Làm rõ hơn những đóng góp của công chúa Huyền Trân

Những đóng góp của công chúa Huyền Trân với dân tộc và Phật giáo Việt Nam cùng nhiều giai thoại và cả những điểm mờ gây tranh cãi về bà đã tiếp tục được làm sáng rõ hơn tại Hội thảo khoa học “Công chúa Huyền Trân: Cuộc đời và giai thoại”.

Hội thảo do Viện Nghiên cứu Tôn giáo thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam phối hợp với Sở văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Nam Định, UBND huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định tổ chức vào ngày 30/11 tại Nam Định, có sự tham gia của đông đảo nhà nghiên cứu, chuyên gia lịch sử, khảo cổ, văn hoá, tôn giáo, trường đại học, nhà quản lý.

Phát biểu tại Hội thảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nam Định Trần Lê Đoài cho biết, Nam Định là nơi hội tụ, lưu giữ và lan toả nhiều giá trị văn hoá truyền thống của người Việt Nam. Đây cũng là vùng đất phát tích của vương triều Trần – một trong những triều đại từng phát triển thịnh trị trong tiến trình lịch sử của dân tộc ta. Những bậc quân vương, văn thần, võ tướng tài ba thời Trần mãi lưu danh trong lịch sử nước nhà và được nhân dân tôn thờ tại nhiều di tích. Trong số đó không thể không đề cập đến công chúa Huyền Trân.

Làm rõ hơn những đóng góp của công chúa Huyền Trân -0
Hội thảo khoa học "Công chúa Huyền Trân: Cuộc đời và giai thoại".

Hội thảo lần này là sự kiện quan trọng để bổ sung thêm những nguồn tư liệu quý góp phần làm rõ hơn về cuộc đời và những đóng góp của bà đối với dân tộc ta và Phật giáo Việt Nam; về mối quan hệ bang giao giữa Đại Việt và Champa trong lịch sử; đồng thời làm rõ hơn những giai thoại về công chúa Huyền Trân để có nhận thức đầy đủ, khách quan, khoa học về bà.

Thông tin từ Ban tổ chức Hội thảo, công chúa Huyền Trân là con gái Thượng hoàng Trần Nhân Tông, em gái vua Trần Anh Tông. Năm 1301, Phật hoàng Trần Nhân Tông đến thăm vương quốc Champa, hứa gả công chúa Huyền Trân cho vua Chế Mân của Champa. Năm 1305, vua Chế Mân sai Chế Bồ Đài và phái đoàn mang vàng, bạc… và vùng đất 2 châu Ô, Lý làm sính lễ cầu hôn. Năm 1306, hôn lễ giữa công chúa Huyền Trân và Chế Mân được cử hành long trọng. Công chúa Huyền Trân về làm dâu Champa, được vua Chế Mân sủng ái, phong làm hoàng hậu. Năm 1307, vua Chế Mân đột ngột qua đời. Triều đình Champa sai người sang Đại Việt báo tin. Vua Trần Anh Tông sai Trần Khắc Chung sang viếng và tìm cách đưa công chúa Huyền Trân về Đại Việt.

Làm rõ hơn những đóng góp của công chúa Huyền Trân -0
Hội thảo có sự tham gia của đông đảo các nhà nghiên cứu văn hoá, lịch sử, tôn giáo.

Trở về Thăng Long, công chúa Huyền Trân xuất gia theo di mệnh của Phật hoàng Trần Nhân Tông, lấy pháp danh là Hương Tràng. Năm 1311, ni sư Hương Tràng cùng với thị nữ lập am tranh dưới chân núi Hổ tu hành. Sau đó, am tranh thành chùa Hổ Sơn (Quảng Nghiêm Tự), nay là di tích chùa Hổ Sơn, xã Liên Minh, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định. Năm 1340, ni sư Hương Tràng viên tịch tại đây. Sau đó, nhân dân đã tôn bà làm Thần Mẫu, lập đền thờ cạnh chùa Hổ Sơn. Ngoài ra, ở nhiều địa phương cũng đã lập đền thờ để tưởng nhớ công ơn của bà. Nhà Nguyễn cũng sắc phong cho công chúa Huyền Trân là “Trai Tĩnh trung đẳng thần”. Tuy nhiên, những ghi chép trong chính sử về bà vẫn rất ít ỏi.  

Tại Hội thảo “Công chúa Huyền Trân: Cuộc đời và giai thoại”, thông qua các nguồn tư liệu sử học, khảo cổ học, tư liệu Hán Nôm; thần tích, thần sắc, truyền thuyết, cơ sở thờ tự liên quan đến công chúa Huyền Trân, các đại biểu đã làm rõ hơn về bà ở Đại Việt và Champa; những nơi mang dấu ấn của bà và gắn kết những nơi này; vị trí, vai trò của công chúa Huyền Trân với dân tộc, nhất là làm rõ mục đích, ý nghĩa của cuộc hôn nhân giữa công chúa Huyền Trân với vua Chế Mân. Nhiều tham luận đã làm rõ quá trình xuất gia tu hành của công chúa Huyền Trân, những cơ sở thờ tự thờ phụng bà hiện nay.

Làm rõ hơn những đóng góp của công chúa Huyền Trân -0
Các đại biểu dâng hương tại chùa Hổ Sơn, nơi thờ công chúa Huyền Trân.

Tổng kết Hội thảo, PGS.TS Chu Văn Tuấn, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Tôn giáo cho biết, Hội thảo với 53 tham luận khá phong phú, đề cập đến nhiều chủ đề, qua đó làm rõ thêm cuộc đời, đóng góp của công chúa Huyền Trân đối với dân tộc và đạo pháp. Hội thảo góp phần làm rõ hơn hành trình công chúa Huyền Trân rời Đại Việt đến Champa và hành trình trở về, làm rõ công trạng của bà sau khi trở về Đại Việt, đặc biệt là những hoạt động giúp đỡ nhân dân, cấp ruộng, dựng chùa, giáo hoá nhân dân trên mảng đất Vụ Bản và nhiều địa phương khác. Nhiều tham luận làm rõ những điểm còn chưa rõ trong cuộc đời công chúa Huyền Trân, khẳng định nhân cách cao đẹp của bà, góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho việc bảo tồn, phát huy di sản văn hoá liên quan đến Huyền Trân công chúa, đến các di tích thờ phụng bà ở Việt Nam hiện nay, đặc biệt là di tích chùa Hổ Sơn trong thời gian tới.

Ngay trước Hội thảo, Ban tổ chức cũng đã đến dâng hương tại đền thờ công chúa Huyền Trân, chùa Hổ Sơn và dâng hương trước tượng Phật hoàng Trần Nhân Tông nhân dịp kỷ niệm 716 năm ngày Phật hoàng viên tịch.

N.Hoa

Các tin khác

Đưa văn hóa Chăm Nam Bộ đến với công chúng Thủ đô

Đưa văn hóa Chăm Nam Bộ đến với công chúng Thủ đô

Nằm ở cực Nam Tổ quốc, bên dòng sông Hậu nặng phù sa, đồng bào Chăm Islam An Giang đã tạo nên nền văn hóa mang dấu ấn độc đáo, vừa hòa quyện trong khối đại đoàn kết các dân tộc Việt Nam. Những giá trị ấy đã được tái hiện sống động, chân thực tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Hà Nội) với chuỗi hoạt động cuối tuần, trong đó có tái hiện Tết Raya vào ngày 25/10.

Trồng 400 ha hoa Tam giác mạch phục vụ lễ hội năm 2026

Trồng 400 ha hoa Tam giác mạch phục vụ lễ hội năm 2026

Để phục vụ Lễ hội Hoa Tam giác mạch lần thứ XII năm 2026, khoảng 400 ha hoa Tam giác mạch được gieo trồng tại các xã vùng Cao nguyên đá Đồng Văn, Tuyên Quang. Những ngày này, hoa đang nở rộ, chào đón du khách về tham gia lễ hội.

Dự kiến khai quật khẩn cấp tàu cổ phát lộ ở biển Hội An vào năm 2027

Dự kiến khai quật khẩn cấp tàu cổ phát lộ ở biển Hội An vào năm 2027

Di vật tàu cổ phát lộ tại bãi biển phường Hội An Tây (Đà Nẵng) đang đứng trước nguy cơ chịu tác động từ quá trình thi công kè chống xói lở bờ biển. Chính quyền TP Đà Nẵng dự kiến triển khai khai quật khẩn cấp trong năm 2027, đồng thời xây dựng phương án di dời, bảo quản nhằm bảo vệ những dấu tích quý giá còn lại.

Hà Nội nhân rộng mô hình Nhà văn hoá số

Hà Nội nhân rộng mô hình Nhà văn hoá số

Ngày 23/10, mô hình Nhà văn hoá số của Thủ đô được triển khai tại phường Giảng Võ, Hà Nội. Đây cũng là trường hợp thí điểm của Hà Nội nhằm xây dựng mô hình tổ chức hoạt động thiết chế văn hoá cơ sở và nhà văn hoá số, hướng tới mục tiêu ít nhất 95% thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở hoạt động hiệu quả.

Hội tụ nguồn lực, lan tỏa giá trị, nâng tầm truyền thông Công an nhân dân

Hội tụ nguồn lực, lan tỏa giá trị, nâng tầm truyền thông Công an nhân dân

Trao đổi trước thềm Liên hoan, Trung tướng Đỗ Triệu Phong, Cục trưởng Cục Truyền thông CAND, Trưởng Ban tổ chức liên hoan nhấn mạnh: Hội tụ phải đi vào thực chất, lan tỏa phải tạo ra giá trị, hướng đến xây dựng hệ thống truyền thông CAND chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng ngày càng tốt hơn những nhiệm vụ chính trị mà Đảng, Nhà nước và Bộ Công an giao phó.

Đặc sắc tuần văn hoá du lịch “Rực rỡ miền kỳ quan - Linh thiêng vùng đất lửa”

Đặc sắc tuần văn hoá du lịch “Rực rỡ miền kỳ quan - Linh thiêng vùng đất lửa”

Bắt đầu từ tháng 11/2026, tỉnh Quảng Trị sẽ tổ chức “Tuần văn hoá - du lịch Quảng Trị” với khẩu hiệu xuyên suốt: "Rực rỡ miền kỳ quan - Linh thiêng vùng đất lửa". “Tuần văn hoá - du lịch Quảng Trị” với thông điệp kết nối giữa kỳ vĩ của thiên nhiên (hang động, đại ngàn, biển đảo) với chiều sâu lịch sử, ký ức chiến tranh và khát vọng hòa bình của dân tộc.

Liên hoan nghệ thuật “Chuyện thanh xuân”: Khơi nguồn sáng tạo cho người trẻ

Liên hoan nghệ thuật “Chuyện thanh xuân”: Khơi nguồn sáng tạo cho người trẻ

Trải rộng trên nhiều lĩnh vực như sân khấu, điện ảnh, truyền hình, âm nhạc, múa, nhiếp ảnh, mỹ thuật và các hình thức nghệ thuật đương đại, Liên hoan nghệ thuật “Chuyện thanh xuân” hướng tới tạo dựng một không gian mới, nơi tuổi trẻ được thể hiện những ký ức, khát vọng, đam mê, hành trình trưởng thành bằng nhiều hình thức sáng tạo.

Đưa concert quốc gia “Tự hào là người Việt Nam 2026” đến Thái Nguyên

Đưa concert quốc gia “Tự hào là người Việt Nam 2026” đến Thái Nguyên

Hội tụ dàn sao Việt, concert quốc gia “Tự hào là người Việt Nam 2026” dự kiến đón 30.000 khán giả đến sân vận động Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên vào tối 1/11. Sự kiện do Ban Tuyên giáo Trung ương chỉ đạo, Tỉnh uỷ, UBND tỉnh Thái Nguyên phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức.

Tìm giải pháp bứt phá cho du lịch đô thị cổ Hội An trong kỷ nguyên mới

Tìm giải pháp bứt phá cho du lịch đô thị cổ Hội An trong kỷ nguyên mới

Gần 5 triệu lượt khách đến Hội An trong năm 2025, nhưng chỉ 1,71 triệu vé tham quan được bán ra. Khoảng cách giữa sức hút của điểm đến và nguồn thu trực tiếp từ tham quan đặt ra bài toán về bảo tồn di sản, gìn giữ bản sắc và bảo đảm sinh kế cư dân, đòi hỏi Hội An đổi mới mô hình phát triển du lịch theo chiều sâu.

Khảo cổ làm sáng tỏ diện mạo Đàn tế Nam Giao triều Hồ

Khảo cổ làm sáng tỏ diện mạo Đàn tế Nam Giao triều Hồ

Đợt khai quật khảo cổ mới nhất tại Đàn tế Nam Giao thuộc Di sản thế giới Thành nhà Hồ (Thanh Hoá) đã làm rõ thêm quy mô, kết cấu và ranh giới của hai cấp nền thấp nhất trong hệ thống năm cấp nền. Những phát hiện mới góp phần củng cố nhận định về quá trình quy hoạch, xây dựng đồng bộ công trình dưới triều vua Hồ Hán Thương năm 1402, đồng thời mở ra thêm hướng nghiên cứu về kiến trúc, kỹ thuật xây dựng và tổ chức nghi lễ của vương triều Hồ.

Lãnh đạo Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Lãnh đạo Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học Việt Nam tặng hoa chúc mừng Ban chấp hành Hội Mỹ thuật Việt Nam lần thứ X, nhiệm kỳ 2026–2031.

Hội Mỹ thuật Việt Nam trước yêu cầu đổi mới, thích ứng với thời đại số

Đại hội đại biểu Toàn quốc Hội Mỹ thuật Việt Nam lần thứ X, nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra từ ngày 14/10 đến 16/10/2026 tại Hà Nội trong một bối cảnh đặc biệt. Những biến động về cơ chế tổ chức, về nguồn lực tài chính, về phương thức hoạt động và cả những yêu cầu mới của đời sống văn hóa, nghệ thuật đòi hỏi Hội phải có một cách nhìn, một tư duy mới và một bộ máy để thích ứng.

Ngày hội áo dài, dân vũ của phụ nữ Công an Thủ đô

Ngày hội áo dài, dân vũ của phụ nữ Công an Thủ đô

Ngày hội "Áo dài - Dân vũ" là sân chơi văn hóa tinh thần ý nghĩa, đây không chỉ là dịp để tôn vinh vẻ đẹp truyền thống của tà áo dài Việt Nam mà còn là nơi thể hiện sự năng động, trẻ trung, tinh thần gắn kết của nữ chiến sĩ Công an Thủ đô. Thông qua ngày hội giúp các hội viên có thêm năng lượng tích cực để tiếp tục cống hiến và hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Phát động thi sáng tác văn học nghệ thuật về đề tài thương binh, liệt sĩ

Phát động thi sáng tác văn học nghệ thuật về đề tài thương binh, liệt sĩ

Ngày 15/10, tại Hà Nội, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch tổ chức Lễ phát động Cuộc thi sáng tác các tác phẩm văn học nghệ thuật (truyện ngắn, thơ, ca khúc) về đề tài thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027).

Biến giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, kiến tạo sức mạnh quốc gia

Biến giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, kiến tạo sức mạnh quốc gia

Diễn đàn quốc gia "Văn hóa với doanh nghiệp Việt Nam" năm 2026 có chủ đề: “Văn hóa kinh doanh Việt Nam – Trụ cột quan trọng chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, góp phần kiến tạo sức mạnh tổng hợp quốc gia”. Chương trình đánh dấu bước chuyển quan trọng từ xây dựng nền tảng giá trị sang tổ chức lực lượng, phát triển công cụ và thúc đẩy thực thi.

“Lời hứa” – Khi những chiến sĩ Công an kể chuyện nghề bằng điện ảnh

“Lời hứa” – Khi những chiến sĩ Công an kể chuyện nghề bằng điện ảnh

Không có những diễn viên chuyên nghiệp, câu chuyện trong phim “Lời hứa” được kể bằng chính những trải nghiệm nghề nghiệp, góc nhìn của các chiến sĩ CSGT Thủ đô. Bộ phim đặt ra vấn đề nhức nhối về tai nạn giao thông do rượu bia để từ đó gửi gắm thông điệp về trách nhiệm của xã hội, người dân và chính quyền cùng tạo dựng một xã hội văn minh, an toàn giao thông.