Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?
Trong bối cảnh thế giới chứng kiến những cuộc khủng hoảng chồng chất, Báo cáo Toàn cầu về Khủng hoảng Lương thực 2025 (GFRC) vừa công bố giữa tháng 5/2025 tại Rome đã vẽ nên một bức tranh ảm đạm: hơn 295 triệu người tại 53 quốc gia và vùng lãnh thổ đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng vào năm 2024, con số cao nhất trong lịch sử. Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres gọi đây là "bản cáo trạng không khoan nhượng về một thế giới đang đi chệch hướng nguy hiểm".
Quốc tế đang triển khai nhiều nỗ lực nhằm cứu vãn Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen để tạo tuyến đường vận chuyển ngũ cốc an toàn tới Trung Đông và châu Phi, giúp nông sản và phân bón của Nga và Ukraine tiếp cận dễ dàng với thị trường quốc tế, ngăn chặn nguy cơ của một cuộc khủng hoảng lương thực.
Hội nghị quốc tế về công nghệ thực phẩm từ biển và sa mạc, diễn ra mới đây tại thành phố Eilat (Israel), đã tập trung thảo luận tìm biện pháp nhằm bảo đảm an ninh lương thực, vấn đề cấp bách hiện nay. Các đại biểu đã nhấn mạnh các nước cần học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau và chia sẻ kiến thức, có thể tận dụng mọi yếu tố có thể để giải quyết cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu.
Liên hợp quốc (LHQ) ngày 20/10 (giờ địa phương) cho biết thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine qua Biển Đen cần phải được gia hạn trước khi hết hiệu lực vào 19/11 tới. Theo Hội nghị LHQ về thương mại và phát triển (UNCTAD), việc gia hạn thỏa thuận là cấp thiết và LHQ muốn gia hạn thỏa thuận này thêm 1 năm.
"Việt Nam là thành viên có trách nhiệm trong các vấn đề toàn cầu, trong đó có vấn đề an ninh lương thực". Đây là khẳng định của Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng tại cuộc họp báo thường kỳ chiều 22/9 tại Hà Nội.
Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đang có chuyến công du kéo dài 5 ngày tới các nước châu Phi. Chuyến thăm diễn ra sau khi một thỏa thuận về giải phóng ngũ cốc Ukraine vừa được các bên liên quan ký kết, giúp ngăn chặn nguy cơ xảy ra cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu.
Cuộc hội đàm được tổ chức tại Istanbul ngày 13-7 giữa Nga - Ukraine, có sự tham gia của Thổ Nhĩ Kỳ và Liên Hợp quốc, báo trước một lối thoát cho việc giải phóng kho ngũ cốc của Ukraine. Để làm điều này, một trung tâm điều phối đã được thành lập. Nó cho thấy, để vượt qua khủng hoảng, cần phát triển các quan hệ kinh tế quốc tế bình đẳng.
Ngoại trưởng các nước G20 nhóm họp vào ngày 7 và 8 tháng 7 tại Bali, Indonesia trong bối cảnh thế giới lao đao vì các cơn sốt dầu mỏ, khí đốt; vì khủng hoảng lương thực và vì đại dịch COVID-19 vẫn hoành hành. Nhưng không chắc nhóm này đồng lòng giải quyết những hồ sơ nóng bỏng đó.
Biển Đen vốn là một trung tâm an ninh lương thực toàn cầu khi giữ vai trò là cửa ngõ xuất khẩu các sản phẩm ngũ cốc và dầu ăn. Cuộc xung đột Nga-Ukraine đã khiến điểm trung chuyển này trở thành một “điểm nghẽn” đe dọa nguồn cung lương thực toàn cầu, đặc biệt tại Trung Đông và Bắc Phi.
Truyền thông chính trị phương Tây cố gắng bằng mọi cách cáo buộc cuộc khủng hoảng lương thực quốc tế có thể xảy ra là trách nhiệm của Nga, nhưng lại có vẻ như đang cố tình quên đưa ra các số liệu thống kê và dữ kiện thực tế. Với trách nhiệm của quốc gia và với cộng đồng có liên quan, Tổng thống Nga đã có phản bác về điều này.
