Buổi lễ diễn ra tại mặt bằng nhà máy ở bản Muangkhay, huyện Nongbok, với sự tham dự của Thứ trưởng Bộ Công Thương Lào Phuttavan Nanthavong; Chủ tịch Ủy ban Chính quyền tỉnh Khammouane Somsaad Ounsida; Đại sứ Việt Nam tại Lào Nguyễn Minh Tâm; đại diện cục phát triển doanh nghiệp cùng đại diện các cơ quan chức năng hai nước. Về phía Vinachem có Chủ tịch Hội đồng thành viên Phùng Quang Hiệp, các lãnh đạo Tập đoàn và lãnh đạo các ban chuyên môn Tập đoàn…
Chủ động nguồn nguyên liệu cho sản xuất phân bón
Theo báo cáo nghiên cứu khả thi (FS) điều chỉnh, dự án có tổng mức đầu tư khoảng 500 triệu USD, công suất thiết kế 500.000 tấn kali clorua (KCl) mỗi năm, dự kiến tạo việc làm cho hơn 600 lao động.
Việc tái khởi động dự án diễn ra trong bối cảnh Việt Nam nhập khẩu gần 1 triệu tấn kali mỗi năm, trong đó gần 350.000 tấn từ Lào. Riêng các đơn vị thuộc Vinachem nhập khẩu khoảng 190.000 tấn mỗi năm. Khi đi vào vận hành, nhà máy được kỳ vọng giúp Tập đoàn chủ động một phần nguồn kali phục vụ sản xuất phân bón.
Ông Nguyễn Minh Tâm, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền CHXHCN Việt Nam tại CHDCND Lào phát biểu tại buổi lễ.
Vinachem và đối tác dự kiến phát triển dự án theo mô hình tổ hợp công nghiệp, gắn khai thác với chế biến sâu để hình thành chuỗi giá trị từ muối mỏ kali. Định hướng này mở ra khả năng nâng cao giá trị tài nguyên, đồng thời tăng cường liên kết giữa hoạt động khai khoáng và sản xuất công nghiệp.
Đặt trong định hướng phát triển kinh tế nhà nước theo Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị, việc tái khởi động dự án có ý nghĩa phát huy vai trò của Vinachem trong bảo đảm nguồn nguyên liệu cho ngành phân bón. Huy động nguồn lực để triển khai dự án gắn với yêu cầu nâng cao hiệu quả đầu tư, góp phần củng cố năng lực tự chủ của sản xuất trong nước.
Đồng thời, hợp tác đầu tư tại Lào phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/1/2025 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, gắn hợp tác kinh tế với lợi ích thiết thực của hai nước.
Ông Phuttavan Nanthavong, Thứ trưởng Bộ Công Thương Lào phát biểu tại buổi lễ.
Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch Hội đồng thành viên Vinachem Phùng Quang Hiệp nhấn mạnh lễ tái khởi động là dấu mốc quan trọng nhưng mới là bước khởi đầu. “Điều quan trọng hơn là phải chuyển sự quan tâm, chỉ đạo và ủng hộ của Lãnh đạo hai nước, các Bộ, ngành và tỉnh Khammouane thành tiến độ và kết quả cụ thể của Dự án”, ông khẳng định.
Vinachem cho biết sẽ tập trung nguồn lực, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và địa phương hai nước để triển khai dự án; yêu cầu đặt ra là bảo đảm tiến độ đi đôi với hiệu quả đầu tư, an toàn và bảo vệ môi trường.
Gắn hiệu quả đầu tư với lợi ích của người dân
Đánh giá ý nghĩa của sự kiện, Đại sứ Việt Nam tại Lào Nguyễn Minh Tâm cho rằng việc tái khởi động thể hiện quyết tâm chuyển tiềm năng và cơ hội hợp tác thành những kết quả phát triển thiết thực. Theo Đại sứ, hiệu quả dự án cần được nhìn nhận không chỉ qua quy mô vốn hay sản lượng, mà còn qua việc làm ổn định, đào tạo lao động kỹ thuật, bảo vệ môi trường và nâng cao đời sống người dân. Đại sứ khẳng định, Đại sứ quán Việt Nam tại Lào sẽ tiếp tục phát huy vai trò cầu nối, hỗ trợ dự án triển khai đúng quy định và hiệu quả.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Lào Phuttavan Nanthavong đánh giá, dự án có ý nghĩa quan trọng về kinh tế – xã hội, thể hiện sự hợp tác gắn bó giữa hai nước. Ông cho biết phía Lào đã có các biện pháp hỗ trợ, trong đó có gia hạn giấy phép xây dựng mỏ, phê duyệt kế hoạch nhập khẩu máy móc, thiết bị và tạo thuận lợi cho việc điều chỉnh FS.
Nghi thức Tái khởi động Dự án khai thác và chế biến muối mỏ tại huyện Nongbok, tỉnh Khammouan, Lào.
Đối với giai đoạn tiếp theo, Thứ trưởng đề nghị chủ đầu tư hướng tới chế biến, tạo sản phẩm có giá trị gia tăng và liên kết với các ngành công nghiệp, nông nghiệp trong nước; chú trọng đào tạo nhân lực Lào và chuyển giao công nghệ. Việc hoàn thiện hồ sơ dự án cần gắn với các yêu cầu về khai thác an toàn, giám sát môi trường, quản lý nguồn nước, quặng đuôi và phục hồi đất đai.
Chủ tịch Ủy ban Chính quyền tỉnh Khammouane Somsaad Ounsida khẳng định vai trò của dự án đối với phát triển công nghiệp của tỉnh; đề nghị các cơ quan liên quan tiếp tục tạo điều kiện, đồng thời yêu cầu chủ đầu tư bám sát tiến độ, bảo vệ môi trường và sớm có sản phẩm.
Toàn cảnh công trường dự án.
Đại diện Vinachem cho biết, việc đưa dự án trọng điểm này vào sản xuất đúng tiến độ, bảo đảm hiệu quả, an toàn và bảo vệ môi trường là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng trong thời gian tới. Qua đó, Tập đoàn từng bước chủ động nguồn nguyên liệu cho ngành phân bón trong nước; đồng thời góp phần vun đắp mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện Việt Nam – Lào bằng những kết quả hợp tác thiết thực.
* Tại buổi lễ, các đại biểu đã thực hiện nghi thức tái khởi động dự án, đánh dấu bước chuyển sang giai đoạn triển khai mới.
