Vào đầu tháng 5/2026, theo thông lệ, tổ chức “Phóng viên không biên giới” (RSF) lại công bố báo cáo thường niên về “Chỉ số tự do báo chí năm 2026”. Bất chấp những thành tựu của Việt Nam trong bảo vệ, thúc đẩy quyền tự do báo chí đã được các nước ghi nhận, đánh giá cao, tổ chức RSF tiếp tục đưa ra những đánh giá mang tính áp đặt, định kiến, xếp Việt Nam đứng thứ 174 trong số 180 quốc gia về tự do báo chí - thuộc nhóm các nước “có nền báo chí tồi tệ nhất thế giới”.
Hiện nay, Việt Nam đã, đang tham gia và nghiêm túc thực hiện các cam kết về vấn đề tự do ngôn luận, tự do báo chí theo Hiến chương Liên hợp quốc và các nghị định, hiệp ước quốc tế, khu vực liên quan. Bất chấp những nỗ lực và thành tựu của Việt Nam trong bảo vệ, thúc đẩy quyền tự do báo chí đã được các nước ghi nhận, đánh giá cao, một số cá nhân, tổ chức thù địch vẫn cố tình đưa ra những đánh giá mang tính áp đặt, định kiến về vấn đề này.
Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn nhất quán chủ trương, chính sách tôn trọng và bảo vệ các quyền tự do cơ bản của con người, trong đó có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do tiếp cận thông tin, tự do internet nói chung và mạng xã hội nói riêng bởi đây là một trong những quyền cơ bản của con người.
Việt Nam bác bỏ những nhận định không khách quan, mang tính định kiến và không chính xác về tình hình thực tế tại Việt Nam được nêu trong Báo cáo tự do tôn giáo quốc tế năm 2024 của Ủy ban Tự do Tôn giáo quốc tế Mỹ (USCIRF).
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định rõ về tính cách mạng của báo chí Việt Nam: “Báo chí ta không phải để cho một số ít người xem, mà để phục vụ nhân dân, để tuyên truyền giải thích đường lối, chính sách của Đảng và Chính phủ”. 98 năm qua, nền báo chí cách mạng Việt Nam đã không ngừng lớn mạnh, có những đóng góp lớn vào sự phát triển của đất nước.
Lâu nay, các tổ chức như Phóng viên không biên giới (RSF); các đài BBC, RFA, RFI, VOA tiếng Việt và một số tổ chức, cá nhân phản động luôn tìm cách xuyên tạc, bịa đặt về tình hình tự do báo chí tại Việt Nam. Mới đây, RSF đã công bố cái gọi là báo cáo về “Chỉ số tự do báo chí thế giới năm 2023”. Trong bảng xếp hạng, RSF xếp ba nước đứng cuối bảng đều ở châu Á, trong đó xếp Việt Nam hạng 178.
Xuyên tạc, suy diễn về tình hình tự do báo chí ở nước ta là một chiêu trò luôn được một số tổ chức, đối tượng cực đoan, thiếu thiện chí với Việt Nam sử dụng. Một trong số đó là tổ chức Phóng viên không biên giới (RSF).
Lợi dụng việc đối tượng tuyên truyền xuyên tạc, chống phá chính quyền nhân dân bị cơ quan tiến hành tố tụng khởi tố, điều tra, xét xử, những phần tử cơ hội chính trị, phản động và một số tổ chức thiếu thiện chí đã quy chụp, xuyên tạc vấn đề tự do báo chí ở Việt Nam. Thủ đoạn đánh lận này tuy không mới nhưng thường được các đối tượng chống phá “làm nóng”, tạo sóng dư luận.
Xã hội hiện đại, báo chí có vai trò quan trọng trong việc truyền tải các quan điểm, ý chí của Nhà nước và tiếng nói của nhân dân, là công cụ của tự do biểu đạt. Ngày nay, tự do ngôn luận, tự do báo chí có ý nghĩa đặc biệt đối với sự phát triển của từng cá nhân và cộng đồng, được coi là một phần biểu hiện quyền bình đẳng, dân chủ, có tác động thúc đẩy phát triển. Tuy nhiên, đây cũng là vấn đề mà các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị thường lợi dụng để chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ.
Hoạt động dưới danh nghĩa “Nhà xuất bản Tự do”, thoát ly khỏi sự quản lý của Nhà nước, tuyên truyền các thông tin sai sự thật, công kích chế độ chính trị, chia rẽ đoàn kết dân tộc, vu cáo Việt Nam vi phạm dân chủ, nhân quyền, tác động làm băng hoại giá trị đạo đức thuần phong, mỹ tục của người Việt...
Đến hẹn lại lên, cứ đến tháng 3 hàng năm, tổ chức Phóng viên không biên giới hay Ký giả không biên giới (Tiếng Pháp: Reporters sans frontières-RSF; một tổ chức phi chính phủ với phạm vi hoạt động trên toàn cầu) đã đưa ra thông cáo về “chỉ số tự do báo chí” của các quốc gia trên thế giới.
Ngày nay, ngành truyền thông nói chung, báo chí nói riêng phản ánh bộ mặt xã hội, là sự thể hiện trình độ văn hóa, văn minh và bản chất của một dân tộc, một chế độ chính trị. Chính vì vậy, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến công tác báo chí.
Vừa qua, sau khi Quốc hội thông qua Luật An ninh mạng (12-6-2018) cùng việc trước đó, Bộ Thông tin và Truyền thông làm việc với đại diện Google, Facebook, nhiều đối tượng đã hoạt động ráo riết, tuyên truyền rằng: Việt Nam dùng Luật An ninh mạng, tìm cách liên minh với “hai ông chủ mạng lớn” bóp nghẹt tự do ngôn luận, báo chí, Internet.
báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về tự do ngôn luận đã cáo buộc xứ mặt trời mọc đang siết chặt tự do báo chí và bóp nghẹt những tranh luận công khai về các vấn đề như cuộc khủng hoảng hạt nhân Fukushima, cũng như những gì nước này đã làm trong Chiến tranh thế giới thứ 2...
Ngày 4/11, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ TT&TT Trương Minh Tuấn đã có cuộc trao đổi với báo chí về nội dung Luật Báo chí (sửa đổi) đang được trình Quốc hội.
Mới đây, một số tổ chức báo chí và nhà ngoại giao nước ngoài tiếp tục đưa ra những nhận định, đánh giá sai lệch, thiếu khách quan về tình hình tự do báo chí ở Việt Nam.
Sự hiểu biết về tự do ngôn luận, tự do báo chí ở phương Tây sẽ giúp chúng ta nhìn nhận và đánh giá khách quan về tự do báo chí ở Việt Nam. Một sự thật không thể phủ nhận là tình hình nhân quyền ở Việt Nam nói chung, tự do ngôn luận, báo chí nói riêng, đã liên tục được cải thiện, phát triển trong các thập niên vừa qua.
