Giữa trùng điệp núi rừng Nam Tây Nguyên, nơi sương mù, gió khơi và mưa nguồn quấn quyện, thông đỏ và pơ mu lặng lẽ cư ngụ suốt hàng nghìn năm như những chứng nhân của thời gian. 2 loài cây cổ xưa ấy không chỉ là báu vật sinh học hiếm hoi mà còn là “chúa tể thực vật”, giữ nhịp thở cho những cánh rừng nguyên sinh ở điểm cuối dãy Trường Sơn.
Chúng tôi đã tới các cánh rừng Phạ Thả, Xà Ngọt, Xà Biên thuộc lầm phần của các đội 7, 8, 9, 10, 11 do Chi nhánh Lâm trường Trường Sơn quản lý và không khỏ xót xa trước cảnh những cây gỗ quý hiếm gần cả trăm năm tuổi lại tiếp tục bị đốn hạ.
Năm 1959, trong những lần đi tuần ở biên giới Việt- Lào, Bộ đội Biên phòng Quảng Bình đã phát hiện một tộc người dùng lá rừng, vỏ cây che thân thay quần áo; họ sống chủ yếu trong các hang đá, leo trèo, chuyền cành như thú hoang… đó là tộc người Rục.
Chỉ trong một thời gian ngắn, liên tiếp xảy ra 2 vụ phá rừng nghiêm trọng ở xã Trường Sơn, huyện Quảng Ninh, Quảng Bình do Lâm trường Trường Sơn thuộc Công ty TNHH MTV Lâm công nghiệp Long Đại quản lý, bảo vệ...
Rừng Trường Sơn kéo dài qua nhiều tỉnh miền Trung, nhưng Quảng Bình vẫn là địa phương còn giữ được nhiều nguyên sơ hơn cả. Nơi đây có những cánh rừng “tứ thiết” đinh, lim, sến, táu bạt ngàn hàng trăm năm tuổi. Trước đây, rừng Trường Sơn thường gọi là rừng thiêng, chẳng lục lâm thảo khấu nào dám lấy của rừng, vì sợ “ăn của rừng rưng rưng nước mắt”. Nhưng gần đây, lâm tặc đã tấn công ồ ạt rừng Trường Sơn…
Trên con đường Trường Sơn hai nhánh Đông-Tây uốn cong mềm mại như dải lụa, chúng tôi tìm về nhiều địa chỉ đỏ, nhiều bản làng trên rừng Trường Sơn huyền thoại. Trên tuyến đường này, hàng vạn Bộ đội, Thanh niên xung phong đã ngã xuống để làm nên con đường huyền thoại, góp phần rất lớn thống nhất Tổ quốc.
Hồ Ngàn Trươi huyện Vũ Quang, tỉnh Hà Tĩnh được ví như Vịnh Hạ Long giữa núi rừng Trường Sơn. Thế nhưng, sâu trong cảnh sắc mây trời lung linh sắc màu, là những gian truân, nhọc nhằn của cán bộ, chiến sĩ Biên phòng Hương Quang chắc tay súng giữ gìn phên giậu biên cương Tổ quốc.
Sau nhiều tiếng đồng hồ băng rừng, lội suối chúng tôi mới đến được bản Nước Đắng, xã Trường Sơn, huyện Quảng Ninh, Quảng Bình để mục sở thị cánh rừng bạt ngàn của các ông Hồ Khay và Hồ Râng.
Ở Trường Sơn, cô gái Huế xinh đẹp Nguyễn Khoa Như Ý ở đơn vị nào thì lãnh đạo lo lắng lắm. Người ta đồn, cô ấy đi cách mạng mà không thể ăn được cơm, cứ phải bơ sữa thôi.
