18h tối 24/9 (tức mùng 9 tháng 8 âm lịch), suối Huổi Tấu bên ngôi Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Nguyên Bình reo vang hơn mọi ngày. Tiếng của nó phát ra đanh và gọn tựa như tiếng khèn của trẻ người Mông đang chuẩn bị cho đêm phá cỗ hôm nay. Ngôi trường nội trú Nguyên Bình - nơi hơn 200 em học sinh thiểu số có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn đang theo học cũng vậy. Với hệ thống đèn trang trí đủ sắc màu, ngôi trường hôm nay như khoác lên mình một tấm áo choàng mới. Sân trường tề tựu đầy đủ các em học sinh đến từ các thành phần dân tộc khác nhau: Nùng, Dao, Tày, Mông v.v... Những mâm cỗ được bày biện trang trí bằng bánh kẹo, hoa quả được các em học sinh lục tục bưng bục sân khấu.
Phía xa, nơi phòng hành chính nhà trường, cô giáo Phương Minh Hoan tất bật công tác chuẩn bị cho “nhiệm vụ” là thành viên Ban giám khảo “chấm cỗ” của mình. Cách nói “chấm cỗ” ở đây của các thầy cô chính là nói về việc chấm xem mâm cỗ của lớp nào đẹp và để lại nhiều ấn tượng nhất.
18h30’, cuộc “chấm cỗ” tiến hành. Các em học sinh được phân công thuyết trình về mâm cỗ Tết Trung thu của mình đã đứng thành hàng. Nhìn cơ số mâm cỗ với đầy đủ hoa quả, bánh kẹo bài xếp năm nắp, cầu kỳ và thể hiện những ý tưởng của các em, chúng tôi thật thán phục. Thán phục vì dưới bàn tay, ý tưởng của mình, các em đã cho ra đời những tác phẩm - mâm cỗ đặc sắc, giàu cảm xúc.
Đứng bên mâm cỗ với cánh chim được làm từ quả táo, chúng tôi và các thành viên trong Ban giám khảo được em Đặng Thái Mai, học sinh lớp 7A giới thiệu khá truyền cảm về mâm cỗ của lớp mình. Em nói: “Mâm quả của chi đội lớp em có bánh Trung thu tượng trưng cho trời, các loại trái cây tượng trưng cho đất như: bưởi, nho, cam, táo… Còn cánh chim được làm từ quả táo này tượng trưng cho hòa bình. Chúng em hy vọng đất nước có một năm mưa thuận gió hòa, người người hưởng ấm no hạnh phúc các cô, các chú ạ”.
Còn với mâm cỗ mang tên “Ước mơ của em” do tập thể học sinh lớp 6A chế tác ra. Khi thấy cô giáo Hà Thị Son hỏi: “Vì sao các em lại bài trí cây tre trong mâm cỗ?”. Em Trương Cao Quyền liền đáp: “Dạ, thưa cô! Cây tre tượng trưng cho hình ảnh đất nước Việt Nam xanh tươi. Nó gắn liền với ánh trăng sáng vằng vặc của mùa thu cô ạ!”.
Nguyên Bình nơi huyện vùng cao còn nhiều khó khăn của tỉnh Cao Bằng, những ngày này dẫu không tấp nập dòng người đi chơi phố, không lập lòe ánh đèn lồng, không có những gói bánh Trung thu đắt tiền… nhưng hình ảnh về những mâm cỗ, ngôi sao to cả 2m do chính tay các em học sinh nghèo làm ra đã khiến Tết Trung thu vùng cao của các em không mất đi niềm vui, sự rộn ràng vốn có của nó. Và có lẽ, cũng chính sức lan tỏa mãnh liệt của Tết Trung thu mà tối 24/9, mặc dù cơn mưa bỗng đổ ập xuống các bản làng, đêm phá cỗ của các em học sinh Nguyên Bình vẫn diễn ra.
“Sức nóng” từ sân trường đã chuyển vào các lớp học. Bánh kẹo, hoa quả, đèn ông sao, đồ chơi - những món quà mà Đoàn công tác Báo CAND, Doanh nghiệp Võng xếp Duy Lợi đem từ Thủ đô Hà Nội lên theo đó nhanh chóng cũng được bày ra. Ca từ “Rước đèn tháng tám” cứ thế nối nhau cất lên khắp các phòng học. Tiếng hát át tiếng mưa rừng. Niềm vui hân hoan vui đón đêm phá cỗ lúc này càng được thăng hoa. Các em học sinh như thể quên hết những khó khăn trước mắt đang gặp phải thay vào đó là sự hân hoan, nụ cười rạng. Càng “nhiệt hơn”, khi khắp các lớp học, các em học sinh sau khi bản nhạc “dân vũ” được cô giáo Nông Thị Thanh Hà bật và phát qua hệ thống loa nhà trường, đã nhất tề đứng lên. Vừa cầm đèn ông sao, vừa cầm trống bỏi, các em háo hức nhảy theo điệu nhạc vui này.
Hòa mình với niềm vui trong đêm phá cỗ của các em, thay mặt Đoàn công tác, Thượng tá Trần Thanh Phong - Phó trưởng Ban Pháp luật - Bạn đọc Báo CAND ngoài những món quà bánh kẹo, đồ chơi, sách truyện… ra, còn trao tặng tiền hỗ trợ - phần quà của Doanh nghiệp Võng xếp Duy Lợi ủng hộ cho đại diện Ban Giám hiệu nhà trường cùng các em học sinh.
22h30’, đêm phá cỗ kết thúc. Tiếng nhạc cùng tiếng hò reo của các em học sinh dần ngớt. Chia tay thầy trò nhà trường, trở về thị xã Cao Bằng khi những khúc cua tay áo, mặt đường đất vẫn nhầy nhụa, chúng tôi - người nào, người nấy cũng chợt ấm lòng lạ thường. Những sẻ chia của nhà tài trợ Doanh nghiệp Võng xếp Duy Lợi, Báo CAND, Công an tỉnh Cao Bằng càng khiến con người sống càng tình cảm, càng mật thiết hơn
