10 năm lê mình lên núi trồng cây
Chính xác là như vậy. Với người khác là "leo", thì với ông là "lê". Hai mươi phút sau, khi đã tới được một vạt đất nhỏ khá bằng phẳng, ông gỡ các dụng cụ của mình xuống, dùng cuốc và xẻng đào một cái hố nhỏ rồi trồng vào đó một cây kim tùng. Vun đất cho cây xong, ông lê bước tới một cái rạch nhỏ gần đấy để lấy nước tưới cây. Hơn 10 năm nay, bằng cách làm này, Ma Sanxiao, một cựu chiến binh cụt chân 63 tuổi đã trồng được hơn 3.000 cây trên những quả đồi ở Thạch Gia Trang, thuộc tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc.
Sinh năm 1949 tại Hà Bắc, năm 20 tuổi, Ma Sanxiao đã gia nhập quân đội. Trong một lần tăng gia sản xuất cùng người dân địa phương, không may ông bị nhiễm trùng máu. Căn bệnh khiến cho ông không còn đủ sức khỏe phục vụ trong quân đội và buộc phải xuất ngũ vào năm 1974. Như bao cựu chiến binh khác, trở về nhà, ông lấy vợ, sinh con.
Người đàn ông cần cù, chịu khó chăn nuôi, trồng trọt, cùng vợ con chăm chút cho tổ ấm nhỏ của mình. Cuộc sống không phải khá giả gì nhưng cũng không đến nỗi nghèo khó. Nhưng vào năm 1984, căn bệnh nhiễm trùng máu của ông lại tái phát, và lần này còn nặng hơn lần trước. Tệ hơn, căn bệnh quái ác này còn cướp mất một bên chân phải của ông. Từ lúc đó, ông trở thành bệnh nhân thường xuyên của các bệnh viện ở Hà Bắc.
Từ khi mất một chân, cuộc sống của ông và gia đình khốn khó hơn. Ông kể: "Đầu năm 1985, sau khi bị cắt cụt một chân, tôi bị trầm cảm một thời gian dài. Gia đình tôi bán tất cả tài sản có thể bán được nhưng vẫn bị thiếu nợ". Rồi một lần, ông xem một chương trình truyền hình Sơn Đông kể về một người có thể kiếm được tiền nhờ việc trồng cây, nghĩ tới dãy đồi trọc bên cạnh nhà mình, ông thầm nghĩ tại sao mình không trồng cây trên những ngọn đồi đó.
Nghĩ là làm, năm 2001, ông gom góp một số tiền mua cây giống trồng trên ngọn đồi cạnh nhà. Thật may mắn, một thời gian ngắn sau, khi xét duyệt chính sách, ông được nhà nước trợ cấp cho một khoản tiền cựu chiến binh hàng tháng. Với khoản tiền này, gia đình ông có thể trang trải chi tiêu trong nhà một cách tằn tiện. Kể từ đó, ông bắt đầu trồng cây, gây rừng trên đồi trọc chứ không bán cây non kiếm tiền nữa.
Chia sẻ vì sao chỉ nhận được một khoản trợ cấp ít ỏi hàng tháng, ông đã quyết định trồng cây tình nguyện, không bán cây lấy tiền cho riêng mình cho dù có được trả giá rất cao, ông nói: "Ban đầu tôi cũng định bán cây lấy tiền. Nhưng khi cây lớn hơn và bắt đầu bao bọc ngọn đồi một màu xanh tuyệt đẹp, tôi rất phân vân khi bán chúng. Chúng không chỉ đẹp mà còn rất quan trọng với môi trường vì chúng giữ đất đồi và đem lại bầu không khí trong lành cho chúng ta".
Và lý giải tại sao một người khuyết tật như ông lại có nghị lực phi thường, trong 10 năm, ngày nào cũng lê mình lên đồi trồng cây, khi được phóng viên hỏi, ông đáp: "Những khó khăn không thể ngăn cản tôi, vì tôi là một người lính". Người lính già này luôn đầy tinh thần trách nhiệm và luôn nghĩ cho người khác: "Xã hội đã giúp đỡ tôi rất nhiều, bây giờ, tôi chỉ còn biết trồng cây để đáp trả tấm lòng của mọi người. Tôi không thể chỉ nằm trên giường chờ đợi sự giúp đỡ".
Một ngày của Ma Sanxiao thường bắt đầu vào 5h. Để tiết kiệm thời gian về nhà ăn cơm, ông mang theo thức ăn chuẩn bị từ sáng cho bữa trưa, thường là bánh hấp. Ông không thể nhớ hết được bao nhiêu lần ông bị ngã trên đồi, bao nhiêu lần ông bị thương bởi những dụng cụ trồng cây như cuốc, xẻng… "Tôi bị ngã xuống mương vào một buổi chiều trên đường trở về nhà năm 2005. Một bàn tay tôi bị thương và dần dần bị thối. Tôi phải cắt hết các ngón tay trước khi phần còn lại cũng bị hoại tử" - ông nói khi được hỏi về một bàn tay bị cụt hết các ngón của mình thản nhiên như nói chuyện của một người khác.
Gặp bao nhiêu khó khăn, gian khổ như vậy nhưng trong lòng luôn tâm niệm rằng mình là người lính, mình được rèn luyện vượt qua khó khăn gian khổ, người cựu chiến binh không bao giờ cho phép mình ngừng lại. Hơn nữa tình yêu cây, yêu rừng đã khiến ông cảm thấy công việc của mình vô cùng thú vị, mỗi ngày được trồng cây của ông là một ngày vui và ý nghĩa.
Vị tướng già cụt chân và binh đoàn cây xanh
Đến thăm ngôi nhà ông ở tại một làng miền núi tỉnh Hà Bắc, mọi người đều có cảm xúc khác lạ. Đó vừa là sự ái ngại khi thấy mọi vật trong ngôi nhà ông đều giản dị, chỉ có chiếc tivi và chiếc xe lăn là mang dấu vết của cuộc sống hiện đại. Nhưng xâm chiếm là cảm giác thảnh thơi, sảng khoái vô cùng khi nhìn ngắm những hàng cây xanh bao xung quanh ngôi nhà ông ở. Những cây lá kim thân thẳng đứng, tán lá xanh tươi tốt.
Ông nói rằng hầu hết những cây ông trồng không phải ở đây mà trên những ngọn đồi và thung lũng đằng xa. Ông trồng nhiều loại cây vào tất cả các mùa trong năm. Đến nay, đã biết bao nhiêu cuốc, bao nhiêu xẻng đã bị gẫy trên con đường chinh phục những ngọn đồi trọc xơ xác của người lính già. Và số bao tay ông thay thì thật là không kể xiết. Những đôi bao tay ấy, dù rất dày nhưng cũng chỉ sử dụng được mười ngày là sờn rách.
Cụt chân, cụt tay nhưng ông vẫn tiếp tục trồng cây xanh bởi tin rằng sự tái sinh của ngọn đồi, màu xanh bao phủ trên nó quan trọng hơn cuộc sống của chính bản thân ông. Ông chia sẻ: "Nhiều người đến đây nói rằng khí hậu ở vùng núi này rất trong lành, những rừng cây xanh tươi làm họ thấy thư giãn, phấn chấn hơn khiến tôi rất hạnh phúc".
Mỗi ngày, vào những giây phút thảnh thơi, ông lại ngồi trên tảng đá dưới chân đồi, phóng tầm mắt của mình lên trên đồi và về xóm núi có ngôi nhà thân yêu của ông, nơi có những hàng cây tươi xanh "như những hành binh sĩ đứng nghiêm bảo vệ dãy núi Taihang". Ông ví mỗi cái cây mình trồng như một người lính và ông là vị tướng chỉ huy binh đoàn cây xanh ấy: "Tôi có hơn 3.000 cây và tôi là người chỉ huy binh đoàn hơn 3.000 cây này. Khi nhìn thấy chúng tôi cảm thấy rất hạnh phúc và quên đi nỗi vất vả khi trồng chúng".
Không hoàn toàn thỏa mãn với số lượng binh sĩ trong binh đoàn cây xanh của mình, ông cười nói rằng sẽ làm cho binh đoàn ngày càng phát triển hơn nữa bằng cách trồng thêm thật nhiều cây. Và đây cuộc trò chuyện ngắn giữa ông và phóng viên chúng tôi. Phóng viên: "Bác có tiền tiết kiệm không?", Ma Sanxiao: "Tôi không có tiền tiết kiệm", phóng viên: "Bác có thấy mình nghèo không?", Ma Sanxiao: "Không, tôi thấy mình rất giàu", phóng viên: "Bác có gì mà giàu?", Ma Sanxiao: "Tôi có rừng xanh quý giá bên cạnh, bạn có thể gọi tôi là tỉ phú". Ông tự hào mình là tỉ phú - tỉ phú rừng xanh.
Ông xem cây như binh lính nghĩa là xem chúng như con người. Mỗi cái cây như một đứa con tinh thần, một người bạn thân thiết của ông. Chẳng thế mà người lính già dũng cảm đã trải qua bao khó khăn trong cuộc đời, bao lần phẫu thuật đau đớn vẫn chưa từng rơi nước mắt nhưng lại khóc khi nhìn thấy một cái cây bị chết: "Bạn biết không, điều khủng khiếp nhất với tôi là nhìn những cái cây của tôi bị chết. Những cái cây tôi trồng cách đây một tháng đã chết héo rồi". Ông đau xót đến rớt nước mắt khi nói về đợt hạn hán gần đây đã giết chết rất nhiều cây.
Trở thành nguồn cảm hứng lớn lao…
Việc làm thầm lặng mà vĩ đại của Ma Sanxiao đã đem lại nguồn cảm hứng cho rất nhiều người. Công cuộc phủ xanh đồi trọc của ông Ma Sanxiao không còn đơn độc khi đầu năm nay, một người đi đường phát hiện ra công việc thầm lặng hằng ngày của ông đã quay phim và đưa lên mạng internet. Nhiều người xem đoạn băng về ông đã rất xúc động. Nhiều tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân… đã tham gia trồng cây cùng ông bằng nhiều cách khác nhau. Có người tặng ông một chiếc xe lăn, có người tặng bơm và những thiết bị khác để giúp cho việc tưới tiêu dễ dàng hơn, một công ty lâm nghiệp ở Hà Bắc còn tặng ông số cây con đủ cho một năm trồng... "Hơn ba mươi tổ chức, cá nhân đã giúp đỡ tôi trồng cây. Tôi rất cảm ơn sự giúp đỡ của họ" - Ma Sanxiao nói.
Ai cũng biết rừng cây như lá phổi xanh của trái đất, đem lại bầu không khí trong lành, điều hòa khí hậu, tránh lũ lụt… và rất nhiều tác dụng khác liên quan đến sự sống còn của con người, nhưng mấy ai có những viêc làm thiết thực, tích cực để bảo vệ cây xanh và cũng là bảo vệ chính mình. Nhưng khi nhìn thấy Ma Sanxiao, một cựu chiến binh già cụt chân, ngày nào cũng như ngày nào trong mười năm trời lê mình lên đồi trồng cây lẽ nào ta không cảm thấy xúc động, cảm thấy mình cũng cần phải làm điều gì đó có ý nghĩa hơn cho cuộc đời này?
