Cần xóa bỏ mặt trái của xã hội hóa y tế, bảo đảm quyền lợi người bệnh

Những năm qua, hoạt động xã hội hóa (XHH) y tế đã được làm rất mạnh mẽ ở nhiều cơ sở y tế và không thể phủ nhận là nó đã mang lại nhiều lợi ích cho xã hội trong bối cảnh nhu cầu khám, chữa bệnh (KCB) ngày càng tăng, ngân sách Nhà nước không thể bao cấp được hết. Song, bên cạnh đó, mặt trái của XHH y tế cũng cho thấy nhiều vấn đề cần phải được kiểm soát tốt hơn, tránh tạo nên những bất công vô lý, làm tổn hại uy tín của chính ngành Y tế. 

Việc XHH để cung cấp dịch vụ y tế trong bệnh viện (BV) công thời gian qua đã góp phần từng bước đáp ứng nhu cầu KCB ngày càng đa dạng của các tầng lớp nhân dân, nhất là những người có khả năng chi trả, góp phần hạn chế người dân phải đi nước ngoài KCB.

XHH y tế cũng góp phần phát triển kỹ thuật, nâng cao hiệu quả chẩn đoán và điều trị, phát hiện sớm, chính xác bệnh tật, giảm tỷ lệ tử vong, đồng thời, giúp cho trình độ kỹ thuật y tế của Việt Nam tiến bộ.

Người dân, trong đó có cả người nghèo, cận nghèo, trẻ em, đối tượng chính sách xã hội cũng được hưởng lợi khi được sử dụng các dịch vụ này, kể cả các kỹ thuật cao do BHYT thanh toán, vì ở nhiều BV, các trang thiết bị XHH dùng chung cho toàn BV. BV có thêm nguồn thu để bù đắp các chi phí chưa được thu đối với khu vực BHYT và tăng thêm thu nhập cho nhân viên.

Xã hội hóa y tế giúp cho người bệnh có nhiều lựa chọn.
Xã hội hóa y tế giúp cho người bệnh có nhiều lựa chọn.

Tuy nhiên, bên cạnh những mặt được, XHH cũng đã nảy sinh nhiều bất cập. Tại một hội nghị mới đây, ông Nguyễn Minh Thảo, Phó Tổng giám đốc BHXH Việt Nam cho biết: Theo quy định của Bộ Y tế, các dịch vụ XHH phải có đề án rồi mới được thực hiện, nhưng do công tác quản lý chưa chặt chẽ, nên trong gần 2.000 thiết bị XHH trên toàn quốc, có tới 40% không có đề án và hơn 60% số máy cho thuê mướn cũng không có đề án.

Điều này dẫn đến chất lượng các thiết bị y tế không kiểm soát được, ảnh hưởng đến chất lượng KCB. Cùng máy chụp CT, nhưng có BV lắp máy tốt, có nơi lắp máy Trung Quốc giá chỉ mấy trăm triệu đồng và thu lời lớn.

Đặc biệt, điều mà người bệnh kêu ca nhiều trong những năm qua là nhiều BV không chấp nhận kết quả xét nghiệm hay chẩn đoán hình ảnh của nhau, mà bắt bệnh nhân phải chụp, chiếu, xét nghiệm lại. Chưa kể vì chưa có đề án nên một số kỹ thuật chưa được phê duyệt ở Việt Nam, một số cơ sở y tế vẫn làm, có thể nguy hiểm cho người bệnh.

Việc lắp đặt các trang thiết bị XHH trong BV công mà không được quản lý tốt, dẫn đến nhiều BV chỉ định xét nghiệm, chẩn đoán quá mức với các máy móc XHH, nhằm thu hồi vốn nhanh. BHXH Việt Nam từng phát hiện một BV ở Quảng Ninh chi phí cho xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh chiếm đến 30-40% so với bình quân của cả nước chỉ là khoảng 20%, dẫn đến bội chi BHYT khá cao.

Bên cạnh đó, giá dịch vụ y tế do các BV tự xây dựng, thu chênh lệch rất lớn với BHYT, nên người bệnh rất thiệt thòi. Điều đó cho thấy, XHH đã không coi trọng lợi ích của người bệnh.

Từng công tác ở BV Chợ Rẫy, bác sĩ Võ Xuân Sơn cũng chỉ ra những điều chưa được của XHH trong BV công: XHH y tế như một yếu tố gây ra tiêu cực ở các BV công, dẫn đến lạm dụng các kĩ thuật chẩn đoán và điều trị để thu lợi bất chính. Việc tận dụng cơ sở vật chất của công để làm dịch vụ sẽ lấy mất đi một số tiện ích, gây thiệt thòi quyền lợi cho người bệnh nghèo.

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cũng thừa nhận, về cơ bản XHH mang lại hiệu quả tốt trong công tác KCB, nhưng cũng còn một số tồn tại có thể có như lợi ích nhóm; đầu tư trang thiết bị kỹ thuật cao chưa tương xứng với năng lực, trình độ chuyên môn, nhu cầu KCB, nhất là một số trang thiết bị chẩn đoán, kỹ thuật cao. 

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế, giá của các dịch vụ XHH được tính theo nguyên tắc bảo đảm đủ bù đắp chi phí và có tích lũy theo Nghị định 16 và Nghị định 85 của Chính phủ. Mức giá của các dịch vụ do thủ trưởng các BV công lập chịu trách nhiệm xây dựng và ban hành theo quy định, nhưng phải tuân thủ các quy định của Luật giá và các văn bản hướng dẫn.

Để hạn chế những mặt trái của XHH, ông Nguyễn Minh Thảo cho rằng, các BV có quyền được tự định giá các dịch vụ, nhưng cơ quan quản lý phải kiểm soát để xem có phù hợp không, đồng thời, phải kiểm định chất lượng định kỳ các máy móc, thiết bị y tế, nhằm xóa bỏ tình trạng các BV không chấp nhận kết quả của nhau. Phải tăng cường quản lý Nhà nước từ quy hoạch lắp đặt đến chất lượng, giá cả thiết bị y tế.

Trước những ý kiến của người dân về những bất cập trong XHH y tế, đặc biệt là giá một số dịch vụ rất cao như tiền công khám, giá ngày giường v.v…, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, Bộ Y tế đã có các văn bản hướng dẫn nội dung, nguyên tắc xây dựng giá dịch vụ theo yêu cầu, đồng thời, chỉ đạo bảo đảm công bằng trong cung cấp dịch vụ chuyên môn; kiểm tra, giám sát việc quản lý và sử dụng nguồn thu cho đúng các quy định, kể cả việc nộp thuế theo pháp luật. Hiện nay, Bộ Y tế cũng đã dự thảo và chuẩn bị ban hành Thông tư  quy định về tổ chức hoạt động và giá dịch vụ KCB theo yêu cầu trong các cơ sở KCB công lập.

Trong thời gian tới, Bộ Y tế sẽ xem xét sửa đổi, bổ sung Thông tư 15 và tăng cường công tác kiểm tra, giám sát hơn nữa để hạn chế những tồn tại trong XHH y tế.

Thanh Hằng

Các tin khác

Đồng Nai thực hiện thành công ca ghép thận đầu tiên

Đồng Nai thực hiện thành công ca ghép thận đầu tiên

Ngày 19/10, Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai đã công bố ca ghép thận đầu tiên được thực hiện thành công tại bệnh viện. Đây cũng là ca ghép tạng đầu tiên được thực hiện thành công tại TP Đồng Nai, đánh dấu bước tiến mới của ngành y tế địa phương trong triển khai các kỹ thuật y học chuyên sâu…

Chùm ca bệnh não mô cầu đã được kiểm soát tốt, học sinh yên tâm đến trường

Chùm ca bệnh não mô cầu đã được kiểm soát tốt, học sinh yên tâm đến trường

Sáng 19/10, Giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh chủ trì đoàn công tác làm việc trực tiếp tại Trường THCS Hai Bà Trưng, xã Hiệp Phước. Các chuyên gia thống nhất đánh giá chùm 4 ca bệnh não mô cầu nhóm B đã được kiểm soát tốt: 177 người tiếp xúc gần đều đã uống kháng sinh dự phòng và đang được theo dõi hằng ngày, kể từ ngày 17/10 chưa ghi nhận thêm ca mới, 3 bệnh nhân đang điều trị ổn định. Sở Y tế và Sở Giáo dục và Đào tạo thống nhất không chuyển sang học trực tuyến; phụ huynh có thể yên tâm cho con đến trường.

Ghi nhận ca bệnh não mô cầu thứ 4, nhiều học sinh dương tính cúm mùa

Ghi nhận ca bệnh não mô cầu thứ 4, nhiều học sinh dương tính cúm mùa

Đến chiều 17/10, TP Hồ Chí Minh ghi nhận 4 trường hợp mắc bệnh do não mô cầu nhóm B tại Trường THCS Hai Bà Trưng (xã Hiệp Phước). Trường hợp thứ 4 là học sinh có tiếp xúc gần với ca bệnh trước đó, đang điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới, có kết quả PCR máu dương tính chiều 16/10; hiện em tỉnh, sinh hiệu ổn định.

Thanh niên nói không với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng

Thanh niên nói không với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng

Bí thư Thường trực Trung ương Đoàn kêu gọi mỗi đoàn viên, thanh niên chủ động trang bị kiến thức, nhận diện những hình thức lôi kéo sử dụng thuốc lá; kiên quyết không thử, không sử dụng thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Xử phạt hàng loạt cơ sở dược mỹ phẩm, siết chặt quản lý nhà thuốc

Xử phạt hàng loạt cơ sở dược mỹ phẩm, siết chặt quản lý nhà thuốc

Chiều 16/10, Phòng Kiểm tra - Pháp chế Sở Y tế TP Hồ Chí Minh vừa công khai danh sách các cơ sở vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, dược phẩm và mỹ phẩm. Nhiều phòng khám, bệnh viện tư nhân lớn cùng các công ty kinh doanh hóa dược, mỹ phẩm đã bị xử phạt hàng trăm triệu đồng, tước chứng chỉ hành nghề và buộc thu hồi, tiêu hủy hàng hóa không đạt chuẩn.

Khẩn trương khoanh vùng, khống chế bệnh não mô cầu tại TP Hồ Chí Minh

Khẩn trương khoanh vùng, khống chế bệnh não mô cầu tại TP Hồ Chí Minh

Sau khi ghi nhận 3 học sinh Trường THCS Hai Bà Trưng, xã Hiệp Phước, mắc bệnh não mô cầu nhóm B, trong đó 1 em đã tử vong và 2 em đang được điều trị, Sở Y tế TP Hồ Chí Minh đã khẩn trương chỉ đạo các đơn vị y tế phối hợp với ngành Giáo dục và chính quyền địa phương triển khai đồng bộ các biện pháp giám sát, điều tra dịch tễ, dự phòng và kiểm soát nguy cơ lây lan.

Vì sao “một mâm cơm, 3 bộ quản lý” vẫn không an toàn?

Vì sao “một mâm cơm, 3 bộ quản lý” vẫn không an toàn?

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho rằng công tác quản lý an toàn thực phẩm (ATTP) đang chuyển mạnh từ phương thức kiểm tra truyền thống sang quản lý dựa trên phân tích, đánh giá nguy cơ, gắn với tăng cường hậu kiểm.

Long Châu mở rộng vai trò nhà thuốc cộng đồng, đưa bác sĩ đến gần người dân hơn

Long Châu mở rộng vai trò nhà thuốc cộng đồng, đưa bác sĩ đến gần người dân hơn

Ngày 13/10, với mục tiêu đưa chuyên môn y khoa đến gần hơn với cộng đồng, giúp người dân dễ dàng gặp gỡ bác sĩ, được tư vấn và chăm sóc sức khỏe ngay tại nhà thuốc, Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu cùng Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam chính thức thiết lập quan hệ hợp tác chiến lược.

Bệnh viện 19-8 cứu bệnh nhân sốc nhiễm khuẩn, hôn mê nguy kịch

Bệnh viện 19-8 cứu bệnh nhân sốc nhiễm khuẩn, hôn mê nguy kịch

Nam bệnh nhân nghiện rượu nặng, bị sốc nhiễm khuẩn do nhiễm trùng đường mật và viêm phổi dẫn đến ngừng tim, vào Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) cấp cứu trong tình trạng hôn mê sâu. Sau hơn 2 tháng điều trị hồi sức tích cực, các bác sĩ đã đưa bệnh nhân thoát "cửa tử" trở về gia đình.

Đến năm 2030, 100% tỉnh, thành phố có bệnh viện y học cổ truyền

Đến năm 2030, 100% tỉnh, thành phố có bệnh viện y học cổ truyền

Theo Chiến lược quốc gia phát triển nền y học cổ truyền (YHCT) Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 vừa được ban hành, tỷ lệ khám chữa bệnh YHCT, kết hợp YHCT với y học hiện đại đạt tối thiểu 10% ở cấp chuyên sâu, 20% ở cấp cơ bản và 30% ở cấp ban đầu.

Liên tiếp xảy ra ngộ độc thực phẩm, trách nhiệm thuộc về ai?

Liên tiếp xảy ra ngộ độc thực phẩm, trách nhiệm thuộc về ai?

Thời gian qua, trên cả nước xảy ra nhiều vụ ngộ độc thực phẩm tập thể làm hàng trăm người nhập viện. Nguyên nhân chủ yếu được xác định trong quá trình thu mua nguyên liệu đầu vào, chế biến không đảm bảo, khiến thực phẩm nhiễm vi sinh vật gây hại.

Hơn 100.000 trẻ tiêm vắc xin tay chân miệng tại VNVC: Tiêm sớm, phòng bệnh sớm giữa mùa cao điểm

Hơn 100.000 trẻ tiêm vắc xin tay chân miệng tại VNVC: Tiêm sớm, phòng bệnh sớm giữa mùa cao điểm

Sau hơn hai tuần triển khai vắc xin tay chân miệng đầu tiên tại Việt Nam, Hệ thống Tiêm chủng VNVC đã tiêm hơn 100.000 liều cho trẻ, đồng thời hỗ trợ gần 3 tỷ đồng chi phí tiêm chủng, tạo điều kiện cho nhiều bé được tiêm đầy đủ, đúng lịch trong thời điểm bệnh đang gia tăng ca mắc và biến chứng nặng.