Trao tặng thưởng các tác phẩm lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật xuất bản năm 2024

GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Dự khuyết Trung ương Đảng, lãnh đạo, đại diện lãnh đạo một số ban, bộ, ngành Trung ương và Hà Nội đã dự buổi lễ.

Lễ trao tặng thưởng là hoạt động thường niên nhằm ghi nhận, tôn vinh các công trình, tác phẩm lý luận, phê bình có giá trị khoa học và thực tiễn cao, tác động tích cực đến hoạt động sáng tạo và tiếp nhận giá trị tác phẩm, năng lực thẩm mỹ của công chúng.

Phát biểu tại buổi lễ, PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương kiêm Trưởng Ban Lý luận phê bình VHNT cho biết, tính từ lần xét và trao tặng thưởng các tác phẩm lý luận, phê bình VHNT chất lượng cao lần thứ nhất (năm 2010-2012), đến nay, tặng thưởng đã đi qua 11 mùa giải. Đã có 973 tác phẩm sách, bài nghiên cứu lý luận, phê bình VHNT của hàng trăm nhà khoa học trong cả nước gửi về tham dự. Qua các bước thẩm định nghiêm túc, khoa học, khách quan, qua 10 mùa tặng thưởng, Hội đồng đã lựa chọn và vinh danh 241 tác phẩm sách và bài nghiên cứu chất lượng cao, tỉ lệ tác phẩm được lựa chọn và trao tặng thưởng đạt ở mức 25-30%.

Riêng đối với đợt xét tặng thưởng lần thứ 11 này (dành cho các tác phẩm lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật xuất bản và công bố năm 2024), Hội đồng nhận được 76 tác phẩm gửi về tham dự, trong đó có 45 cuốn sách và 31 bài viết, cụm bài viết.

Qua các bước sơ khảo và chung khảo, các chuyên gia của Hội đồng lý Trung ương đã bỏ phiếu kín và thống nhất đề nghị Thường trực Hội đồng và Ban Chỉ đạo xét Tặng thưởng của Hội đồng chọn ra 23 tác phẩm, công trình có chất lượng nổi trội để vinh danh. Trong đó, có 2 cuốn sách chuyên khảo đạt mức A; 4 cuốn sách chuyên khảo đạt mức B; có 5 cuốn sách và 3 bài viết, cụm bài viết đạt mức C; có 3 cuốn sách và 6 bài viết, cụm bài viết đạt mức Khuyến khích.

Theo PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ, về cơ cấu và chất lượng các tác phẩm tham dự năm nay, mảng nghệ thuật đã có sự chuyển biến tích cực về số lượng, cơ cấu và chất lượng. Đó là các công trình, bài viết về âm nhạc, điện ảnh, sân khấu, nhiếp ảnh, múa; vai trò và sự tham gia của VHNT trong các ngành công nghiệp văn hóa…

Tại buổi lễ, Ban tổ chức đã trao tặng thưởng 2 công trình đạt mức A: “Văn học như một diễn ngôn” của tác giả Trần Văn Toàn; “Ả Đào – một khảo cứu về lịch sử và hệ âm luật” của tác giả Bùi Trọng Hiền.

4 công trình đạt mức B: “Ba nghìn thế giới thơm” của tác giả Nhật Chiêu; “Tỏa sáng đất trời Nam” của tác giả Hoàng Kim Đáng; “Thơ Việt Nam sau năm 1975:
diện mạo và bản sắc” của tác giả Nguyễn Thanh Tâm; “Truyện Kiều ở Nam Bộ” của tác giả Nguyễn Thanh Phong.

Ngoài ra, Ban tổ chức còn trao 8 công trình đạt mức C, 9 công trình đạt mức Khuyến khích. Đồng thời, Hội đồng Lý luận Trung ương quyết định khen tặng 16 tập thể là các cơ quan báo chí, tạp chí và nhà xuất bản có nhiều đóng góp tích cực trong công tác tuyên truyền, phổ biến và nâng cao chất lượng lý luận, phê bình VHNT trong năm 2024, trong đó có ấn phẩm Văn nghệ Công an của Báo CAND, Cục Truyền thông CAND.

Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương chúc mừng các tác giả, nhóm tác giả. Đồng chí khẳng định, Đảng và Nhà nước luôn dành sự quan tâm đặc biệt, sự tin yêu và kỳ vọng lớn lao đối với đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, trong đó có các nhà lý luận, phê bình VHNT.

Đối với Hội đồng Lý luận Trung ương, GS Nguyễn Xuân Thắng đề nghị tập trung thực hiện thật tốt một số nhiệm vụ trọng tâm sau:

Thứ nhất, tiếp tục quán triệt sâu sắc, cụ thể hóa và thực hiện có hiệu quả các nghị quyết, chỉ thị của Đảng về tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận trên các lĩnh vực chính trị; kinh tế - xã hội; văn hóa, văn nghệ; quốc phòng - an ninh và đối ngoại; đặc biệt là tham gia tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam; 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội.

Thứ hai, thúc đẩy mạnh mẽ công tác nghiên cứu, lý luận, phê bình VHNT; kiên định vai trò nền tảng, chủ đạo của mỹ học mác-xít, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng về VHNT; xây dựng và thực hiện hệ giá trị VHNT Việt Nam trước yêu cầu mới.

Thứ ba, nâng cao tính chiến đấu, tính thuyết phục của các tác phẩm lý luận, phê bình VHNT, bảo vệ vững chắc trận địa tư tưởng của Đảng. Hội đồng phải tiếp tục là lực lượng nòng cốt, sắc bén trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, kiên quyết đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên mặt trận văn hóa, văn nghệ. Phê bình VHNT cần bản lĩnh hơn, sắc bén hơn, nhìn thẳng vào sự thật, nói đúng và trúng bản chất của vấn đề, quán triệt sâu sắc chủ nghĩa yêu nước, tinh thần dân chủ và nhân văn, lấy con người là trung tâm, vì sự phát triển chung của nền văn nghệ nước nhà, vì sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Thứ tư, tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng của công tác xét tặng thưởng tác phẩm, công trình lý luận, phê bình VHNT hàng năm; nghiên cứu để có thể mở rộng thêm cho cả lĩnh vực văn hóa nhằm tập hợp và phát huy cao độ sự tham gia của các nhà khoa học, các nhà lý luận, phê bình văn hóa, văn nghệ, nhất lực lượng trẻ ở các trường đại học, các viện nghiên cứu. Phấn đấu để tặng thưởng của Hội đồng có uy tín cao về chất lượng khoa học và nghệ thuật, có sức tác động và lan tỏa mạnh mẽ, tích cực ở cả khâu sáng tác và khâu đánh giá, ghi nhận giá trị tác phẩm VHNT.

Thứ năm, đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động lý luận, phê bình. Xây dựng hệ thống dữ liệu số về lý luận, phê bình VHNT; ứng dụng công nghệ số để lan tỏa giá trị, tác dụng của các tác phẩm lý luận, phê bình đến đông đảo các nhà khoa học và công chúng, phát huy ưu thế trên không gian mạng...