Vững vàng “lá chắn thép” bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới

Tám mươi năm tuyệt đối trung thành, tận tụy vì nước, vì dân

Ra đời trong những ngày đầu chính quyền cách mạng còn non trẻ, lực lượng An ninh nhân dân đã phải đối mặt với muôn vàn khó khăn, thử thách. Kẻ thù từ nhiều phía tìm mọi cách chống phá, lật đổ chính quyền, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đe dọa trực tiếp thành quả của Cách mạng Tháng Tám.

Trong hoàn cảnh ấy, những thế hệ cán bộ an ninh đầu tiên đã tuyệt đối tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, dựa vào Nhân dân, mưu trí, dũng cảm, chủ động đấu tranh làm thất bại nhiều âm mưu, hoạt động phá hoại, góp phần bảo vệ vững chắc chính quyền cách mạng.

Qua các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, bảo vệ biên giới và trong công cuộc đổi mới, xây dựng, phát triển Tổ quốc, lực lượng An ninh nhân dân luôn có mặt ở những nơi khó khăn, nguy hiểm, trên những mặt trận thầm lặng nhưng vô cùng quyết liệt.

Có những chiến công được ghi lại trong lịch sử. Cũng có biết bao đóng góp không thể kể hết bằng những con số, tên gọi hay phần thưởng. Phía sau cuộc sống bình yên của Nhân dân là những ngày đêm cán bộ, chiến sĩ lặng lẽ bám địa bàn, nắm tình hình, đấu trí với các thế lực thù địch, phản động, phòng ngừa và hóa giải các nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia.

Chính trong thử thách khắc nghiệt ấy, phẩm chất cao đẹp của người cán bộ an ninh được hun đúc và tỏa sáng: tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân; không quản ngại khó khăn, gian khổ; sẵn sàng hy sinh lợi ích riêng, thậm chí hy sinh cả tính mạng để hoàn thành nhiệm vụ.

Tinh thần “chỉ biết còn Đảng thì còn mình” đã trở thành biểu tượng của lòng trung thành, ý chí và danh dự của lực lượng An ninh nhân dân. Nhưng lòng trung thành ấy không phải là một khẩu hiệu trừu tượng. Nó được thể hiện bằng từng nhiệm vụ được hoàn thành, từng nguy cơ được ngăn chặn, từng âm mưu chống phá bị vô hiệu hóa và trên hết là sự bình yên của đất nước, cuộc sống an toàn của Nhân dân.

Việc lực lượng An ninh nhân dân được Đảng, Nhà nước trao tặng Huân chương Sao vàng lần thứ tư là sự ghi nhận đặc biệt đối với những chiến công, thành tích và cống hiến to lớn trong sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đó không chỉ là niềm vinh dự của lực lượng An ninh nhân dân, mà còn là niềm tự hào chung của lực lượng Công an nhân dân và Nhân dân cả nước.

Tuy nhiên, phần thưởng cao quý nhất đối với mỗi cán bộ, chiến sĩ an ninh vẫn là niềm tin yêu của Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Niềm tin ấy vừa là sự ghi nhận, vừa là trách nhiệm, là mệnh lệnh từ trái tim, thôi thúc mỗi cán bộ, chiến sĩ không ngừng rèn luyện, phấn đấu và cống hiến.

Kỷ niệm truyền thống không chỉ để nhìn lại những gì đã qua. Điều quan trọng hơn là từ truyền thống ấy, chúng ta rút ra những giá trị bền vững, những bài học có ý nghĩa đối với hiện tại và tương lai.

Bài học đầu tiên là trong bất kỳ hoàn cảnh nào cũng phải giữ vững sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với lực lượng Công an nhân dân. Đây là nhân tố quyết định bảo đảm lực lượng An ninh nhân dân luôn giữ đúng phương hướng chính trị, xác định đúng đối tượng, đối tác và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Bài học thứ hai là phải luôn dựa vào Nhân dân, gắn bó mật thiết với Nhân dân. Nhân dân là nguồn sức mạnh to lớn, là “tai mắt”, là nền tảng của thế trận an ninh nhân dân. Mỗi chiến công của lực lượng an ninh đều có sự giúp đỡ, che chở, đồng hành và đóng góp của Nhân dân.

Bài học thứ ba là phải giữ vững tinh thần chủ động, cảnh giác, mưu trí, sáng tạo, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống. Trong công tác an ninh, chỉ một phút lơ là, chủ quan cũng có thể dẫn đến hậu quả lớn. Bởi vậy, chủ động nắm tình hình, dự báo đúng, nhận diện sớm và xử lý từ gốc luôn là yêu cầu có tính sống còn.

Những bài học ấy đã tạo nên sức mạnh, bản lĩnh và truyền thống anh hùng của lực lượng An ninh nhân dân. Trong bối cảnh mới, các giá trị truyền thống càng phải được giữ gìn, bồi đắp, đồng thời chuyển hóa thành năng lực, phương thức và hiệu quả công tác cụ thể.

Truyền thống chỉ thực sự có ý nghĩa khi trở thành động lực để mỗi cán bộ, chiến sĩ hôm nay sống và hành động xứng đáng với những thế hệ đi trước; khi lòng trung thành được thể hiện bằng trách nhiệm; khi danh dự được bảo vệ bằng kỷ luật; khi tinh thần vì dân được thể hiện bằng sự gần gũi, tận tụy và hiệu quả phục vụ Nhân dân.

Chủ động bảo vệ an ninh quốc gia từ sớm, từ xa, từ cơ sở

Nếu như trong những giai đoạn trước, nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia tập trung chủ yếu vào bảo vệ chế độ, chủ quyền, lãnh thổ, các cơ quan đầu não và những lĩnh vực trọng yếu, thì trong bối cảnh hiện nay, nội hàm của an ninh quốc gia đã được mở rộng sâu sắc.

Thế giới đang chứng kiến những biến động phức tạp, khó dự báo. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn diễn ra gay gắt; xung đột, chiến tranh cục bộ, khủng hoảng kinh tế, năng lượng, môi trường và lòng tin chiến lược tác động trực tiếp đến an ninh, ổn định của mỗi quốc gia.

Các mối đe dọa an ninh không chỉ đến từ bên ngoài biên giới hay những lực lượng hữu hình, mà còn xuất hiện trong không gian mạng, không gian số, không gian thông tin và nhận thức xã hội. Những cuộc tấn công mạng, thao túng thông tin, phá hoại dữ liệu, xâm nhập hệ thống hạ tầng trọng yếu hay kích động tâm lý bất mãn có thể gây hậu quả nghiêm trọng không kém những phương thức tấn công truyền thống.

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử, dữ liệu lớn và các nền tảng xuyên biên giới đang đem lại những cơ hội lớn cho phát triển, đồng thời tạo ra những thách thức chưa từng có đối với an ninh quốc gia.

Trong bối cảnh ấy, yêu cầu trước hết là phải đổi mới mạnh mẽ tư duy bảo vệ an ninh quốc gia. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã nhấn mạnh sự chuyển đổi từ “bảo vệ lĩnh vực” sang “bảo vệ hệ thống”; từ quản lý từng nguy cơ sang quản trị sự tương tác giữa các nguy cơ; từ phân công nhiệm vụ sang thiết kế cơ chế phối hợp và trách nhiệm liên thông.

Đây là một sự đổi mới rất quan trọng. Trong thế giới hiện đại, các loại rủi ro không tồn tại riêng lẻ mà liên kết, tác động và có thể chuyển hóa lẫn nhau. Một sự cố công nghệ có thể dẫn đến thiệt hại kinh tế; khủng hoảng kinh tế có thể tạo ra các vấn đề xã hội; những vấn đề xã hội không được xử lý tốt có thể ảnh hưởng đến niềm tin của Nhân dân và ổn định chính trị.

Bởi vậy, bảo vệ an ninh quốc gia phải được đặt trong tổng thể vận hành của đất nước. Không chỉ bảo vệ Đảng, Nhà nước, chế độ và chủ quyền quốc gia, mà còn phải bảo vệ năng lực phát triển, năng lực cạnh tranh, khả năng tự chủ và sức chống chịu của quốc gia trước mọi biến động.

Thông điệp “phát triển đến đâu, an ninh đến đó” thể hiện rõ mối quan hệ gắn bó giữa an ninh và phát triển.

An ninh không đứng ngoài phát triển, càng không thể trở thành rào cản của phát triển. Nhiệm vụ của công tác an ninh là tạo dựng môi trường hòa bình, ổn định, an toàn, lành mạnh để các nguồn lực được khơi thông, khoa học công nghệ được phát triển, đổi mới sáng tạo được thúc đẩy và người dân, doanh nghiệp yên tâm đầu tư, sản xuất, kinh doanh.

Ngược lại, phát triển phải gắn với bảo đảm an ninh ngay từ khâu hoạch định chính sách, xây dựng thể chế và tổ chức thực hiện. Khi phát triển kinh tế số, phải đồng thời bảo vệ an ninh mạng và dữ liệu. Khi xây dựng hạ tầng số quốc gia, phải bảo đảm an toàn các hệ thống thông tin trọng yếu. Khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo, phải quan tâm tới những vấn đề về đạo đức, pháp lý, quyền riêng tư và trách nhiệm xã hội.

Mỗi không gian phát triển mới đều phải có phương án bảo vệ tương ứng. Mỗi bước tiến về khoa học, công nghệ phải đi cùng một bước tiến về năng lực kiểm soát rủi ro. Chỉ như vậy, phát triển mới thực sự bền vững, đất nước mới tránh được nguy cơ lệ thuộc hoặc bị động trước những biến đổi nhanh chóng của thế giới.

Một yêu cầu đặc biệt quan trọng khác là phải thực hiện tốt phương châm bảo vệ an ninh quốc gia từ sớm, từ xa, từ nơi xuất phát và ngay từ cơ sở.

“An ninh chủ động” có nghĩa là không chờ nguy cơ trở thành vụ việc, không chờ vụ việc phát triển thành điểm nóng, không chờ khủng hoảng xảy ra mới xử lý. Lực lượng An ninh nhân dân phải chủ động nắm chắc tình hình, nhận diện từ sớm những nhân tố có thể gây bất ổn; tham mưu đúng, trúng và kịp thời; có phương án ngăn chặn, hóa giải nguy cơ ngay từ khi mới manh nha.

Bảo vệ từ sớm, từ xa cũng đòi hỏi phải đẩy mạnh hội nhập và hợp tác quốc tế về an ninh. Trong một thế giới liên kết, không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết mọi nguy cơ. Các vấn đề như tội phạm mạng, khủng bố, chia sẻ dữ liệu xuyên biên giới, an ninh nguồn nước hay an ninh phi truyền thống đều cần có sự phối hợp, trách nhiệm và lòng tin giữa các quốc gia.

Việt Nam không chỉ tham gia mà cần chủ động đóng góp vào việc hình thành những chuẩn mực, nguyên tắc và cơ chế quản trị quốc tế trong các lĩnh vực mới. Đó cũng là cách tạo dựng “vành đai an ninh” từ bên ngoài, nâng cao vị thế quốc gia và bảo vệ tốt hơn lợi ích của đất nước, của người Việt Nam ở nước ngoài.

Đồng thời, bảo vệ an ninh từ cơ sở phải được coi là nền tảng. Cơ sở là nơi trực tiếp diễn ra đời sống của Nhân dân, nơi các vấn đề xã hội hình thành và cũng là nơi những nguy cơ an ninh thường xuất hiện những dấu hiệu đầu tiên.

Muốn nắm chắc tình hình, phải gần dân, hiểu dân, lắng nghe dân. Muốn giải quyết vấn đề từ gốc, phải quan tâm đến những khó khăn, bức xúc chính đáng của Nhân dân; phải chăm lo tốt hơn cho người yếu thế, người lao động ở khu vực phi chính thức, đồng bào vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số.

An sinh xã hội không chỉ là chính sách phát triển, mà còn là nền tảng của an ninh bền vững. Khi cuộc sống của người dân được bảo đảm, khi khoảng cách phát triển từng bước được thu hẹp, khi các vấn đề xã hội được giải quyết kịp thời, niềm tin của Nhân dân sẽ được củng cố và thế trận an ninh nhân dân sẽ ngày càng vững chắc.

Người cán bộ an ninh trong kỷ nguyên mới không chỉ cần có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng và trình độ nghiệp vụ sắc bén. Mỗi cán bộ còn phải có năng lực số, tư duy sáng tạo, khả năng học tập suốt đời, khả năng thích ứng nhanh với những biến đổi và năng lực hợp tác trong môi trường quốc tế.

Đặc biệt, trong điều kiện công nghệ ngày càng trao cho con người khả năng tiếp cận và xử lý khối lượng dữ liệu lớn, đạo đức số và trách nhiệm trong sử dụng công nghệ phải trở thành một phẩm chất quan trọng của người cán bộ an ninh.

Xây dựng lực lượng hiện đại vì thế không chỉ là đầu tư phương tiện, trang thiết bị hay công nghệ. Hiện đại trước hết phải bắt đầu từ tư duy, con người, tổ chức và phương thức hành động; từ khả năng dự báo đúng, phản ứng nhanh, phối hợp hiệu quả và giải quyết vấn đề ngay từ cơ sở.

Kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân là dịp để tri ân những thế hệ đã chiến đấu, hy sinh, làm nên truyền thống anh hùng; đồng thời cũng là thời điểm để toàn lực lượng xác lập quyết tâm mới, chuẩn mực mới và khát vọng cống hiến mới.

Trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước, nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia ngày càng nặng nề, nhưng cũng hết sức vẻ vang. Với truyền thống trung thành, đoàn kết, mưu trí, dũng cảm; với sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng và sự tin yêu, giúp đỡ của Nhân dân, lực lượng An ninh nhân dân sẽ tiếp tục giữ vững vai trò nòng cốt, tuyến đầu, bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia, giữ gìn môi trường hòa bình, ổn định để đất nước phát triển nhanh và bền vững.

Đó cũng là cách thiết thực nhất để lực lượng An ninh nhân dân tiếp tục xứng đáng với danh hiệu lực lượng anh hùng, xứng đáng là “thanh bảo kiếm”, “lá chắn thép” và là chỗ dựa bình yên của Đảng, Nhà nước và Nhân dân.