Sau hai cuộc chiến tranh giành độc lập dân tộc, đánh đuổi ngoại xâm trong thế kỷ XX, Đảng và Nhà nước ta đã trao tặng, truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng cho hơn 45.000 mẹ. Có nhiều mẹ đồng thời cũng được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Gần 20 năm sau ngày đất nước thống nhất, năm 1994 Nhà nước đã có pháp lệnh phong tặng danh hiệu "Mẹ Việt Nam Anh hùng". Tuy nhiên, suốt dặm dài lịch sử đấu tranh của lớp lớp cha anh, hình tượng Mẹ đã tạc vào dáng đứng của Tổ quốc, đã đi vào các tác phẩm văn học - nghệ thuật một cách tự nhiên, dung dị mà sinh động.