Ứng dụng công nghệ để bảo tồn và phát huy giá trị di sản

Sau rất nhiều năm, ý tưởng phục dựng Điện Kính Thiên trong Cấm thành Thăng Long đang dần trở thành hiện thực, nhất là khi mới đây, không gian Chính điện Kính Thiên tái hiện trên phối cảnh 3D được công bố.

Theo TS.KTS Trần Việt Anh và các cộng sự Phòng Nghiên cứu sưu tầm di sản Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội, Chính điện Kính Thiên nằm trong phức hợp của một quần thể kiến trúc thuộc khu vực Đại Triều.

Những cuộc khai quật khảo cổ học Chính điện Kính Thiên thời Lê đã phát hiện được nhiều di tích kiến trúc và một khối lượng lớn di vật khảo cổ. Từ các phát hiện này và nhiều tài liệu khác, nhóm đã tái hiện không gian Chính điện Kính Thiên trên phối cảnh 3D.

Ứng dụng công nghệ để bảo tồn và phát huy giá trị di sản -0
Phối cảnh 3D bộ mái Điện Kính Thiên của Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội.

Kết quả nghiên cứu cho thấy khả năng khôi phục được công trình này là rất cao và việc tái hiện không gian Điện Kính Thiên sẽ làm nổi bật thêm giá trị của Khu Di sản thế giới Hoàng thành Thăng Long trong tương lai.

Thực tế, việc tiếp cận ứng dụng công nghệ nhằm phát huy giá trị của khu di sản Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội đã được đẩy mạnh khá nhiều năm gần đây. Theo Thạc sĩ Nguyễn Hồng Chi và Thạc sĩ Phùng Văn Quỳnh, cán bộ Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội, ngoài ứng dụng công nghệ trong trưng bày, triển lãm thì ứng dụng công nghệ thông tin còn được đề cập trong tái hiện công trình kiến trúc cung điện tại Hoàng thành Thăng Long và tiêu biểu nhất là trường hợp Điện Kính Thiên - tòa chính điện của thời Lê.

Trên kết quả nghiên cứu, khai quật khảo cổ học nhiều năm, kết hợp với đa dạng các nguồn sử liệu, có sự đối sánh với các tòa chính điện cùng thời của các quốc gia trong khu vực, các nhóm nghiên cứu đã bắt tay trong việc dựng lên những hình ảnh đầu tiên về công trình này, tuy còn nhiều điều cần trao đổi và điều chỉnh.

Những nghi lễ, lễ hội cung đình dưới mỗi triều đại như: Lễ hội đèn Quảng Chiếu, lễ ban chiếu truyền ngôi, kỳ thi Đình; các nghi thức trong lễ, Tết… cũng có cơ hội được tái hiện, thể nghiệm từng phần dưới sự hỗ trợ của công nghệ thông tin.

Trước nhóm nghiên cứu và phục dựng Chính điện Kính Thiên trên nền tảng 3D, công chúng có dịp ngạc nhiên khi nhóm nghiên cứu trẻ Sen Heritage phỏng dựng VR3D - AR quần thể kiến trúc chùa Diên Hựu- Một Cột và đưa các thành quả nghiên cứu đến với xã hội. Về kết quả nghiên cứu và phỏng dựng này, PGS.TS. Trần Trọng Dương, Trưởng nhóm Sen Heritage cũng từng chia sẻ, công nghệ 3D, VR3D và AR đã giúp cho các nhà khoa học có thể hiện thực hóa giả thuyết của mình như thực trong một không gian ảo.

Không gian tuy là ảo nhưng được xây dựng từ các số liệu thực, hiện vật thực… khiến cho các học giả cũng như công chúng có thể trải nghiệm và góp ý, phản biện cho việc điều chỉnh giả thuyết. Các sản phẩm này vừa là số hóa các mảnh vụn di sản rời rạc vào một hệ thống tái lập và phỏng dựng, nhằm phục vụ việc lưu trữ dữ liệu, bảo tồn văn hóa, trùng tu- phỏng dựng phế tích, quảng bá di sản văn hóa thời Lý đến với xã hội đương đại.

Các sản phẩm này có thể ứng dụng cho nhiều hoạt động khác nhau, từ nghiên cứu, diễn họa, mô phỏng giả thuyết khoa học, trưng bày bảo tàng, thuyết minh bảo tàng, đến ứng dụng cho du lịch, giáo dục và đào tạo di sản, quảng bá văn hóa truyền thống trong hệ thống giáo dục các cấp. Sản phẩm VR3D có thể sử dụng như là phim trường ảo, sản xuất phim 3D, sản xuất các phần mềm game lịch sử và có thể hướng đến phục dựng trên một không gian ngoài thực tế.

VR3D chùa Diên Hựu giúp người xem có thể ngược dòng thời gian 800 năm, để bước đi trong không gian chùa tháp hoàng gia thời Lý. Sản phẩm chính của dự án giúp các thế hệ người Việt của thế kỷ XXI có thể trải nghiệm những nét đẹp vàng son xưa cũ trong một không gian thực tế ảo với công nghệ VR và AR…

Chia sẻ về việc phục dựng kiến trúc bằng công nghệ 3D trên cơ sở kết quả nghiên cứu khảo cổ học, TS Nguyễn Văn Anh, cán bộ Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn cho rằng, công nghệ 3D có thể giúp các nhà nghiên cứu trình bày cũng như chuyển tải một cách đầy đủ và dễ dàng hơn kết quả nghiên cứu của mình đến công chúng.

Vì thế, công chúng cũng tiếp nhận và thấu hiểu kết quả nghiên cứu khảo cổ một cách đầy đủ, nhanh chóng và dễ dàng hơn. Trên thế giới, việc áp dụng 3D trong nghiên cứu và phục dựng các công trình kiến trúc trên cơ sở kết quả nghiên cứu khảo cổ học đã được triển khai từ lâu và thu được những thành quả rất tốt. 3D tái hiện kết quả nghiên cứu và đồng thời cũng phản biện lại kết quả nghiên cứu, từ đó điều chỉnh và đưa ra phục dựng thực tế.

N.Nguyễn

Các tin khác

Kết nối điện ảnh, gắn kết người làm phim tại DANAFF IV

Kết nối điện ảnh, gắn kết người làm phim tại DANAFF IV

Nằm trong khuôn khổ Liên hoan phim (LHP) châu Á Đà Nẵng (DANAFF) lần IV, ngày 1/7, chương trình Kết nối điện ảnh đã diễn ra tại cụm rạp Galaxy CineX AEON Mall Thanh Khê, Đà Nẵng với sự tham dự của đông đảo những người hoạt động trong ngành điện ảnh trong nước và quốc tế.

Phim về lực lượng An ninh nhân dân nơi đại ngàn Tây Nguyên lên sóng VTV1

Phim về lực lượng An ninh nhân dân nơi đại ngàn Tây Nguyên lên sóng VTV1

Được sản xuất, phát sóng nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân, “Trời cao nguyên xanh” được kỳ vọng không chỉ là một bộ phim truyền hình hấp dẫn mà còn là tác phẩm lan tỏa những giá trị sâu sắc về trách nhiệm, lòng tận tụy và sự hy sinh thầm lặng của những người đang ngày đêm giữ gìn bình yên cho đất nước.

Cầu nối giữa nghệ sĩ, truyền thông và khán giả tại DANAFF IV

Cầu nối giữa nghệ sĩ, truyền thông và khán giả tại DANAFF IV

Trong khuôn khổ Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV), ngày 1/7, các đạo diễn, nhà sản xuất, diễn viên và ê-kíp sáng tạo của nhiều tác phẩm điện ảnh tiêu biểu đến từ Việt Nam và châu Á đã gặp gỡ báo chí, trao đổi về xu hướng điện ảnh đương đại, những vấn đề xã hội được phản ánh qua điện ảnh, hành trình sáng tạo của các nhà làm phim.

World Cup 2026: Lời chia tay tiếc nuối của Nhật Bản

World Cup 2026: Lời chia tay tiếc nuối của Nhật Bản

World Cup luôn là nơi cảm xúc được đẩy lên tận cùng. Ở đó, có những chiến thắng làm nên huyền thoại, có những thất bại tạo ra cú sốc, và cũng có những cuộc chia tay khiến người ta day dứt rất lâu. Nhật Bản tại World Cup 2026 thuộc về vế sau cùng ấy.

Lập kỷ lục, Mbappé bắt kịp Messi

Lập kỷ lục, Mbappé bắt kịp Messi

Cú đúp của Kylian Mbappé giúp Pháp thắng Thụy Điển 3-0 ở vòng 1/16 World Cup 2026, đồng thời đưa tiền đạo này lập kỷ lục ghi bàn knock-out và cân bằng thành tích với Lionel Messi.

Bảo vệ tài sản trí tuệ có ý nghĩa sống còn với điện ảnh Việt thời AI

Bảo vệ tài sản trí tuệ có ý nghĩa sống còn với điện ảnh Việt thời AI

Khi tác phẩm có thể bị sao chép, cắt ghép, phát tán trái phép chỉ trong vài phút; khi AI có thể tạo ra nội dung dựa trên dữ liệu thu thập từ hàng triệu tác phẩm; khi ranh giới giữa sáng tạo của con người và sản phẩm do máy móc hỗ trợ ngày càng trở nên phức tạp, thì bảo vệ tài sản trí tuệ trở thành vấn đề có ý nghĩa sống còn đối với ngành điện ảnh.

Ji Chang Wook: Việt Nam luôn mang lại rất nhiều năng lượng

Ji Chang Wook: Việt Nam luôn mang lại rất nhiều năng lượng

Tại buổi giao lưu với báo chí trong khuôn khổ Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần IV (DANAFF IV) vào ngày 30/6, Ji Chang Wook cho hay, anh rất vui và hạnh phúc khi được trực tiếp gặp gỡ các fan Việt Nam. Tài tử xứ Hàn cũng khẳng định, Việt Nam luôn là nơi mang lại cho anh rất nhiều năng lượng mỗi khi ghé thăm.

Ma Rốc quật ngã Hà Lan sau loạt luân lưu cân não

Ma Rốc quật ngã Hà Lan sau loạt luân lưu cân não

Sáng 30/6 theo giờ Việt Nam, trận đấu giữa Hà Lan và Ma Rốc ở vòng knock-out World Cup 2026 đã mang đến cho người hâm mộ một màn so tài đúng nghĩa nghẹt thở, nơi cảm xúc được đẩy lên cao qua từng khoảnh khắc. Sau 120 phút giằng co với tỷ số hòa 1-1, hai đội buộc phải phân định thắng thua trên chấm luân lưu, và ở đó, Ma Rốc đã chứng tỏ bản lĩnh thép để giành quyền đi tiếp sau loạt đấu súng đầy cân não.

Dancesport Việt Nam giành 2 huy chương tại Giải vô địch thế giới

Dancesport Việt Nam giành 2 huy chương tại Giải vô địch thế giới

Ngày 28/6 tại thành phố Bremen, Cộng hòa Liên bang Đức, các vận động viên Dancesport Việt Nam đã thi đấu xuất sắc tại Giải Vô địch Khiêu vũ Latin đơn nữ thế giới 2026 (WDSF World Championship Solo Latin Female Adult ), giành 1 Huy chương Bạc và 1 Huy chương Đồng, đồng thời để lại nhiều dấu ấn ở các nội dung thi đấu quốc tế khác.

Minh tinh Hollywood Jane Seymour chia sẻ hậu trường phim tại DANAFF IV

Minh tinh Hollywood Jane Seymour chia sẻ hậu trường phim tại DANAFF IV

Trong khuôn khổ Liên hoan phim (LHP) châu Á Đà Nẵng (DANAFF) IV, ngày 29/6, tại rạp chiếu phim Lê Độ - Đà Nẵng, đã diễn ra chương trình mở màn Tiêu điểm điện ảnh Hoa Kỳ với buổi chiếu tác phẩm Somewhere in Time (Ngược dòng thời gian). Minh tinh Hollywood Jane Seymour - nữ chính của phim đã chia sẻ với khán giả nhiều câu chuyện từ hậu trường của tác phẩm này.

Mỹ nhân Myanmar đăng quang Miss Multicultural World 2026

Mỹ nhân Myanmar đăng quang Miss Multicultural World 2026

Sau một tuần diễn ra với nhiều hoạt động giao lưu văn hóa, quảng bá du lịch và trải nghiệm di sản tại Việt Nam, cuộc thi Miss Multicultural World 2026 (Hoa hậu Văn hóa thế giới 2026) đã khép lại với lễ đăng quang của người đẹp Myanmar Soe Myintzu Lwin vào tối 28/6 tại Nhà hát Hồ Gươm, Hà Nội.

Nhạc sĩ Trần Tiến đối thoại với nghệ sĩ trẻ

Nhạc sĩ Trần Tiến đối thoại với nghệ sĩ trẻ

Lần đầu tiên, nhạc sĩ Trần Tiến xuất hiện trong một concert đặc biệt, đối thoại - kết nối với 3 thế hệ nghệ sĩ trẻ. Đó cũng là tinh thần xuyên suốt của chuỗi live concert mà nhạc sĩ Dương Cầm khởi xướng, “Phòng khách ba thế hệ”- âm nhạc của ký ức, yêu thương và sự thấu hiểu.