Gặp lại cựu điệp viên quê gốc Quảng Nam Hồ Duy Hùng (Chín Chinh) - nhân vật trong bài viết “Tròn nửa thế kỷ phi vụ có một không hai của tình báo Việt Nam: Đánh cắp máy bay” (đăng trên Chuyên đề ANTG đầu tháng 11/2023), tôi được nghe kể thêm câu chuyện hấp dẫn về những năm tháng ông bay trong vùng trời của đất nước mình và được hít thở khí trời tự do.
Ít người biết, hơn 3 thập kỷ trước, ông là người chịu trách nhiệm chính trong thực hiện đề án cải tạo một khu ruộng hoang - đầm lầy rộng khoảng 50 ha toàn rau muống, rau ngổ, cây cỏ rậm rịt, đồng thời cũng là nơi chứa chấp các tệ nạn xã hội thành Công viên Đầm Sen - một địa chỉ đến giờ đã quá đỗi quen thuộc không riêng gì người dân thành phố mang tên Bác.
Từng là sĩ quan phiên dịch của đoàn đại biểu quân sự ta trong Trại Davis, tác giả kể lại câu chuyện từ ký ức của một nhân chứng lịch sử và những tài liệu mà ông tiếp cận được trong những năm qua.
Rồi anh thấy mình đi trong đoàn quân đang tiến vào giải phóng Thủ đô, hai bên đường cờ hoa rợp trời… Thoáng cái, anh thấy mình đang trở về ngôi nhà nhỏ xinh nơi con phố cổ Hà Nội, có người vợ yêu tựa cửa vui mừng đón đợi anh… Và đêm ấy, anh lạc say trong men ngọt điệu hoan ca mê đắm nồng nàn của tình yêu vợ chồng...
Sau khi Buôn Ma Thuột thất thủ 4 ngày, tại Cam Ranh, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu triệu tập một cuộc họp tướng lĩnh cao cấp của quân đội Sài Gòn gồm Thủ tướng Trần Thiện Khiêm, Đại tướng Cao Văn Viên - Tổng tham mưu trưởng Quân lực Việt Nam Cộng hòa, Trung tướng, Cố vấn an ninh Đặng Văn Quang và Thiếu tướng, Tư lệnh Quân đoàn 2 Phạm Văn Phú. Tại cuộc họp này, tướng Phú báo cáo tình hình chiến sự Tây Nguyên đang lâm vào tình thế bi đát, rồi xin tăng viện máy bay, xe tăng, bọc thép và binh lính để phản kích, nhưng Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu từ chối và gượng gạo ra lệnh rút quân khỏi Tây Nguyên để thực hiện ý đồ co cụm chiến lược cố thủ đồng bằng duyên hải.
Năm 1972, các lực lượng tình báo, biệt động, đặc công do Ba Trần phụ trách đã tập trung vào công tác trinh sát, nắm chắc địch tình trên chiến trường Đông Nam bộ, tình hình và diễn biến quân đội Sài Gòn phục vụ cho chiến dịch Nguyễn Huệ 1972. >> Những chiến công vang dội của thiếu tướng tình báo Ba Trần
LTS: “Trời tối sầm đi trên một lãnh thổ đang hẹp lại” (Growing gloom in a shrunken land) là bài viết đăng trên Tuần san Time, số ra 7/4/1975, về “đêm trước” của sự sụp đổ chế độ Sài Gòn.
