Hoàn thiện các quy định của pháp luật về dữ liệu điện tử trong điều tra vụ án

Ngày 23/1, tại Học viện An ninh nhân dân (ANND), Hội đồng Lý luận Bộ Công an đã tổ chức Hội thảo khoa học cấp hội đồng “Thu thập, bảo quản, phân tích, phục hồi dữ liệu điện tử trong điều tra các vụ án xâm phạm an ninh quốc gia”. Thừa ủy quyền của lãnh đạo Bộ Công an, Đại tá, GS.TS Nguyễn Trường Thọ, Phó Giám đốc Học viện ANND chủ trì hội thảo.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, Đại tá, GS.TS Nguyễn Trường Thọ, Phó Giám đốc Học viện ANND cho biết, Bộ luật Tố tụng hình sự Việt Nam hiện nay đã quy định dữ liệu điện tử là một trong số các loại nguồn chứng cứ và quy định một số nguyên tắc, biện pháp thu thập dữ liệu điện tử. Đây là những vấn đề mới và hết sức quan trọng trong điều tra, nhất là trong bối cảnh tội phạm tăng cường sử dụng công nghệ cao, mạng viễn thông, mạng Internet nhằm che giấu hành vi phạm tội, đối phó với Cơ quan điều tra.

Hoàn thiện các quy định của pháp luật về dữ liệu điện tử và thu thập dữ liệu điện tử -0
Hội thảo có sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia thực tiễn trong lực lượng CAND. Ảnh: Danh Vỵ.

Mặc dù hoạt động thu thập dữ liệu điện tử theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 đã phát huy tác dụng nhất định trong việc chứng minh tội phạm nhưng thực tiễn thu thập dữ liệu điện tử phục vụ điều tra vụ án hình sự của các cơ quan tiến hành tố tụng, trong đó có Cơ quan điều tra của lực lượng CAND vẫn gặp phải một số khó khăn, còn tồn tại những hạn chế từ nhiều nguyên nhân khác nhau.

Xuất phát từ thực tiễn trên, Hội đồng lý luận Bộ Công an giao cho Học viện ANND tổ chức Hội thảo khoa học cấp hội đồng “Thu thập, bảo quản, phân tích, phục hồi dữ liệu điện tử trong điều tra các vụ án xâm phạm an ninh quốc gia” nhằm làm rõ những vấn đề lý luận về dữ liệu điện tử, thống nhất nhận thức về dữ liệu điện tử trong điều tra vụ án hình sự; đánh giá thực trạng, đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thu thập chứng cứ từ nguồn dữ liệu điện tử trong điều tra vụ án hình sự của lực lượng CAND; cung cấp luận cứ khoa học nhằm xây dựng, bổ sung, phát triển lý luận về dữ liệu điện tử, thu thập dữ liệu điện tử trong điều tra vụ án hình sự.

Hoàn thiện các quy định của pháp luật về dữ liệu điện tử và thu thập dữ liệu điện tử -0
Đại tá, GS.TS Nguyễn Trường Thọ, Phó Giám đốc Học viện ANND phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Danh Vỵ.

Tại hội thảo, Thượng tá Trần Thị Hoài Hương, Phó Trưởng phòng 3, Cục An ninh điều tra đã chia sẻ một số kinh nghiệm thực tiễn cũng như các khó khăn, vướng mắc trong công tác thu thập, bảo quản, phân tích, phục hồi dữ liệu điện tử trong các vụ án lợi dụng không gian mạng để thực hiện hành vi xâm phạm an ninh quốc gia. Trên cơ sở đó, Thượng tá Trần Thị Hoài Hương đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của công tác này trong thời gian tới như: Hoàn thiện tổ chức về lực lượng an ninh điều tra trên toàn quốc; tổ chức đào tạo chuyên sâu về an ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao cho cán bộ điều tra; hoàn thiện quy định pháp luật về thu thập dữ liệu xuyên biên giới, trong đó quy định rõ trách nhiệm của nhà cung cấp dịch vụ viễn thông và các dịch vụ xuyên biên giới... 

Trung tá Nguyễn Đức Trường, Phó Trưởng phòng 5, Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp khẳng định, việc nghiên cứu hoàn thiện pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam về chứng cứ điện tử là yêu cầu khách quan nhằm đảm bảo tương thích giữa nội luật với quy định của Công ước Hà Nội, tiếp tục khẳng định nỗ lực, cam kết của Việt Nam trong việc thúc đẩy, nâng cao vai trò là công ước nền tảng, khuôn khổ pháp lý toàn cầu nhằm đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng chống tội phạm mạng hiệu quả và tăng cường bảo vệ quyền con người, quyền công dân trong kỷ nguyên số.

Các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật Việt Nam về chứng cứ điện tử được đại diện Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp đề xuất gồm: Nghiên cứu, bổ sung quy định trong Bộ luật Tố tụng hình sự nhằm chuẩn hóa thuật ngữ “chứng cứ điện tử”, bổ sung quy định phân loại rõ các nhóm dữ liệu điện tử, luật hóa cơ chế thu thập, bảo quản dữ liệu điện tử phù hợp để đảm bảo tương thích với tiêu chuẩn của Công ước Hà Nội; nghiên cứu ban hành Thông tư liên tịch giữa cơ quan có thẩm quyền hướng dẫn chi tiết về trình tự, thủ tục giám định kỹ thuật số; nghiên cứu, bổ sung các tiêu chuẩn kiểm soát cao hơn đối với các biện pháp thu thập dữ liệu điện tử.

Hoàn thiện các quy định của pháp luật về dữ liệu điện tử và thu thập dữ liệu điện tử -0
Các đại biểu chụp ảnh kỷ niệm tại hội thảo. Ảnh: Danh Vỵ.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của dữ liệu điện tử, chứng cứ điện tử trong điều tra các vụ án, Đại tá, TS Lê Xuân Cường, Phó Viện trưởng Viện Khoa học hình sự đề xuất cần tăng cường mối quan hệ phối hợp giữa Viện khoa học hình sự Bộ Công an với cơ quan An ninh điều tra trong thu thập, phân tích, phục hồi dữ liệu điện tử phục vụ điều tra các vụ án xâm phạm an ninh quốc gia.

Từ góc nhìn thực tiễn, đại diện một số Cục nghiệp vụ và Công an các địa phương cũng đề nghị cần sớm hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến dữ liệu điện tử trong đấu tranh phòng chống tội phạm trên không gian mạng; trang bị cho lực lượng chuyên trách các công cụ, thiết bị kỹ thuật hiện đại, đồng bộ; tăng cường phối hợp giữa lực lượng trinh sát và lực lượng điều tra trong các vụ án xâm phạm an ninh quốc gia; tăng cường ký kết các thỏa thuận hợp tác quốc tế, trong đó có các đối tác tư nhân; tăng cường hợp tác quốc tế trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đủ năng lực làm việc trong môi trường quốc tế…

Phát biểu tổng kết hội thảo, Đại tá, GS.TS Nguyễn Trường Thọ, Phó Giám đốc Học viện ANND đánh giá cao các ý kiến phát biểu tại hội thảo đã bàn sâu, rộng vấn đề từ nhiều phương diện, góc độ, từ đó đưa ra nhiều kiến nghị có giá trị. Phó Giám đốc Học viện ANND giao Ban tổ chức hội thảo tập trung đầy đủ các ý kiến, hoàn thiện báo cáo, cung cấp những luận cứ khoa học để tham mưu lãnh đạo Bộ Công an bổ sung, hoàn thiện các quy định của pháp luật về dữ liệu điện tử và thu thập dữ liệu điện tử, góp phần nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh, phòng, chống tội phạm trong thời gian tới.

Huyền Thanh

Các tin khác

Sĩ quan Công an Việt Nam là Trưởng bộ phận tại Phái bộ Liên hợp quốc

Sĩ quan Công an Việt Nam là Trưởng bộ phận tại Phái bộ Liên hợp quốc

Việc Thiếu tá Tô Ngọc Anh được giữ chức Trưởng bộ phận Đào tạo và phát triển năng lực cảnh sát, Phái bộ MINUSCA, Cộng hoà Trung Phi không chỉ là niềm tự hào cá nhân mà còn cho thấy khả năng của các sĩ quan Công an Việt Nam đáp ứng tốt yêu cầu của Liên hợp quốc trong hoạt động gìn giữ hoà bình.

​Chủ động phòng ngừa tai nạn trên sông Hồng trong thời tiết xấu

​Chủ động phòng ngừa tai nạn trên sông Hồng trong thời tiết xấu

Những ngày qua, thời tiết Hà Nội chuyển rét kèm mưa dông diện rộng, kết hợp sương mù khiến tầm nhìn trên sông Hồng bị hạn chế. Đội Cảnh sát đường thủy số 1 (Phòng CSGT Công an TP Hà Nội) đã tăng cường bám tuyến, "gác chắn" an toàn từ sớm, từ xa cho những chuyến tàu trên sông.

Lực lượng Công an tiếp sức hành trình tìm lại tên liệt sĩ

Lực lượng Công an tiếp sức hành trình tìm lại tên liệt sĩ

Thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” và Kế hoạch số 401/KH-UBND ngày 24/7/2026 của UBND TP Hồ Chí Minh, từ ngày 12 đến 17/11, Công an các xã, phường trên địa bàn thành phố chủ động rà soát, tuyên truyền, vận động và trực tiếp đưa đón hàng nghìn thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính đến các điểm thu nhận mẫu ADN.

Công an TP Huế tích cực tuyên truyền, đảm bảo an ninh, an toàn hàng không

Công an TP Huế tích cực tuyên truyền, đảm bảo an ninh, an toàn hàng không

Thời gian qua, Công an TP Huế đã phối hợp chặt chẽ với các đơn vị để bảo đảm ANTT, an ninh, an toàn hàng không tại Cảng hàng không quốc tế (HKQT) Phú Bài. Đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật về quản lý xuất nhập cảnh, sử dụng thiết bị bay không người lái (UAV) và các quy định liên quan.

Vĩnh Long đẩy mạnh trấn áp tội phạm cho vay lãi nặng

Vĩnh Long đẩy mạnh trấn áp tội phạm cho vay lãi nặng

Công an tỉnh Vĩnh Long liên tiếp triệt phá, khởi tố nhóm các đối tượng có dấu hiệu hoạt động cho vay lãi nặng, đòi nợ bằng thủ đoạn đe dọa, sử dụng hung khí, khống chế người vay, gây bức xúc trong dư luận và ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự.

Phát huy vai trò người có uy tín, giữ bình yên ở cơ sở

Phát huy vai trò người có uy tín, giữ bình yên ở cơ sở

Vĩnh Long có hơn 373.640 người dân tộc thiểu số, chiếm 11,03% dân số toàn tỉnh; trong đó, đồng bào Khmer có hơn 353.000 người, chiếm 10,42%. Cùng với việc triển khai hiệu quả các chính sách phát triển kinh tế - xã hội, lực lượng Công an toàn tỉnh chú trọng vận động, phát huy vai trò của người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số.

Nâng cao chất lượng công tác giám định âm thanh trong tình hình mới

Nâng cao chất lượng công tác giám định âm thanh trong tình hình mới

Trước những thách thức từ công nghệ xử lý âm thanh và trí tuệ nhân tạo (AI), Hội thảo khoa học cấp Bộ do Viện Khoa học hình sự, Bộ Công an tổ chức tập trung đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng giám định âm thanh, đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm trong tình hình mới.

“Bản tin nội bộ” góp phần nâng cao hiệu quả công tác chính trị, tư tưởng tại cơ sở

“Bản tin nội bộ” góp phần nâng cao hiệu quả công tác chính trị, tư tưởng tại cơ sở

"Bản tin nội bộ" của Công an Ninh Bình đã trở thành một cơ chế thường trực, một nét văn hóa đặc trưng của chi bộ. Mô hình này cho thấy rằng: ở cơ sở, với sự tâm huyết và cách làm khoa học, chúng ta hoàn toàn có thể tạo ra những giải pháp đơn giản nhưng hiệu quả cao, góp phần củng cố sự thống nhất về tư tưởng, xây dựng chi bộ trong sạch, vững mạnh.

Kết nối sức mạnh, xây dựng thế trận Cảnh sát cơ động liên hoàn

Kết nối sức mạnh, xây dựng thế trận Cảnh sát cơ động liên hoàn

Trước những thay đổi về địa giới hành chính, không gian quản lý và yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự trong tình hình mới, lực lượng Cảnh sát cơ động (CSCĐ) đứng trước đòi hỏi phải chủ động đổi mới phương thức triển khai các biện pháp nghiệp vụ, tăng cường phối hợp, hiệp đồng giữa các đơn vị, địa phương. Việc chia sẻ kinh nghiệm, nhân rộng cách làm hiệu quả, đề xuất những giải pháp công tác mới, hướng tới xây dựng thế trận CSCĐ liên hoàn, chặt chẽ, vững chắc từ Bộ đến địa phương là trọng tâm Hội ý nghiệp vụ CSCĐ khu vực miền Trung – Tây Nguyên..

Công an Hà Nội giải cứu thanh niên khỏi bẫy “bắt cóc online”

Công an Hà Nội giải cứu thanh niên khỏi bẫy “bắt cóc online”

Ngày 12/11, Công an TP Hà Nội cho biết, sau khoảng 20 phút nhận tin, Công an phường Vĩnh Hưng đã kịp thời xác định được vị trí của nam thanh niên đang bị các đối tượng lừa đảo thao túng tâm lý bằng thủ đoạn “bắt cóc online”; ngăn chặn nguy cơ thiệt hại về tài sản.

Đoàn công tác Viện KSND Tối cao Lào tìm hiểu thực tế tại Trại giam Định Thành

Đoàn công tác Viện KSND Tối cao Lào tìm hiểu thực tế tại Trại giam Định Thành

Chuyến thăm, làm việc của đoàn công tác Viện KSND Tối cao Lào tại Trại giam Định Thành (An Giang) diễn ra trong bối cảnh mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện giữa hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước Việt Nam - Lào không ngừng được củng cố, phát triển sâu rộng.

Công an xã hỗ trợ người đàn ông ngã xe đi cấp cứu

Công an xã hỗ trợ người đàn ông ngã xe đi cấp cứu

Sáng 11/11, trong quá trình tuần tra, kiểm soát bảo đảm ANTT trên địa bàn, Công an xã Bảo Yên, tỉnh Lào Cai đã kịp thời phát hiện, hỗ trợ đưa một người đàn ông bị choáng, ngã xe mô tô đi cấp cứu, góp phần bảo đảm an toàn tính mạng cho người dân.

Hành trình tìm tên cho liệt sĩ: Điểm tựa niềm tin từ những mẫu ADN

Hành trình tìm tên cho liệt sĩ: Điểm tựa niềm tin từ những mẫu ADN

Hưởng ứng chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Công an TP Hồ Chí Minh đã chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành thành phố đồng loạt triển khai đợt cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin (đợt 2). Chiến dịch mở ra những kỳ vọng sau hàng chục năm mỏi mòn tìm kiếm của các gia đình thân nhân liệt sĩ...