Dệt may là một trong những ngành được hưởng lợi nhiều nhất từ Hiệp định EVFTA. Song, xuất khẩu (XK) dệt may của Việt Nam sang EU đang đứng trước những thách thức mới đến từ các chính sách Xanh của .
EU là thị trường xuất khẩu (XK) truyền thống, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng kim ngạch XK của ngành dệt may Việt Nam song, với những lợi thế về XK đã phần nào bị ảnh hưởng bởi EU đang áp dụng nhiều hơn các tiêu chuẩn cao về môi trường.
Yếu tố “xanh” hiện không còn là lựa chọn mà đang dần được luật hóa tại các thị trường xuất khẩu (XK) trọng điểm của ngành Dệt may Việt Nam. Điều này đang khiến các doanh nghiệp (DN) may mặc Việt Nam lo lắng trước nguy cơ khó giữ được vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu nếu không thực hiện đầu tư chuyển đổi xanh hóa quy trình sản xuất và sản phẩm.
Tại Hội thảo “Giải pháp thúc đẩy doanh nghiệp dệt may chuyển đổi xanh” tổ chức ngày 27/7 ở TP Hồ Chí Minh, TS. Trương Thị Ái Nhi, Chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế tuần hoàn (ICED) nhận định: Dệt may thuộc nhóm ngành phải tuân thủ các tiêu chuẩn “xanh hóa” trong sản xuất như thực hiện trách nhiệm xã hội, môi trường và cắt giảm khí phát thải. Hiện có từ 75 đến 96 tiêu chí đánh giá của các nước như Mỹ, EU, Hàn Quốc và một số nước khác đối với dệt may Việt Nam.
Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 1643/QĐ[1]TTg phê duyệt “Chiến lược phát triển ngành Dệt may và Da giày Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2035”.
Ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) cho biết: "Trong 6 tháng đầu năm 2021, xuất khẩu (XK) dệt may đạt 18,79 tỷ USD, tăng 21,27% so cùng kỳ năm 2020 và tăng 4,23% so năm 2019. Điều đó cho thấy, trong bối cảnh dịch COVID - 19 diễn biến phức tạp, nhưng ngành dệt may Việt Nam vẫn tăng trưởng bứt phá trong 6 tháng đầu năm 2021. Trong đó, 5 tháng đầu năm XK vào EU đạt 1 tỷ 210 triệu USD, tăng 14,38% so cùng kỳ. Nếu không có Hiệp định EVFTA thì con số này chỉ đạt 700 - 800 triệu USD".
Năm 2021 được dự báo sẽ là cơ hội lớn cho ngành dệt may Việt Nam. Tuy nhiên, bên cạnh cơ hội này, ngành dệt may vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn.
Mặc dù phải đối mặt với nhiều khó khăn do diễn biến phức tạp của dịch COVID-19, tình trạng thiếu container rỗng, chi phí vận chuyển tăng cao… nhưng hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam trong quý I/2021 vẫn ghi nhận mức tăng trưởng cao so với cùng kỳ năm 2020, ước tính đạt 152,65 tỷ USD, tăng 24,1% so với cùng kỳ năm trước, trong đó kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 77,34 tỷ USD, tăng 22%; nhập khẩu hàng hóa đạt 75,31 tỷ USD, tăng 26,3%. Cán cân thương mại hàng hóa quý I/2021 ước tính xuất siêu 2,03 tỷ USD.
Trong bối cảnh xuất khẩu dệt may đang gặp khó vì ảnh hưởng của dịch COVID-19, việc linh hoạt chuyển hướng, đẩy mạnh sản xuất, xuất khẩu khẩu trang vải được nhận định là giải pháp khả thi giúp doanh nghiệp dệt may vượt qua giai đoạn khó khăn nhất. Tuy nhiên, để coi đây là một ngành sản xuất lâu dài thì cần tính đến một số yếu tố.
Sau thời gian giảm tốc do dịch COVID- 19, ngay trung tuần tháng 3, do dịch bệnh đã được kiểm soát tại Trung Quốc nên nguồn vải, nguyên phụ liệu từ thị trường này bắt đầu được nhập về Việt Nam. Đây cũng là thời điểm để các doanh nghiệp (DN) dệt may tăng tốc sản xuất, trả các đơn hàng đã bị trì hoãn trong thời gian qua.
Ngành Dệt may kỳ vọng xuất khẩu đạt 42 tỷ USD trong năm 2020 (tăng 3 tỷ USD so năm 2019). Tuy nhiên, ngành Dệt may phải nhập khẩu 80%, trong đó nhập khẩu nhiều nhất là thị trường Trung Quốc (chiếm gần 50%) nhưng dịch bệnh đang tiếp tục diễn biến phức tạp, dự báo năm 2020 sẽ tiếp tục là một năm hết sức khó khăn của ngành dệt may trong nước.
Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam, ngành dệt may đang đứng trước cơ hội phát triển rất lớn từ các Hiệp định thương mại tự do (FTA) vừa được ký kết. Tuy nhiên, để ngành dệt may được hưởng ưu đãi từ các FTA mang lại thì phải đáp ứng nghiêm ngặt về quy tắc xuất xứ từ vải, sợi, trở đi.
Tối 11-5, tại TP Hồ Chí Minh, Ban tổ chức chương trình Nhận diện hàng Việt Nam - Tự hào hàng Việt Nam năm 2019 tổ chức khai mạc Tuần nhận diện hàng Việt Nam năm 2019 - Chào mừng 10 năm thực hiện cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam".
Theo các chuyên gia kinh tế, ngành dệt may và da giày là hai ngành được hưởng lợi nhiều nhất khi thực thi CPTPP. Trong năm đầu tiên CPTPP có hiệu lực, ngành dệt may Việt Nam đặt mục tiêu xuất khẩu đạt 40 tỷ USD.
Theo thống kê mới nhất của Tổng cục Hải quan, xuất khẩu (XK) hàng dệt may trong tháng 6 đạt 2,75 tỷ USD, tăng 16,6% so với tháng trước, nâng trị giá XK nhóm hàng này trong 6 tháng từ đầu năm 2018 đạt 13,64 tỷ USD, tăng 15,7%, so với cùng kỳ năm trước.
Theo khảo sát của VCCI, đến nay, các doanh nghiệp (DN) mới chỉ tận dụng được 30 - 40% các ưu đãi về thuế quan mà các Hiệp định thương mại tự do hiện có mang lại.
Những năm qua, ngành dệt may Việt Nam đã có sự cố gắng và đã đạt được một số kết quả khả quan. Tuy nhiên, theo đánh giá của nhiều chuyên gia trong ngành thì sự phát triển đó vẫn thiếu nền tảng vững chắc, khi phần lớn vẫn sản xuất gia công và phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu.
Việc Việt Nam ký kết các Hiệp định Thương mại tự do (FTA) với hầu hết các đối tác thương mại lớn trên toàn thế giới dự đoán đem lại lợi ích lớn nhất cho ngành dệt may. Tuy nhiên, thực tế cho thấy mọi sự không dễ dàng như vậy.
Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas): Từ đầu năm 2015 đến nay, số lượng các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào dệt may Việt Nam vẫn đang gia tăng, nhằm đón đầu các hiệp định thương mại tự do như TPP, FTA Việt Nam – Hàn Quốc, FTA Việt Nam – EU... mà ngành dệt may được nhận định sẽ được hưởng lợi nhiều nhất do nhiều dòng thuế giảm về 0%.
