Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa hoàn tất kết luận điều tra vụ án xảy ra tại Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (VTM) và các đơn vị liên quan.
Cơ quan điều tra đề nghị Viện KSND tối cao truy tố 31 bị can về các tội: “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”, “Đưa hối lộ”, “Nhận hối lộ”, “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”, “Lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi”, “Thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp”.
Trong vụ án, bị can Bùi Thanh Bình (cựu Tổng Giám đốc VTM) bị đề nghị truy tố về ba tội gồm: “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”, “Nhận hối lộ” và “Thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp”.
Theo kết luận điều tra, hành vi vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước của ông Bình gây thiệt hại hơn 434 tỷ đồng. Bị can bị cáo buộc nhận hối lộ 62,2 tỷ đồng, gồm 43,8 tỷ đồng trong hoạt động mua bán quặng sắt và 18,4 tỷ đồng từ hoạt động mua bán than cốc. Ngoài ra, hành vi thiếu trách nhiệm của bị can Bình gây thiệt hại hơn 46,2 tỷ đồng.
Ba bị can bị đề nghị truy tố về hai tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” và “Thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh” gồm: Nguyễn Duy Dũng (cựu Kế toán trưởng VTM), Trịnh Khôi Nguyên (cựu Trưởng phòng Đầu tư phát triển Tổng Công ty Thép Việt Nam (VNS), Phó Chủ tịch Hội đồng thành viên VTM và Bùi Sỹ Ngọc (cựu Trưởng phòng Vật tư VTM).
Theo cơ quan điều tra, bị can Ngọc giúp sức cho bị can Bình nhận hối lộ 18,4 tỷ đồng và được chia 400 triệu đồng.
Cùng bị đề nghị truy tố về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” còn có các bị can: Mai Văn Tinh (cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị VNS), Đậu Văn Hùng (cựu Tổng Giám đốc VNS), Nguyễn Trọng Khôi (cựu Phó Tổng Giám đốc VNS), Tạ Quang Thiều (cựu Tổng Giám đốc VTM), Trần Trọng Mạnh (cựu Phó Tổng Giám đốc VTM) và Đỗ Văn Cường (cựu Kế toán trưởng VTM).
Về hành vi đưa hối lộ, cơ quan điều tra đề nghị truy tố các bị can: Nguyễn Văn Bình (Chủ tịch HĐQT Công ty Việt Phát) với số tiền 48 tỷ đồng; Ngô Tiến Cương (Giám đốc Công ty Tiến Đại Phát) 5 tỷ đồng; Nguyễn Xuân Tốt (Giám đốc Công ty Trung Thành Thái Nguyên) 7,4 tỷ đồng; Nguyễn Duy Nghiệp (Giám đốc Công ty An Bình) và Lê Xuân Định liên quan khoản tiền 1,8 tỷ đồng.
Hai cựu cán bộ lãnh đạo tỉnh Lào Cai là bị can Lê Ngọc Hưng (cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh) và Đỗ Trường Giang (cựu Giám đốc Sở Công thương) cùng bị đề nghị truy tố về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”. Cơ quan điều tra xác định, hai bị can Hưng và Giang hưởng lợi trái pháp luật là 355 triệu đồng và 500 triệu đồng.
Bị can Nguyễn Ngọc Khiêm bị đề nghị truy tố về tội “Lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi”. Số tiền hưởng lợi bị xác định là 3,85 tỷ đồng và 100.000 USD.
Theo kết luận điều tra bổ sung, các sai phạm tại VTM xảy ra trong quá trình thực hiện gói thầu EPC thuộc dự án Nhà máy Gang thép Lào Cai, mua bán quặng sắt, than cốc và quản lý vật tư, nguyên liệu.
Đối với gói thầu EPC, cơ quan điều tra xác định, quá trình đàm phán, quyết định giao Công ty Gang thép Côn Minh (KISC) thực hiện gói thầu trị giá 160 triệu USD, cũng như việc thẩm định, phê duyệt tổng mức đầu tư, có vi phạm, gây thiệt hại tài sản Nhà nước hơn 241,39 tỷ đồng.
Giai đoạn 2015-2020, VTM bán quặng sắt cho 16 doanh nghiệp với giá thấp hơn thị trường. Chênh lệch giữa giá thị trường và giá bán thực tế được xác định hơn 987,97 tỷ đồng, gây thiệt hại tài sản Nhà nước hơn 434,77 tỷ đồng. Nhiều lãnh đạo, cán bộ VTM bị xác định tham gia thực hiện hoặc giúp sức cho các sai phạm này.
Về hoạt động mua bán than cốc, Nguyễn Văn Bình (Chủ tịch HĐQT Công ty Việt Phát) và Nguyễn Xuân Tốt (Giám đốc Công ty Trung Thành) bị xác định, thỏa thuận, đưa cho Bùi Thanh Bình 18,4 tỷ đồng để được cung cấp than cốc cho VTM.
Kết quả thẩm định xác định, VTM mua than cốc của hai doanh nghiệp này với giá cao hơn thị trường 29,3 tỷ đồng. Trong đó, thiệt hại tài sản Nhà nước là hơn 13,37 tỷ đồng.
Đối với việc quản lý vật tư, nguyên liệu giai đoạn 2015-2019, cơ quan điều tra kết luận, Bùi Thanh Bình, Bùi Sỹ Ngọc và Nguyễn Duy Dũng thiếu trách nhiệm trong điều hành, quản lý tài sản, hạch toán sổ sách kế toán, gây thiệt hại hơn 46,29 tỷ đồng.
Cơ quan điều tra còn xác định, Nguyễn Ngọc Khiêm đã lợi dụng mối quan hệ và ảnh hưởng cá nhân để tác động đến những người có chức vụ, quyền hạn tại Lào Cai, nhằm tạo điều kiện cho hoạt động xuất khẩu quặng sắt của Công ty An Bình.
Liên quan việc khắc phục hậu quả, cơ quan điều tra đã kê biên, phong tỏa, ngăn chặn giao dịch đối với tài sản của các đại diện doanh nghiệp bị khởi tố. Đối với 13 doanh nghiệp có người liên quan không bị khởi tố, cơ quan điều tra yêu cầu giao nộp tiền, tài sản để khắc phục hậu quả. Đến thời điểm ban hành kết luận điều tra bổ sung, 12 doanh nghiệp đã nộp tiền, giao tài sản với tổng giá trị tạm tính khoảng 336,93 tỷ đồng.
Theo cơ quan điều tra, việc các doanh nghiệp có vốn Nhà nước thoái vốn tại VTM không đồng nghĩa hậu quả, thiệt hại do hành vi phạm tội trước đó đã được khắc phục. Các bị can, tổ chức và cá nhân liên quan vẫn phải chịu trách nhiệm khắc phục hậu quả theo kết quả điều tra.
