Giữa không gian lấp loáng nắng vàng sáng tháng Tư, vịnh biển Vũng Rô dưới chân đèo Cả thêm trong xanh, hiền lành và dịu êm. Từ trên cao nhìn xuống, Vũng Rô như một hồ nước thênh thang rộng lớn nằm giữa dãy núi với cảnh quan thiên nhiên sơn thủy hữu tình. Trước kia, Vũng Rô là điểm cực Nam Phú Yên; còn bây giờ là phía Đông Nam tỉnh Đắk Lắk, nối liền vịnh Vân Phong, tỉnh Khánh Hòa.
Trong chuyến công tác tại tỉnh Phú Yên, ngày 1/4, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đã đến thăm, chúc sức khỏe Anh hùng lực lượng vũ trang Hồ Đắc Thạnh; nguyên thuyền phó, thuyền trưởng 12 chuyến tàu không số vận chuyển vũ khí từ miền Bắc chi viện chiến trường miền Nam trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Những ngày đầu năm 2025, chúng tôi gặp lại Trung tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (LLVTND) Hồ Đắc Thạnh. Xuân này đã 92 tuổi đời, 70 năm tuổi Đảng, ông vẫn minh mẫn, phong thái đậm chất lính biển năm xưa. 30 năm binh nghiệp, ông từng là chỉ huy 12 chuyến tàu không số vượt đường Hồ Chí Minh trên biển, vận chuyển vũ khí chi viện chiến trường miền Nam trong kháng chiến chống Mỹ. Một trong những kỷ niệm sâu sắc đọng mãi trong ký ức người Anh hùng là chuyện đón Tết Nguyên đán Ất Tỵ 1965 trên tàu không số giữa vùng địch ở bến Vũng Rô, phía Nam Phú Yên.
60 năm trôi qua, kể từ khi tiếp đón chuyến tàu không số đầu tiên vào bến Vũng Rô ở phía Nam Phú Yên (28/11/1964 - 28/11/2024), tinh thần mưu trí, dũng cảm và ý chí cách mạng kiên cường của cán bộ, chiến sĩ trên tàu - dưới bến luôn là khúc tráng ca hào hùng, sống động mãi trong tâm thức của các thế hệ. Nơi ấy bây giờ không chỉ là di tích lịch sử quốc gia đặc biệt, mà còn là một địa chỉ đỏ về nguồn để giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ hôm nay và mai sau.
Tại khu Di tích lịch sử quốc gia Vũng Rô, xã Hòa Xuân Nam, thị xã Đông Hòa (Phú Yên) sáng nay 28/11, Tỉnh ủy, UBND, HĐND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Phú Yên long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 60 năm bến Vũng Rô tiếp nhận chuyển hàng đầu tiên từ tàu không số (28/11/1964-28/11/2024).
Nhân kỷ niệm 60 năm bến Vũng Rô tiếp nhận chuyến hàng đầu tiên từ tàu không số (28/11/1964 – 28/11/2024), chiều 27/11, đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương đã đến thăm và tặng quà các nhân chứng lịch sử tàu không số vận chuyển vũ khí từ miền Bắc vượt đường Hồ Chí Minh trên biển vào bến Vũng Rô chi viện cho chiến trường Nam Trung bộ - Tây Nguyên.
Bảo tàng tỉnh Phú Yên đang trưng bày chuyên đề “Bến Vũng Rô và hoạt động tiếp nhận chi viện từ những chuyến tàu không số”. Đây là một trong những hoạt động hướng đến kỷ niệm 60 năm bến Vũng Rô tiếp nhận chuyến hàng đầu tiên từ tàu không số (28/11/1964 - 28/11/2024) vượt đường Hồ Chí Minh trên biển, vận chuyển vũ khí từ miền Bắc chi viện cho chiến trường Nam Trung bộ - Tây Nguyên trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.
Đã mấy lần được báo chuẩn bị lên đường, nhưng đến phút chót lại hoãn. Anh Phạm Hùng đang phải nằm bệnh viện, vì một chân có hiện tượng bị teo nhỏ hơn chân kia. Tôi thường vào bệnh viện thăm, và hỏi việc đi.
LTS: Đầu những năm 1960, đồng chí Nguyễn Tài (nguyên Thứ trưởng Bộ Công an) là Cục trưởng Cục Bảo vệ Chính trị và là người trực tiếp chỉ đạo nhiều nhiệm vụ quan trọng của Bộ Công an trong thời chiến, đặc biệt là chuyên án đấu tranh chống gián điệp biệt kích do CIA và tình báo Sài Gòn tung ra phá hoại miền Bắc. Theo tình hình phát triển của cách mạng miền Nam, đầu năm 1964, ông nhận thấy “đã đến lúc cần vào hoạt động trực tiếp ở miền Nam”. Nguyện vọng này được lãnh đạo Bộ Công an báo cáo và sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, Ban Bí thư, Bộ Chính trị đã đồng ý. Sau thời gian chuẩn bị kỹ lưỡng, ngày 21/3/1964, đồng chí Nguyễn Tài khởi hành vào Nam trên con tàu không số theo đường mòn Hồ Chí Minh trên biển. Nhân kỷ niệm 49 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, Báo CAND trân trọng giới thiệu với bạn đọc loạt bài “Đi Nam bằng tàu không số” dựa theo hồi ký của đồng chí Nguyễn Tài.
Trên đường trở về, một tàu cá bị sóng đánh chìm khiến 4 ngư dân rơi xuống biển, 1 người mất tích, 3 người được thuyền cá cứu vớt an toàn.
Sáng tháng Tư lịch sử, từ đỉnh Đèo Cả trên huyết mạch giao thông xuyên Việt nhìn xuống phía Đông là vịnh Vũng Rô nằm giữa dãy núi hình vòng cung. Nơi ấy có một thời lửa đạn gắn liền với huyền thoại những con tàu không số vận chuyển vũ khí theo đường Hồ Chí Minh trên biển vào bến Vũng Rô chi viện chiến trường Nam Trung bộ. Và trong thời bình, diện mạo kinh tế - xã hội vùng đất này đổi mới, phát triển với nhiều kỳ vọng mới trên chặng đường phía trước…
Vẫn nét cười hiền lành hiện hữu trên gương mặt phúc hậu và giọng nói đậm khí chất của người lính biển năm xưa, Trung tá, Anh hùng lực lượng vũ trang Hồ Đắc Thạnh - vị thuyền trưởng những con tàu không số vượt đường Hồ Chí Minh trên biển chi viện vũ khí cho chiến trường miền Nam trong kháng chiến chống Mỹ đã kể lại cho chúng tôi nghe nhiều kỷ niệm đẹp, rất hào hùng sống mãi trong tâm thức của những cựu binh. Trong đó có câu chuyện về ba chiếc tàu tạc vào lịch sử sau cuộc đối đầu với tàu chiến của địch.
Sáng 22/10, tại TP Hải Phòng, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và TP Hải Phòng tổ chức trọng thể Lễ kỷ niệm 60 năm Ngày mở Đường Hồ Chí Minh trên biển (23/10/1961 - 23/10/2021). Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Bí thư Quân ủy Trung ương; Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính gửi lẵng hoa chúc mừng.
