màn kịch “bắt cóc online” …

Triệt phá đường dây bán trẻ em vào quán karaoke

Triệt phá đường dây bán trẻ em vào quán karaoke

Giăng bẫy “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội, Đinh Quốc Hoàng (SN 1985), chủ cơ sở kinh doanh karaoke Kimochi cầm đầu đường dây mua bán, ép nhiều bé gái dưới 16 tuổi làm tiếp viên karaoke trừ nợ. Đường dây này nhanh chóng bị Cục Cảnh sát hình sự (Bộ Công an) phối hợp với Công an các địa phương triệt phá, giải cứu 46 nạn nhân và khởi tố 8 đối tượng.

Quảng Trị xoá chức vụ nguyên 3 chủ tịch UBND huyện

Quảng Trị xoá chức vụ nguyên 3 chủ tịch UBND huyện

Tỉnh Quảng Trị vừa có hình thức kỷ luật về mặt Đảng và chính quyền, xoá tư cách chủ tịch UBND huyện với 3 cựu lãnh đạo các huyện Triệu Phong, Hướng Hóa và Gio Linh (cũ) vì liên quan vụ án cây xanh Công Minh.

Khởi tố Dũng “Trọc Hà Đông” cùng đồng bọn trong phim “Phi vụ cuối cùng”

Khởi tố Dũng “Trọc Hà Đông” cùng đồng bọn trong phim “Phi vụ cuối cùng”

Cục Cảnh sát hình sự (Bộ Công an) vừa ra quyết định khởi tố 17 bị can, trong đó có giang hồ mạng Nguyễn Văn Dũng (tức Dũng “Trọc Hà Đông”; SN 1968; trú tại phường Từ Liêm, Hà Nội), liên quan đến đường dây sản xuất, phát tán các video ngắn (drama) có nội dung bạo lực, cổ súy lối sống xã hội đen trên không gian mạng để câu view, kiếm tiền.

Lừa đảo bán đất rồi bỏ trốn nhưng không thoát

Lừa đảo bán đất rồi bỏ trốn nhưng không thoát

Ngày 26/9, Văn phòng cơ quan Cảnh sát điều tra (CSĐT) Công an TP Cần Thơ cho biết vừa bắt giữ Lê Phước Khởi (SN 1978, ngụ TP Cần Thơ), đối tượng bị truy nã đặc biệt nguy hiểm về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Cần tìm bị hại trong vụ lừa đảo đầu tư tiền mã hóa FTXF tại Hà Nội

Cần tìm bị hại trong vụ lừa đảo đầu tư tiền mã hóa FTXF tại Hà Nội

Liên quan đến vụ án "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" thông qua dự án tiền số ảo FTXF do Trần Nam Chung cầm đầu đã bị khởi tố, ngày 25/9, Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội tiếp tục thông báo tìm các nhà đầu tư (người bị thiệt hại) để phối hợp làm rõ vụ việc, bảo vệ quyền lợi hợp pháp theo quy định của pháp luật.