Ngày 7/5/2026 vừa qua, NXB Kim Đồng phối hợp với Khoa Văn học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn tổ chức tọa đàm: "Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ" và giới thiệu về "Giải thưởng Văn học Kim Đồng".
Cuộc thi sáng tác truyện ngắn “Cây bút xanh” lần thứ I, năm 2026 góp phần khơi dậy niềm yêu thích văn chương, khả năng tư duy ngôn ngữ và sáng tạo của các cây bút trẻ. Cuộc thi hưởng ứng hoạt động chuyển đổi số trong ngành xuất bản. Tuy nhiên, Ban tổ chức không chấp nhận tác phẩm sử dụng AI.
Truyền thông mới đây loan báo tin vui đối với các nhà văn viết cho thiếu nhi ở Vương quốc Anh: Quỹ Giải thưởng Booker vừa công bố sự ra đời của Giải thưởng Booker dành cho trẻ em vào năm 2026.
Khoảng mươi năm trở lại đây, đời sống văn chương ghi nhận sự chuyển động tích cực của dòng chảy văn học dành cho thiếu nhi với sự nở rộ số lượng tác phẩm và đội ngũ tác giả. Nhiều người quan tâm đến văn học dường như cũng có cảm nhận về một khoảng trống của phê bình văn học thiếu nhi để có thể có những đánh giá đầy đủ một lĩnh vực có ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống tinh thần của thế hệ tương lai của đất nước.
Những năm 1990, cái tên Trần Gia Bảo đã là sự ngưỡng mộ của chúng tôi, bởi hồi ấy khắp các mặt báo dành cho học sinh, sinh viên, tên chị đã rầm rộ với loạt bài viết, truyện ngắn rất ấn tượng. Khi tôi quay lại với câu chuyện viết lách sau 15 năm từ thời sinh viên, thì Trần Gia Bảo đã là Phó tổng biên tập của một tờ báo lớn ở TP Hồ Chí Minh.
Diễn ra từ ngày 17 đến 24/2/2025, Trại sáng tác văn học thiếu nhi do Hội đồng Văn học thiếu nhi, Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức tại Vườn thiền Thong Dong, thành phố Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng.
Chiến tranh với những đau thương, mất mát đã lùi xa gần nửa thế kỉ. Văn học thiếu nhi Việt Nam đương đại từng bước vươn mình ra khu vực và thế giới dường như vắng bóng những tác phẩm viết về chiến tranh. Dù vậy, không thể phủ nhận, cuộc chiến hôm qua, với những vết thương có thể đã lành trên cơ thể đất nước, nhưng soi chiếu lại những tác phẩm viết về chiến tranh của văn học thiếu nhi trong quá khứ vẫn là một việc làm cần thiết và mang nhiều ý nghĩa.
Ngày 20/12, tại Hà Nội, lễ ra mắt bản dịch tác phẩm văn học thiếu nhi kinh điển của Chile – Papelucho đã được Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và Đại sứ quán Chile tổ chức.
Tôi quen nhà thơ Nguyễn Văn Thanh, hội viên Hội Nhà văn Việt Nam qua mạng xã hội dù khoảng cách từ nhà tôi đến nhà chú rất gần. Lúc đó tôi đang ở cữ, nổi hứng tham gia vào nhóm hội thơ Đường trong huyện, tập tành viết lách vài câu đăng lên cho rôm rả. Không ngờ chú vô tình đọc được và liên hệ với tôi. Chú bảo: "Cháu là người có tố chất văn chương, nếu đầu tư, học hỏi sẽ có tiềm năng thành công trong lĩnh vực này".
Thơ và truyện viết cho thiếu nhi của các nhà văn Việt Nam hiện nay hết sức phong phú, đa dạng. Phụ huynh cũng như bạn đọc có thể dễ dàng chọn lựa những cuốn sách với hình thức đẹp, nội dung hấp dẫn từ nhiều tác giả khác nhau. Báo chí, truyền thông góp phần vào việc giới thiệu những tác phẩm hay, giành giải thưởng văn học trong nước và quốc tế là nguồn thông tin giúp bạn đọc dễ dàng hơn trong việc lựa chọn sách. Có thể nói, trẻ em ngày nay thỏa sức đọc và “bơi” trong biển sách nếu các em ham đọc và muốn đọc.
Hội Nhà văn Việt Nam vừa công bố danh sách 6 tác phẩm được trao giải thưởng Văn học năm 2023, trong đó có tác phẩm “Cá linh đi học” của nhà văn trẻ Lê Quang Trạng được trao giải ở hạng mục Văn học thiếu nhi. Vậy là chàng trai sinh năm 1996 Lê Quang Trạng quê ở vùng sông nước An Giang không chỉ là một trong các nhà văn trẻ nhất khi được kết nạp vào Hội, mà đồng thời còn là một trong số ít những tác giả được Hội Nhà văn trao giải thưởng khi tuổi đời dưới 30...
Chất lượng và sức hút của văn học thiếu nhi trong nước lâu nay vẫn là bài toán khó. Gần đây một số cuộc thi, cuộc vận động sáng tác cho thiếu nhi được phát động. Các cuộc thi này chỉ mang tính chất phong trào hay là sự vào cuộc của văn học góp phần phát triển Văn học thiếu nhi nước nhà? Chúng ta cùng bàn luận về vấn đề này với nhà văn Lê Phương Liên - Uỷ viên Hội đồng Văn học thiếu nhi - Hội Nhà văn Việt Nam.
Với sự vào cuộc quyết liệt của Hội Nhà văn Việt Nam cùng các đơn vị xuất bản và toàn xã hội, thời gian qua đời sống văn học thiếu nhi có nhiều chuyển biến tích cực, tuy nhiên vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu ngày càng đa dạng của độc giả nhí. Thực tế đó tiếp tục đặt ra những thách thức cho các cơ quan, ban, ngành.
Văn học thiếu nhi luôn được cộng đồng quan tâm, nhưng lực lượng viết lại tương đối mỏng. Văn học thiếu nhi thừa dư địa độc giả, nhưng lại thiếu chiến lược phát triển. Trong khuôn khổ trại sáng tác văn học thiếu nhi tại Vũng Tàu, Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh đã tổ chức tọa đàm “Chất liệu nào cho văn học thiếu nhi hôm nay?” để các tác giả tâm huyết với những trang viết nuôi dưỡng tâm hồn trẻ thơ được cùng nhau trao đổi về thực trạng và tương lai của văn học thiếu nhi.
Mỗi mùa hè đến, mối quan tâm hàng đầu của nhiều bậc phụ huynh là lựa chọn những cuốn sách hữu ích cho con đọc trong thời gian không phải tới trường. Bởi thế, văn học dành cho thiếu nhi vẫn có chỗ đứng và được độc giả nhí tìm kiếm. Vài năm trở lại đây, cùng với sự xuất hiện của một số cuộc thi viết dành cho thiếu nhi, đã xuất hiện nhiều tín hiệu lạc quan về tác giả và tác phẩm, khắc phục sự “đứt gãy” về lực lượng viết cho thiếu nhi mà trước đó đã từng có lời… cảnh báo!
Từng có thời điểm văn học thiếu nhi bị “bỏ quên”, tạo khoảng trống đáng tiếc cho nền văn học do một bộ phận những người có trách nhiệm và đội ngũ cầm bút chưa nhận thức được tầm quan trọng và đầu tư đúng mức; chưa có kế hoạch, hoạt động cụ thể nhằm thúc đẩy, khuyến khích sự phát triển...
Tôi thích tập thơ “Thiên thần mũ đỏ” của nhà thơ Tùng Bách vì trong đó là cả một thế giới của trẻ thơ. Thế giới mà trẻ thơ thường thấy, thường nghĩ, thường gặp, thường cảm nhận qua cách nhìn TRẺ THƠ, không áp đặt!
Những năm gần đây, văn học thiếu nhi đã được quan tâm một cách cụ thể và thiết thực thông qua những cuộc thi, trại sáng tác, giao lưu độc giả... Bên cạnh đội ngũ người viết là người lớn, chúng ta còn phát hiện ra những cây bút nhí với những tác phẩm được đánh giá cao, tạo nên những tín hiệu đáng mừng cho nền văn học nói chung và văn học thiếu nhi nói riêng.
