Những kẽ hở trong quản lý hoạt động khai thác, chế biến và kinh doanh “đất hiếm”

Như Báo CAND đã phản ánh, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa ra kết luận, đồng thời đề nghị Viện KSND tối cao truy tố bị can Nguyễn Linh Ngọc (cựu Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường) cùng 26 bị can trong vụ án xảy ra tại Công ty Thái Dương và các đơn vị liên quan đến vụ khai thác trái phép đất hiếm ở Yên Bái, buôn lậu sang Trung Quốc.

Quá trình điều tra, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an nhận thấy một số sơ hở, thiếu sót, trong quản lý hoạt động khai thác, chế biến đất hiếm, từ đó các đối tượng lợi dụng hoạt động phạm tội. Đó là:

Thứ nhất là sự buông lỏng trong hoạt động cấp phép thăm dò, khai thác và chế biến sâu đất hiếm; thiếu kiểm tra trong việc thẩm định hồ sơ cấp phép thăm dò, khai thác tài nguyên của các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, đặc biệt là quá trình kiểm tra, giám sát và chế biến sâu đất hiếm.

Các đối tượng đã lợi dụng giấy phép thăm dò, khai thác tài nguyên để khai thác số lượng đặc biệt lớn và không báo cáo các cơ quan chức năng; tiêu thụ trái quy định nguồn tài nguyên khai thác được để hưởng lợi bất hợp pháp.

Những kẽ hở lớn trong hoạt động khai thác, chế biến và kinh doanh “đất hiếm” -0
Cựu Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Nguyễn Linh Ngọc. 

Thứ hai là việc kiểm soát quá trình sử dụng nguyên liệu nhập khẩu dùng để sản xuất còn sơ hở, chủ yếu theo báo cáo của doanh nghiệp. Lợi dụng điều này, các đối tượng đã mua nguyên liệu đất hiếm, không có hóa đơn chứng từ được khai thác trong nước để sản xuất, chế biến thành “Tổng oxide đất hiếm” và khai báo với cơ quan Hải quan khi thực hiện khai báo xuất khẩu hàng hóa là hàng hóa được sản xuất từ nguyên liệu nhập khẩu, sản xuất để xuất khẩu, trái với các quy định của Nhà nước về xuất khẩu đất hiếm với thuế xuất 0%, qua đó xuất khẩu trái pháp luật đất hiếm số lượng lớn.

Thứ ba là tính khả thi của quy định về chế biến đất hiếm chưa cao. Theo quy định hiện hành, đất hiếm phải được chế biến thành “Tổng oxide đất hiếm” có hàm lượng từ 95% trở lên mới được xuất khẩu. Và để chế biến được sản phẩm đạt chất lượng xuất khẩu thì đòi hỏi doanh nghiệp phải có tiềm lực kinh tế đủ mạnh, hợp tác với các nước phát triển để chuyển giao công nghệ đạt chuẩn.

Những kẽ hở lớn trong hoạt động khai thác, chế biến và kinh doanh “đất hiếm” -0
Mỏ đất hiểm ở tỉnh Yên Bái.

Tuy nhiên thực tế hiện nay, việc chuyển giao công nghệ chế biến đất hiếm với các nước phát triển là hết sức khó khăn, công nghệ trong nước chưa đáp ứng được yêu cầu, doanh nghiệp được cấp phép tự lắp đặt dây chuyền theo hình thức chắp vá, không đảm bảo chế biến được sản phẩm đạt chuẩn để xuất khẩu, dẫn đến khai thác, bán trái phép đất hiếm, gây thất thoát nguồn tài nguyên khoáng sản.

Từ những đánh giá trên, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an kiến nghị, để nâng cao hiệu quả công tác quản lý Nhà nước đối với hoạt động khai thác, chế biến đất hiếm, các cơ quan chức năng cần nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế, chính sách và các quy định cụ thể, chặt chẽ để quản lý việc cấp phép, thăm dò, khai thác và đặc biệt là sử dụng nguồn đất hiếm khai thác được để chế biến sâu đất hiếm.

Tăng cường công tác giám sát, thanh tra, kiểm tra đối với lĩnh vực cấp phép, thăm dò, khai thác và chế biến tài nguyên. Bổ sung quy định về việc kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ sản lượng khai thác và quản lý chặt chẽ việc chấp hành các quy định theo giấy phép của doanh nghiệp trong quá trình triển khai thực hiện (trước, trong và sau khi khai thác). Đồng thời cần có quy định cụ thể về việc giám định thành phần, sản phẩm đất hiếm xuất khẩu để có căn cứ cho cơ quan kiểm tra, giám sát việc doanh nghiệp khai báo hàng hóa xuất khẩu có đúng quy định hay không.

Thắt chặt công tác kiểm định hồ sơ, cấp giấy phép khai thác khoáng sản nói chung, đất hiếm nói riêng. Cơ quan cấp phép cần quản lý năng lực tài chính, năng lực khoa học công nghệ của doanh nghiệp xin cấp phép, tránh tình trạng sau khi cấp phép không thể thực hiện được việc chế biến khoáng sản đạt tiêu chuẩn trước khi tiêu thụ, dẫn đến khai thác, tiêu thụ trái phép.

Nguyễn Hưng

Các tin khác

Giải pháp ngăn chặn “quái xế” từ gốc trong giới trẻ vị thành niên

Giải pháp ngăn chặn “quái xế” từ gốc trong giới trẻ vị thành niên

Các đối tượng, nhóm đối tượng chạy xe với tốc độ cao, dàn hàng ngang vừa chạy xe vừa rú ga, rú còi inh ỏi làm người đi đường khiếp đảm. Nhiều vụ tai nạn đã xảy ra, nhiều “quái xế” đã tử vong. Qua theo dõi các vụ việc liên quan, chúng tôi nhận thấy các “quái xế” đều rất trẻ. Thực trạng này có thể hạn chế và dẹp bỏ khi ngăn chặn từ gốc.

Bắt đối tượng trốn truy nã 16 năm từ Thái Lan về nước

Bắt đối tượng trốn truy nã 16 năm từ Thái Lan về nước

Ngày 4/5, Công an TP Hà Nội cho biết, Phòng Cảnh sát kinh tế phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ thuộc Bộ Công an vừa bắt giữ và dẫn độ đối tượng trốn truy nã 16 năm về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” từ Thái Lan về nước. Hiện lực lượng chức năng đã lập biên bản bắt đối tượng truy nã và tiếp tục xử lý theo quy định của pháp luật.

Bẫy xâm hại từ những mối quan hệ ảo

Bẫy xâm hại từ những mối quan hệ ảo

Với chiếc điện thoại thông minh, nhiều bé gái (tầm tuổi từ 12 đến dưới 16 tuổi) đã bị dụ dỗ làm quen và yêu đương qua mạng xã hội. Điều đáng nói các cháu dễ dàng gặp gỡ ngoài đời khi chưa biết “bạn trai” này là ai, như thế nào? Và hậu quả tất yếu đã xảy ra, nạn nhân bị xâm hại, kéo theo hệ lụy cả cuộc đời sau này.

Những điều chưa kể về quá trình triệt phá "cỗ máy ngầm" lừa đảo xuyên biên giới

Những điều chưa kể về quá trình triệt phá "cỗ máy ngầm" lừa đảo xuyên biên giới

Hơn 800 người sập bẫy, số tiền bị chiếm đoạt trên 15 tỷ đồng, đường dây lừa đảo vận hành âm thầm từ những giao dịch chỉ vài nghìn đồng, đủ nhỏ để nạn nhân chủ quan nhưng là mắt xích mở đầu cho chuỗi chiếm đoạt tinh vi. Phía sau các khoản tiền tưởng chừng vụn vặt là một “cỗ máy tội phạm” tổ chức chặt chẽ, điều hành từ ngoài lãnh thổ.

Bi kịch sau tay lái của... “ma men”

Bi kịch sau tay lái của... “ma men”

Tình trạng lái xe điều khiển phương tiện có nồng độ cồn vượt quá mức quy định là nguyên nhân trực tiếp gây ra một số vụ tai nạn giao thông thương tâm gần đây. Hậu quả, nạn nhân mãi mãi ra đi khiến người thân đau đớn; còn người điều khiển phương tiện vừa bị thương tật vừa vướng vòng lao lý,…

Đối tượng gây trọng án ở Quảng Ninh lẩn trốn vào Thanh Hóa bị bắt

Đối tượng gây trọng án ở Quảng Ninh lẩn trốn vào Thanh Hóa bị bắt

Ngày 26/4, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết, chỉ sau hơn 16 tiếng đồng hồ kể từ khi vụ án xảy ra, Công an hai tỉnh Quảng Ninh và Thanh Hóa đã phối hợp chặt chẽ truy bắt thành công đối tượng Cù Văn An, kẻ gây án đặc biệt nguy hiểm tại Quảng Ninh rồi bỏ trốn vào địa bàn Thanh Hóa.

Cảnh sát hình sự đấu trí tìm kẻ giết người ở giữa biển

Cảnh sát hình sự đấu trí tìm kẻ giết người ở giữa biển

Ngày 24/4, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh An Giang cho biết vừa phối hợp với Bộ đội Biên phòng An Giang và Đồn Biên phòng Tây Yên điều tra, làm rõ vụ giết người giữa biển rồi dựng lời khai tai nạn tự té gây tử vong, xảy ra trên vùng biển Tây Nam.

Mâu thuẫn vì mở nhạc to trên xe buýt, 1 người bị đâm tử vong

Mâu thuẫn vì mở nhạc to trên xe buýt, 1 người bị đâm tử vong

Thấy anh L. ngồi trên xe buýt sử dụng điện thoại mở nhạc với âm lượng lớn, Thông và Hải đã đến nhắc nhở dẫn đến mâu thuẫn. Khi xe buýt dừng gần công ty, 2 bên tiếp tục mâu thuẫn, Thông và Hải đã dùng hung khí tấn công khiến anh L. tử vong…

Lợi dụng quan hệ thân tộc để mua bán ma túy liên tỉnh xuyên biên giới

Lợi dụng quan hệ thân tộc để mua bán ma túy liên tỉnh xuyên biên giới

Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an tỉnh Điện Biên chủ trì, phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Bộ đội Biên phòng tỉnh và Công an cơ sở vừa đấu tranh triệt phá thành công chuyên án; bắt giữ 6 đối tượng về hành vi tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy.

Hé lộ bức màn bí ẩn vụ 346 đối tượng Việt Nam sang Campuchia làm việc cho tổ chức tội phạm

Hé lộ bức màn bí ẩn vụ 346 đối tượng Việt Nam sang Campuchia làm việc cho tổ chức tội phạm

Cục Cảnh sát hình sự và Công an các đơn vị, địa phương liên quan đã làm tốt công tác phòng ngừa, ngăn chặn tội phạm lừa đảo trực tuyến “di cư” từ Campuchia về Việt Nam, sau khi cơ quan chức năng nước bạn đẩy mạnh truy quét; tiếp tục củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước và lực lượng CAND.

"Hệ sinh thái" Rance Pharma sản xuất 426 loại sữa giả với gần 200 nghìn hộp các loại

"Hệ sinh thái" Rance Pharma sản xuất 426 loại sữa giả với gần 200 nghìn hộp các loại

Sản phẩm các đối tượng tập trung gồm các loại sữa dành cho những người bị tiểu đường, suy thận, trẻ sinh non, thiếu tháng và phụ nữ có thai. Các thành phần công bố sản phẩm như chiết xuất tổ yến, đông trùng hạ thảo, bột macca, bột óc chó... nhưng thực tế hoàn toàn không có những chất này. Các đối tượng đã bỏ một số nguyên liệu đầu vào và thay thế, bổ sung thêm một số chất phụ gia.

Vén bức màn bí mật vụ bắt giữ các đối tượng trong hệ thống lừa đảo Sky Media

Vén bức màn bí mật vụ bắt giữ các đối tượng trong hệ thống lừa đảo Sky Media

Dưới sự chỉ đạo sát sao của Ban Giám đốc Công an TP Hà Nội, Phòng An ninh điều tra phối hợp với Phòng An ninh chính trị nội bộ, Công an TP Hà Nội đã triệt phá thành công ổ nhóm lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua hình thức bán hàng đa cấp không phép điện thoại nhãn hiệu Redmi được cài đặt phần mềm xem quảng cáo trực tuyến trá hình.

Cặp tình nhân điều hành đường dây mua bán ma tuý như thế nào?

Cặp tình nhân điều hành đường dây mua bán ma tuý như thế nào?

Ngày 4/4, Phòng CSĐT tội phạm về ma tuý, Công an TP Hà Nội cho biết đã hoàn thành bản kết luận điều tra vụ án “Mua bán trái phép chất ma tuý” và “Sử dụng trái phép chất ma tuý” xảy ra tại phường Tây Hồ (Hà Nội). Căn cứ vào các tài liệu thu thập được, Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội đã chuyển hồ sơ sang Viện KSND TP Hà Nội đề nghị truy tố 4 đối tượng.

Vụ sai phạm về quan trắc: Vì sao chủ công ty tư nhân được ưu ái hàng trăm hợp đồng lớn nhỏ?

Vụ sai phạm về quan trắc: Vì sao chủ công ty tư nhân được ưu ái hàng trăm hợp đồng lớn nhỏ?

Công ty Deahan đã thực hiện 60 hợp đồng, lắp đặt 69 trạm quan trắc tại 47 đơn vị trên 23 tỉnh, thành; Công ty Seiki thực hiện 21 hợp đồng, lắp đặt 76 trạm quan trắc trên 20 tỉnh, thành. Dư luận đặt câu hỏi, vậy Đậu Tuấn Anh, Chủ tịch HĐQT Công ty Seiki và Công ty Deahan có vai vế thế nào, có chiêu bài gì đặc biệt mà được ưu ái như vậy?