1. Cái rét vẫn trũng sâu, níu da thịt. Mộc Châu bàng bạc, xanh xao trong thời khắc bình minh. Gió lồng lộng, gầm gào sải cánh ở đồi Hay Voi, bản Co Chàm, xã Lóng Luông. Tổ công tác của Đội Cảnh sát giao thông 2.6, Phòng CSGT (PC 26) Công an tỉnh Sơn La vừa đổi ca, bắt đầu một ngày mới. Con đường quanh co hút mắt, vắng lặng. Thảng hoặc mới có tiếng động cơ ôtô ầm ào. Linh tính nghề nghiệp mách bảo, xe Innova mang biển số 30N-4046 đang lưu thông về hướng Hà Nội có biểu hiện khả nghi, Trung tá, Tổ trưởng Đỗ Văn Thịnh phát hiệu lệnh dừng bánh. Chiếc xe màu trắng bạc loạng choạng táp vào lề đường.
Vừa kịp hé cửa, một thanh niên ngồi trong xe hấp tấp chìa ra tấm thẻ của một trại giam, nhưng đã hết hạn từ năm 2004. Dấu hiệu tội phạm càng phát lộ. Ngoài gã thanh niên có cái đầu húi cua và đôi mắt lì lợm cầm thẻ trại giam, trên xe chỉ còn tài xế. Trung tá Thịnh đảo quanh, mắt anh định vị ở hộp đựng băng đĩa. Vừa bật nắp lên, trong hộp đã hiện ra những bánh heroin vuông vắn được xếp chồng lên nhau. Trung tá, Đội trưởng Lê Văn Lượng lật tấm thảm để chân ở ghế ngồi phía trước, một bánh nữa phát lộ. Lốp xe, từng ngóc ngách của chiếc Innova 7 chỗ đều được Đội trưởng Lê Văn Lượng và các thành viên tổ công tác, Trung tá Đỗ Văn Thịnh, Thiếu tá Lê Văn Cách, Thượng úy Nguyễn Đức Hiếu, Thiếu úy Nguyễn Thế Anh rà soát tỉ mẩn, cẩn trọng. 8 bánh heroin và chừng 400 viên hồng phiến đã hiển thị dưới ánh nắng buổi sớm ngày đầu tuần, ngày 2/11/2009.
Khuôn mặt bết bát vì thức đêm và tái xám do nghiện, lái xe Hoàng Tiến Lượng thều thào: "Thế này là khổ vợ khổ con rồi". Lượng mếu máo rằng anh ta sinh năm 1967, quê ở Sóc Sơn, vì nghiện hút nên đi lái xe thuê để kiếm tiền qua cơn vật vã. Đã nghiện rồi nên ai thuê gì làm nấy. Rồi Lượng gằm mặt, buồn bã: "Tội này nặng lắm phải không?".
Những tên tội phạm chỉ luôn ý thức được mức độ nghiêm trọng trong hành vi sai trái của mình khi đã sa tay vào còng. Khác với vẻ mệt mỏi sợ hãi của tài xế Lượng, gã trai đi cùng vẫn tỉnh bơ.
Ánh mắt lạnh băng, gã tự xưng tên Lưu Minh Nghiệp, 30 tuổi, và "trả bài" như cháo chảy: "Em có biết gì đâu. Em đi tới đây, thấy trời lạnh quá nên vẫy xe đi nhờ thôi mà". Biên bản bắt người phạm tội quả tang đã được lập với sự làm chứng của Chủ tịch xã Lóng Luông Tráng A Vàng. Ông Chủ tịch xã người Mông trầm lặng, có lẽ đang canh cánh buồn vì vùng đất quê mình luôn phải dính liền với những án từ về ma túy. Hai đối tượng và tang vật lập tức được canh giữ, nằm trong vòng khống chế của các chiến sỹ Đội CSGT 2.6 để đợi bàn giao cho lãnh đạo cơ quan điều tra Công an tỉnh Sơn La đang trên đường tới Mộc Châu.
2. Thực ra, đây không phải lần đầu tiên, Đội CSGT 2.6 bắt quả tang các đối tượng vận chuyển trái phép chất ma túy. Án ngữ gần 100 km dọc quốc lộ 6A qua vòng cung Sơn La, lại đúng tuyến đường "nóng" vào bậc nhất của hành trình ma túy Tây Bắc, cán bộ chiến sỹ trong Đội đã quá quen với phương thức hoạt động của loại tội phạm chết người này.
Từ ngày quốc lộ 6 hoàn thành, dặm dài thiên lý thênh thang, băng băng từ Hà Nội lên Tây Bắc, qua cả đèo Pha Đin lịch sử về Điện Biên, thời gian chỉ còn được tính bằng giờ, thay vì phải 3 ngày 3 đêm như nhiều năm về trước. Tây Bắc đã xích lại gần hơn với Thủ đô, với các vùng miền khác của Tổ quốc. Nhưng, đường đẹp cũng trở thành "cơ hội" cho những kẻ chuyên nghề đưa "hàng trắng" về xuôi. Mộc Châu bỗng chốc nức tiếng "cái rốn" ma túy của Sơn La, với 2 địa danh mà mỗi khi nhắc tên, nhiều người đã lạnh sống lưng: xã Lóng Luông, Lóng Sập. Nằm không xa biên giới với nước bạn Lào, lại gần quốc lộ, cách Hà Nội cũng chưa đầy 200km, lâu nay Lóng Luông, Lóng Sập là "ổ chứa" nhức nhối của những kẻ đầu trò buôn bán, vận chuyển heroin. Những mét đường nhựa qua địa bàn Lóng Luông, luôn được CSGT Đội 2.6 thuộc nằm lòng và lưu vào bộ nhớ.
"Hỏi tại sao lại dễ dàng phát hiện ra xe vận chuyển ma túy, anh em biết trả lời kiểu gì bây giờ. Đấy là do kinh nghiệm tích lũy bấy lâu, rồi bản năng, sự thính nhậy của mỗi người nữa", Trung tá Đỗ Văn Thịnh cười xòa. Trung tá Lê Văn Lượng tiếp lời: "Không thể lúc nào cũng dừng phương tiện để kiểm tra trên một quốc lộ có lưu lượng xe nhiều như thế này, nhưng thường thì, đã để mắt tới là kiểu gì cũng tìm được "hàng". CSGT Đội 2.6 bắt giữ được nhiều vụ vận chuyển ma túy, đơn giản do đóng quân trên cung đường trọng điểm, nên anh em luôn căng mắt căng tai ra nhìn và nghe ngóng. Cái linh cảm và bản năng nghề nghiệp, hoàn toàn rèn luyện được".
Có lẽ thế, đúng một tuần sau cái buổi ban mai lộng gió, tối 9/11, Đội 2.6 lại tóm gọn chiếc xe lắp biển kiểm soát 29X-3253 cùng 4,5 "bánh" heroin. 20 giờ, trời sập tối. Núi rừng Mộc Châu chìm trong màn đêm đậm đặc. Không gian chốc chốc lóe sáng bởi ánh đèn pha của ôtô, xe máy đang hối hả lại qua. Xe 29X-3253 nhằm phía Hà Nội phóng hết tốc lực. Con đường vẫn bình yên, không một động tĩnh lạ. Nhưng tại km 163, Tổ công tác của Đội 2.6 bỗng ra hiệu lệnh buộc dừng xe. Lái xe 29X-3253 hạ cửa kính, rà rà chậm lại. Rồi bất chợt, tài xế nhả ga, chạy trốn.
Không bỏ lỡ một giây, Thượng úy Nguyễn Đức Hiếu chồm lên bám vào cửa kính, luồn tay về phía ghế lái đánh chéo vô lăng vào lề đường. Nhanh nhẹn và dứt khoát, Thượng úy Nguyễn Đức Hiếu rút chìa khóa, tắt động cơ xe. Trong tích tắc, người đàn ông ngồi băng ghế sau định ném chiếc túi màu đen xuống lòng đường. Trung tá, Tổ trưởng Vũ Ngọc Hùng và các đồng đội đã áp sát, giằng lấy chiếc túi. 4,5 "bánh" heroin đang nằm gọn trong chiếc túi tội lỗi. Gã đàn ông tự nhận mình là Phạm Công Lân, 36 tuổi và lái xe Nguyễn Quang Mạnh, 47 tuổi, cùng ở quận Đống Đa - Hà Nội. Hai kẻ tội phạm sụp xuống, nức nở trong âm u tiếng côn trùng và gió núi, cây rừng. Những giọt nước mắt, lúc này, xem chừng đã là quá muộn.
3. "Công việc luôn tiến triển như thế thôi. CSGT bắt quả tang tội phạm vận chuyển ma túy, cũng làm sao mà vui được. Đằng sau mỗi gương mặt đối tượng lại là một gia đình sắp lâm vào cảnh chia ly, có người thân tù tội, là một số phận đã tự nguyện bán mình cho quỷ dữ. Nhưng những bánh heroin này mang trót lọt về xuôi, bao gia đình khác lại khốn đốn vì có con em mắc vòng nghiện ngập", Trung tá Lê Văn Lượng đầy tâm trạng. "Nhiều khi, có những người vận chuyển ma túy, chắc là chở thuê, ngu ngơ lắm. Họ là người dân tộc, ngu ngơ thật chứ không đóng kịch đâu", Trung tá Lượng buồn buồn.
Cách đây không lâu, thoáng nhìn một chiếc xe khách lơ thơ người chạy qua cung đường Mộc Châu, Trung tá Lê Văn Lượng vẫy cờ hiệu dừng xe. Chuyến xe chiều, người thưa thớt. Trực giác khiến anh không thể bỏ qua người đàn ông lam lũ ngồi ngay gần bên cửa sổ. Dưới chân anh ta là một cái cặp samsonite khá bóng bẩy. Trung tá Lượng hỏi dò: "Cặp của anh à", người đàn ông hốt hoảng lắc đầu. Anh ta như run lên trong cơn sợ hãi. Tất cả hành khách có mặt trên xe đều câm lặng, không ai thừa nhận chiếc cặp sang trọng là của mình. Trung tá Lượng và các thành viên trong tổ buộc phải phá khóa. Chiếc cặp mở, phơi ra những bánh heroin nằm im thin thít. Người đàn ông hoảng hốt. Không hiểu do hớ hênh hay quá chất phác, chứng minh thư dán ảnh người đàn ông đang lăn lóc bên cạnh những gói giấy vuông vức. Đến lúc ấy, người đàn ông dân tộc Mông mới lí nhí nhận tội. Bữa đó, cả Trung tá Lượng và đồng đội đều thấy lòng mình nặng trĩu. Thế nhưng, cũng không hiếm trường hợp, tội phạm giăng đủ mánh để qua mặt CSGT.
Trung tá Lê Văn Lượng cười: "Có hai cô gái cũng người Mông thuê taxi chở heroin về Hà Nội, bị Đội 2.6 phát hiện. Kể từ lúc giáp mặt với CSGT, hỏi gì bọn họ cũng "chư pâu", "chư pâu", lắc đầu quầy quậy tỏ vẻ không hiểu. Nhưng khi kiểm tra điện thoại di động của các nàng, thấy trong đó toàn tin nhắn: "Anh yêu em, em yêu anh lại đủ, đúng cả dấu nữa chứ".
Sau cái vẻ ngoài rắn rỏi, đôi khi lành lạnh, những sỹ quan Cảnh sát lại hay đa cảm đến không ngờ. Chợt nhớ, có lần "lỡ lời" hỏi Thượng tá Phạm Bá Trực, Phó Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (PC 17) Công an tỉnh Sơn La: "Đối tượng này cũng là "con" nghiện à", bị anh "biên tập" ngay: "Làm gì có "con" nghiện, chỉ có người nghiện thôi chứ".
Cuộc chiến chống tội phạm ma túy luôn sôi sục trên các tuyến đường Tây Bắc, và mọi ngóc ngách của đời sống. Khó có thể thống kê được số lượng heroin mà Đội 2.6 đã thu giữ trong nhiều năm qua. Họ cứ âm thầm bình thản làm phận sự của mình. Bên cạnh trọng trách thường ngày gìn giữ đảm bảo TTATGT, tham gia ngăn chặn dòng chảy ma túy từ Tây Bắc về đồng bằng là phần việc đương nhiên, không thể thiếu của Đội CSGT 2.6. Bởi thế, chỉ với hơn 10 cán bộ chiến sỹ, với người Đội trưởng được cánh lái xe trên toàn tuyến đặt cho "nick name" "thép" kèm vào cái tên Lượng, Đội CSGT 2.6, Phòng PC 26 Công an tỉnh Sơn La đã tạo nên những sự kiện mà không tận mắt chứng kiến, khó ai có thể hình dung…