Đến hẹn lại lên, vào đêm rằm tháng giêng mỗi năm, trên đỉnh núi Nhạn vươn vai bên dòng sông Đà Rằng hiền hòa nối liền làng hoa, làng rau Ngọc Lãng bốn mùa xanh mướt là đêm thơ nguyên tiêu truyền thống của Tuy Hòa - Phú Yên mang đậm chất trữ tình sâu lắng thiết tha.
Trước đêm thơ lần thứ 30, chúng tôi tìm gặp nhạc sĩ Ngọc Quang - Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật (VHNT) Phú Yên, Trưởng ban tổ chức Hội Thơ. Ông cho biết, đêm thơ Nguyên tiêu Phú Yên được hình thành rất tự nhiên nhưng đã trở thành đêm giao lưu thi ca truyền thống suốt 30 năm qua, tạo ấn tượng tốt đẹp trong lòng người hâm mộ cùng bè bạn văn chương trong và ngoài nước.
Khởi đầu là "Đêm thơ Xuân 1980" được tổ chức theo nguyện vọng của nhiều hội viên Hội Những người yêu sách ở Thư viện Hải Phú, thị xã Tuy Hòa lúc bấy giờ - nay là Thư viện Phú Yên. Ngay cả cái tên Thư viện Hải Phú hồi đó cũng được hình thành bởi Hải Hưng và Phú Yên là hai tỉnh kết nghĩa anh em".
Ông Dương Thái Nhơn - Giám đốc Thư viện Phú Yên nhớ lại: "Dạo đó tôi vừa tốt nghiệp khóa trung cấp thư viện của Trường Lý luận nghiệp vụ văn hóa miền Trung. Ngay sau khi nhận quyết định phân nhiệm ở Thư viện Hải Phú, tôi cùng nhiều đồng nghiệp và các văn nghệ sĩ ở Phú Yên là nhà thơ Ái Dân, Trần Hiền Ân, Nguyễn Tường Văn, Lê Khánh Nam, cô giáo Giáng Vân, Nguyễn Thị Hồng…tính toán rất cẩn trọng trước khi chọn rằm tháng Giêng làm đêm thơ Nguyên tiêu bởi nhiều lẽ. Đó là đêm trăng tròn và đẹp, không khí Tết vẫn còn, nên có thể thu hút nhiều người đến với đêm thơ.
Càng ý nghĩa sâu sắc hơn khi Bác Hồ kính yêu đã từng viết bài thơ "Nguyên tiêu" trong đêm rằm tháng giêng năm 1948 ở Chiến khu Việt Bắc". Không gian đêm thơ đầu tiên là sân thư viện với nhiều cây cảnh, hoa tươi thơm ngát dưới ánh trăng dịu ngọt. Ngoài các hội viên Hội Những người yêu sách Phú Yên và các thi sĩ ở địa phương còn có sự tham dự đông đảo của học sinh Trường THPT Nguyễn Huệ”.
Đến đêm thơ Nguyên tiêu lần thứ hai (1981) người hâm mộ vinh hạnh gặp gỡ các nhà thơ Giang Nam, Văn Công, Nguyễn Gia Nùng, Đào Xuân Quý, Nguyên Hồ đến từ phố biển Nha Trang. Hồi ấy đời sống kinh tế còn nhiều khó khăn, nguồn kinh phí để tổ chức đêm thơ chỉ là hạt muối bỏ bể. Sau đêm thơ, mỗi nhà thơ là khách mời trân trọng chỉ được chiêu đãi một… bát phở, tối về ngủ trên những chiếc bàn gỗ ở phòng đọc của thư viện, thế nhưng các nhà thơ vẫn đến với đêm thơ Nguyên tiêu bằng tất cả tấm lòng trân trọng yêu mến người hâm mộ.
Rồi những năm sau đó. Khi bạn thơ và người hâm mộ đông hơn, đêm thơ Nguyên tiêu chuyển lên vườn hoa Diên Hồng và điểm đến cuối cùng trên núi Nhạn bắt đầu từ mùa xuân năm 1991. Điều đáng trân trọng là trong số họ có cả những cụ già tay chống gậy và những cô cậu học sinh tiểu học. Bắt gặp hình ảnh đó, nhà thơ Nguyễn Gia Nùng đến từ Nha Trang cũng phải thốt lên rằng: "Cả người làm thơ, người yêu thơ đều phải vượt tầm cao/ Từ bốn phương trời tụ về bên tháp cổ/ Vầng trăng xuân chưa bao giờ tròn sáng thế/ Sông Đà Rằng dào dạt sóng thơ ngâm".
Năm nay, nhà văn Huỳnh Thạch Thảo - Phó Chủ tịch Hội VHNT, Tổng biên tập tạp chí Văn nghệ Phú Yên cho biết đã in Tuyển tập 30 năm thơ Nguyên tiêu gồm 226 bài thơ của 150 tác giả, trong đó có sự góp mặt của phóng viên Báo CAND...
Đề cập đến những nét mới so với trước, nhạc sĩ Ngọc Quang - Chủ tịch Hội VHNT Phú Yên bày tỏ: "Sau chặng hành trình 30 năm, đã đến lúc phải thay một chiếc áo mới, đẹp hơn, đậm chất thi ca hơn và xứng đáng với tầm vóc mới, nên đêm thơ lần này chính thức trở thành Hội thơ Nguyên tiêu, vì thế việc đầu tư công phu hơn, chương trình mở rộng với nhiều hoạt động có ý nghĩa hướng tới đại lễ kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội đồng thời mở đầu cho các hoạt động hướng tới kỷ niệm 400 năm Phú Yên và Năm du lịch quốc gia duyên hải Nam Trung Bộ - Phú Yên 2011".
Cùng với đêm thơ rằm tháng giêng từ 18h30' đến 22h30' một cuộc Hội thảo khoa học chủ đề: "Thơ Nguyên tiêu Phú Yên - 30 năm một chặng đường" được Hội VHNT phối hợp Trường Đại học Phú Yên tổ chức.
Trước khi khai mạc hội thơ, Ban tổ chức sẽ dâng hương tại Đài tưởng niệm núi Nhạn đồng thời trình bày bài thơ ca ngợi tinh thần chiến đấu hy sinh vì độc lập tư do, vì chủ nghĩa xã hội của các anh hùng liệt sĩ. "Đường thơ" sẽ giới thiệu những câu thơ, câu đối đặc sắc viết trên những chất liệu khác nhau như giấy dó, vải phướn, tấm tre… được bài trí hai bên đường từ chân núi Nhạn lên tới Tháp cổ.
Ở một khoảng sân nơi diễn ra hội thơ có "Quán văn chương" dựng lên bằng tre, nứa đậm chất dân dã để trưng bày, giới thiệu những tác phẩm thơ của các tác giả ở Phú Yên đã xuất bản trong năm qua. Trong gian triển lãm cạnh đó có 30 ảnh nghệ thuật về đất nước - con người Phú Yên của các nghệ sĩ nhiếp ảnh quốc gia là người địa phương như: Dương Thanh Xuân, Lê Châu Đạo, Lê Minh…Nổi bật hơn nữa là người tham dự có dịp thưởng ngoạn nét bút thư pháp của nhà thơ Hải Trung đến từ Thừa Thiên - Huế thể hiện tài hoa trên giấy dó.
Tại hội thơ Nguyên tiêu lần thứ 30 năm Canh Dần, người yêu thơ không chỉ có dịp thử tài của mình khi tham gia ứng tác thơ, người ứng tác nhanh và hay sẽ được giải thưởng, mà còn vinh hạnh gặp gỡ nhà thơ Do Chung Hoan ở Liên đoàn nghệ thuật dân gian Chung Buk - Hàn Quốc cùng với sự góp mặt của các nhà thơ như Hữu Thỉnh, Trần Đăng Khoa, Bằng Việt…
Khi bài báo này đến tay bạn đọc thì hành trình đêm thơ Nguyên tiêu trên núi Nhạn đã đến giờ khai mạc lần thứ 30, hứa hẹn nhiều hấp dẫn, thú vị ngập tràn hình ảnh thi ca của một vùng đất và những con người hiền hòa, hiếu học, mê thơ
