Trong cuộc trả lời phỏng vấn The New York Times ngày 8/1, Tổng thống Trump thẳng thừng tuyên bố ông không cần luật pháp quốc tế để kiềm chế các chính sách đối ngoại cứng rắn của mình, mà chỉ dựa vào “chuẩn mực đạo đức cá nhân”. “Tôi không cần luật pháp quốc tế. Tôi không tìm cách làm hại người khác”, ông Trump nói.
Khi được hỏi liệu Mỹ có nghĩa vụ tuân thủ luật pháp quốc tế hay không, Tổng thống Mỹ trả lời rằng điều đó “tùy thuộc vào cách định nghĩa luật pháp quốc tế là gì”. Phát biểu này ngay lập tức vấp phải phản ứng gay gắt của các học giả và quan chức Liên Hợp Quốc, trong bối cảnh Washington vừa tiến hành một chiến dịch quân sự gây tranh cãi tại Nam Mỹ.
Cuối tuần trước, Mỹ đã phát động cuộc tấn công bất ngờ nhằm vào Venezuela, với các vụ nổ được ghi nhận tại thủ đô Caracas và nhiều căn cứ quân sự. Sau đó, lực lượng Mỹ đã bắt giữ và đưa Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro ra khỏi lãnh thổ nước này.
Nhiều nhà quan sát quốc tế cho rằng hành động trên vi phạm nghiêm trọng Hiến chương Liên Hợp Quốc, vốn cấm “đe dọa hoặc sử dụng vũ lực chống lại toàn vẹn lãnh thổ hay nền độc lập chính trị của bất kỳ quốc gia nào”. Giới phê bình nhận định đây là một tiền lệ nguy hiểm, làm xói mòn các nguyên tắc nền tảng của luật pháp quốc tế hiện đại.
Sau chiến dịch, Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ “điều hành” Venezuela và khai thác nguồn tài nguyên dầu mỏ khổng lồ của quốc gia Nam Mỹ này. Dù chính quyền Washington khẳng định sẽ hợp tác với chính phủ lâm thời do bà Delcy Rodriguez đứng đầu, Nhà Trắng đồng thời nhấn mạnh Mỹ sẽ “chỉ đạo” chính sách của chính quyền mới.
Tổng thống Trump cũng liên tục đe dọa sẽ tiến hành “làn sóng hành động quân sự thứ hai” nếu Caracas không đáp ứng các yêu cầu từ Washington. “Nếu bà ấy không làm điều đúng đắn, bà ấy sẽ phải trả cái giá rất lớn, có thể còn lớn hơn ông Maduro”, ông Trump nói trong cuộc phỏng vấn với The Atlantic.
Không chỉ Venezuela, Tổng thống Trump trong những ngày gần đây còn ám chỉ khả năng tiến hành tấn công nhằm vào Tổng thống Colombia Gustavo Petro, đồng thời tiếp tục thúc đẩy chiến dịch gây tranh cãi nhằm giành quyền kiểm soát Greenland – lãnh thổ tự trị của Đan Mạch.
Trước đó, vào tháng 6, Mỹ đã tham gia cùng Israel trong cuộc xung đột với Iran, ra lệnh không kích ba cơ sở hạt nhân lớn của nước này. Những động thái liên tiếp cho thấy sự sẵn sàng sử dụng sức mạnh quân sự của Washington để đạt mục tiêu đối ngoại dưới thời Tổng thống Trump.
Cố vấn cấp cao Nhà Trắng Stephen Miller cũng công khai chỉ trích trật tự quốc tế hình thành sau Thế chiến II. Ông tuyên bố Mỹ sẽ “không xin lỗi” khi sử dụng sức mạnh quân sự để bảo vệ lợi ích của mình tại Tây Bán cầu. “Chúng ta là một siêu cường, và dưới thời Tổng thống Trump, chúng ta sẽ hành xử như một siêu cường”, ông Miller nói với CNN.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia luật quốc tế cảnh báo rằng việc công khai xem nhẹ luật pháp quốc tế có thể kéo theo những hệ quả nghiêm trọng và lâu dài, không chỉ đối với thế giới mà cả với chính nước Mỹ.
Tổng thống Trump: Venezuela sẽ mua hàng của Mỹ từ doanh thu dầu mỏ 
Venezuela khẳng định quyền tự quyết sau vụ Tổng thống Maduro bị bắt giữ 
Mỹ và Venezuela đàm phán chuyển nhượng dầu mỏ sau biến động chính trị 
